"Кембрижийн татварт сургууль бүр жилд 5000 фунт стерлинг төлнө" | News.MN

"Кембрижийн татварт сургууль бүр жилд 5000 фунт стерлинг төлнө"

"Кембрижийн татварт сургууль бүр жилд 5000 фунт стерлинг төлнө"

Сүүлийн үед нийгэмд хамгийн их анхаарал татаж буй боловсролын салбарын асуудлаар судлаач, доктор Б.Насанбаяртай ярилцлаа.


-Кембрижийн хөтөлбөрийн тухай яриа манайд шинэ сэдэв биш. Үе үеийн парламентын үед яригдаж байсан энэ асуудал өнөөдөр ч гэсэн дахин сөхөгдлөө. УИХ-ын нэр бүхий гишүүд Кембрижийг үндэсний хэмжээний хөтөлбөр болгох талаар санал гаргаж, лобби бүлэг хүртэл байгуулсан. Кембрижийн хөтөлбөрийн сайн мууг салбарт нь ажиллаж байсны хувьд хамгийн сайн мэдэх учраас таньтай ярилцахыг хүссэн юм. Тэгэхээр Кембрижийн хөтөлбөр гэж юу вэ гэдгээс хоёулаа ярилцлагаа эхэлье?

-Бид зөв буруугаа нээлттэй ярилцан, хэлэлцдэг нийгэмд амьдарч байгаадаа талархах нь зүйтэй байх. Гэхдээ гадаад хэл судлах болон хувийн сургуулиудыг буруутгаж хэт туйлширмааргүй байна. Үүний оронд ерөнхий боловсролын төрийн өмчийн сургуулиудаа чанартай болгоход онцгойлон анхаарах нь чухал. Монгол Улс Үндсэн хуулиндаа “Төрөөс бүх нийтийн ерөнхий боловсролыг төлбөргүй олгоно”  хэмээн заасан зорилго нь  хүмүүнлэг, энэрэнгүй, ардчилсан нийгмийг бүрдүүлэх хамгийн суурь нөхцөл бол хүн бүр ерөнхий боловсролтой болсноор бүрдэх учиртайг тодорхойлсон явдал гэж би ойлгодог. Гэтэл өндөр өртөгтэй, цөөн тооны хүүхдэд зориулсан Кембрижийн хөтөлбөртэй сургуулийг төр өөрөө бий болгосноор иргэддээ тэгш бус хандсан ерөнхий боловсролын ялгавартай байдлыг бодитоор бий болгож байна. Монгол Улсын Засгийн газар 2011 оны дөрөвдүгээр сарын 13-нд Кембрижийн олон улсын шалгалтын төвтэй “Бага, дунд боловсролын стандарт, хөтөлбөрийг шинэчлэх талаар хамтран ажиллах тухай харилцан ойлголцлын санамж бичиг”-ийг таван жилийн хугацаатай байгуулсан байдаг.

Энэ санамж бичгийг манай иргэдийн эзэмших боловсролыг олон улсад хүлээн зөвшөөрүүлэх нөхцөлийг хангах зорилгоор байгуулсан гэх боловч тусгайлан байгуулсан Кембрижийн олон улсын хөтөлбөртэй сургуульд хамгийн авьяастай цөөн сурагч, багшийг шилж сонгон авч маш өндөр өртөг зардлаар хос хэлээр сургалтыг явуулж байгаа нь нийт иргэдэд хүртээлтэй ажил биш юм.

Тэгээд ч ийм онцгой нөхцөлд явуулж буй сургалтын туршлагыг ердийн нөхцөлтэй бусад сургуульд шилжүүлэн нэвтрүүлэх боломжгүй.

-Эхлээд улсын сургуулийн 10 хүртэлх хувьд тус хөтөлбөрийг нэвтрүүлнэ гэж байгаа?

-Төрөөс иргэддээ тэгш хандаж, тэгш боломж олгон үйлчлэх зарчимд харшилж байна. Монгол Улс иргэддээ заавал эзэмшүүлэх боловсролын үндэсний хөтөлбөрөө өөрсдөө боловсруулж хэрэгжүүлэх чадамжаа бүрдүүлсэн гэж би үздэг. Иймд бусдаас механикаар хуулж, хараат болох ёсгүй. Манай иргэдийн эх орондоо эзэмшсэн боловсрол нь чанарын хувьд олон улсад нийтлэг тавьж буй шаардлагыг хангахад чиглэсэн байх нь төрөөс баримтлах бодлогын үндэс байх учиртай. Үүний нэг зам нь олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн сурлагын амжилтын үнэлгээнд хамрагдах явдал болно. Ийм  учраас 2015 онд батлагдсан Төрөөс боловсролын талаар баримтлах бодлогын  7.8-д “Сурлагын амжилтын олон улсын чанарын үнэлгээний судалгаанд 2021 онд хамрагдана” гэсэн зорилт тусгагдсан. Энэ нь үндэсний хөтөлбөрөө олон улсад хүлээн зөвшөөрүүлэх зарчим баримталж байгаагийн илэрхийлэл.

Бид хэн нэгний хөтөлбөрийг нутагшуулж, гадаадын аль нэг байгууллага, шалгалтын төвийн тогтоосон стандарт, ашиг орлогын сонирхолд дөрлүүлэх шаардлагагүй юм.

"МОНГОЛ УЛС ЗӨВХӨН ГАДНЫ ИХ СУРГУУЛЬД СУРАЛЦУУЛАХЫН ТУЛД ЕРӨНХИЙ БОЛОВСРОЛ ОЛГОДОГГҮЙ"

-Ер нь Кембрижийн хөтөлбөрийг “нутагшуулах”-ын цаана ямар нэгэн эрх ашиг байгаа юм биш биз?

-Энэ хөтөлбөрийг анх Их Британийн колони орнуудад ерөнхий боловсрол эзэмшсэн хүүхдүүдийг Английн их сургуульд элсэх шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг үнэлэх шалгалт хэлбэрээр эхэлсэн. Аажмаар энэ шалгалтад бэлтгэх систем болон өргөжиж, олон улсын бакалавр (IB буюу International Baccalaureate) зэрэг гадаадын сургуулийн сурагчдад зориулсан хөтөлбөрийн нэгэн адил томоохон их сургуульд элсэхийг зорьсон суралцагчдад зориулсан олон улсын хөтөлбөр болсон байдаг. Эдгээр хөтөлбөр ихэвчлэн дипломат төлөөлөгчдийн газрын ажилтнуудын хүүхдэд зориулсан олон улсын сургууль зэрэг тусгай сургалттай сургуулиудад нэлээд нэвтэрсэн. Кембрижийн олон улсын шалгалтын синдикат ч өөрийн хөтөлбөрөө нэр хүндтэй их сургуулиудад элсэх чанарын шалгуур болгон сурталчилдаг.

Энэ хөтөлбөрт сургуулийг гишүүн болгон хамруулах, сурах бичгийг нь нийлүүлэх, сурагчдыг нь боловсролын шат бүрд өөрийн шалгалтын төвөөр шалгаж дүнг нь баталгаажуулах гэх мэт төлбөртэй үйлчилгээ эрхэлдэг байгууллагад ашиг орлогын сонирхол байж таарна.

Монгол Улсын хувьд хүүхэд, залуучуудаа зөвхөн гадны их сургуульд суралцуулахын тулд ерөнхий боловсрол олгодог биш шүү дээ. Иргэдээ амьдрал хөдөлмөрт бэлтгэн иргэншүүлэхийн хамт үндэсний соёл, үндэстнийг бүрдүүлдэг, эрхэмлэдэг үнэт зүйлсээ өвлүүлэн залгамжлуулах институц болохын учир нийтэд зориулсан үндэсний хөтөлбөрийг улс орон бүр нандигнан авч явдаг.

“Монгол-Кембрижийн боловсролын санаачилга”-ын баримт бичигт хөндлөнгийн үнэлгээ хийсэн ажлын хэсэг ямар дүгнэлт гаргаж байсан юм бэ?

-Энэ ажлыг дөнгөж эхэлж байх үед 2011 онд манай орны боловсролын салбарын төлөвлөлт дээр ажиллаж байсан Тони Рийд, 1990-ээд оноос манай боловсролын салбарын эдийн засгийн асуудлыг судалсан Дэлхийн банкны зөвлөх асан Петер Мүүк нарын бүрэлдэхүүнтэй баг энэ санаачилга хэрэгжвэл нийт боловсролын системд ямар үр нөлөөтэйг судалж шинжилсэн байдаг.

Тэдний дүгнэлтээр энэ санаачилга нь цөөн хүүхдэд английн А level хүртэл боловсрол эзэмшсэн гэрчилгээ авах боломж олгох хэдий ч нийт системдээ нэвтрүүлж болох сайн туршлага болох боломжгүй, зөвхөн бэлтгэл сайтай, өндөр орлоготой өрх айлын хүүхдүүдийг илүүтэй хамрах магадлалтай, өртөг зардал өндөр тул боловсролын төсвийн 7.5 хувийг суралцагчдын 1.5 хувьд зориулах шаардлагатай болно, үүгээр тэгш бус байдлыг нэмэгдүүлнэ гэсэн байдаг.

-Санамж бичгийг би олж харсан. Нэг зүйл анхаарал татсан л даа. “Мэдээллийн нууцлал” гэж оруулсан нь чухамхүү  ямар учиртай юм бэ?

-Тийм ээ. Тус санамж бичгийн 4 дүгээр зүйл “Мэдээллийн нууцлал” хэмээн нэрлэсэн хэсэгт: “4.1. Нийтэд мэдээлэгдсэн эсхүл хууль тогтоох болон эрх бүхий байгууллагын шаардлагаар мэдээлэх үүрэг хүлээхээс бусад тохиолдолд Талууд (энэ санамж бичгийг байгуулсан Кембрижийн олон улсын шалгалтын төв, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яамыг Талууд гэж хэлж байна) энэхүү санамж бичигтэй холбоотой аливаа мэдээллийг ямарваа нэг хувь хүн, албан байгууллагад нөгөө талын бичгээр өгсөн зөвшөөрөлгүйгээр задруулахгүй байх үүрэгтэй” гэжээХэдийгээр санамж бичиг түүнийг байгуулж буй тодорхой этгээдүүд ойлголцлоо нэгтгэснийг л илэрхийлэхээс бус харилцан үүрэг хүлээх эрхзүйн баримт бичиг биш байдаг боловч энэ санамж бичгээр Монгол Улсын төрийн байгууллага үүрэг хүлээж, нийт иргэдийн ерөнхий боловсрол эзэмших эрхийг хөндсөн заалтууд оруулсан юм билээ.

Ялангуяа зөвлөх үйлчилгээний төлбөр тооцооны асуудлыг гурав дахь тал буюу монголын олон нийтээс нууцлах үүрэг хүлээлгэсэн нь ихээхэн ноцтой.

Энэ санамж бичиг нь Монгол Улсын Үндсэн хуулиар бүх нийтэд эзэмшүүлэхээр заасан ерөнхий боловсролын агуулга, стандартыг хөндсөн, үүгээрээ нийт сургууль, мэргэжлийн байгууллага, эрдэмтэн судлаачид төдийгүй иргэдийн санал шүүмж, нийтэд ил тод байх асуудалд хамаарах атал нууцлал, хязгаарлалтын тусгай заалтуудтай байсан нь анхаарал татсан.

"КЕМБРИЖИЙН ХӨТӨЛБӨР БАЯН, ЯДУУГИЙН ЯЛГААГ УЛАМ ДЭВЭРГЭНЭ"

Энэ хөтөлбөрийг шууд хэрэгжүүллээ гэхэд манайд багшийн асуудлаас эхлээд хичээлийн хэрэглэгдэхүүн зэрэгт шаардагдах зардал нь ямар байх вэ?

-Бид тухайн үед энэ санамж бичгийн дагуу гарсан зардлыг нэлээд нарийвчлан үзэж байсан. Тэгэхэд Кембрижийн хөтөлбөртэй гурван сургуульд шууд болон хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхтэй холбоотой төсөл, зөвлөх үйлчилгээний нийт зардлыг нэгжид хуваан үзэхэд ердийн сургалттай сургуулийн нэг хүүхдэд зарцуулж байсан зардлаас 24-32 дахин өндөр байсан тооцоо гарч байв.

Одоо ч Кембрижийн хөтөлбөрөөр хичээллэж байгаа хувийн сургуулиудын төлбөр маш өндөр, тэнд сурч буй хүүхдийн худалдан авч буй сурах бичгийн үнэ, шалгалтын төлбөрийн хэмжээ төрөөс нэг хүүхдийг нэг жил суралцуулахад зориулан төсвөөс хуваарилдаг мөнгөн илэрхийлэл хувьсах зардлаас хамаагүй илүү байгааг хүмүүс мэддэг болжээ.

Энэ хөтөлбөрт хамрагдсан сургууль бүр гишүүнчлэлийн татварт жилд 5000 фунт стерлинг төлөхөөс гадна энэ хөтөлбөрийн шугамаар зохион байгуулдаг өртөг өндөртэй сургалтуудад багш, ажилтнуудаа хамруулж байх үүрэг хүлээдэг.     

Тэгэхээр нийтийн хөрөнгийг хэт хүртээмжгүй үйлчилгээнд зарцуулах нь ээ?

-Төрийн өмчийн сургуулиуд ачааллаа даахгүй, зарим сургууль гурван ээлжээр хичээллэж, нэг анги 60, 70 хүртэл хүүхэдтэй, тусгай үйлчилгээ шаардлагатай хүүхдүүдээ сургуульд бүрэн тэгш хамарч чадахгүй, сургалтын хэрэглэгдэхүүн бэлтгэх зардал санхүүжилтгүй, ариун цэврийн байгууламж шаардлага хангахгүй, багшийн цалин хөдөлмөрийн үнэлэмж доогуур гэхчлэн төр шууд хариуцах ёстой хөрөнгө төсөв нэн шаардлагатай олон зардлыг санхүүжүүлэхийн оронд цөөн тооны, голчлон тусгайлсан уралдаант шалгалтанд бэлтгэгдсэн хүүхдэд зориулж төсвийн хөрөнгийг зарах нь төрөөс иргэдээ алагчлалгүй тэгш харж үйлчлэх зарчимтай үндсээрээ харшилна биз дээ.

Өнөөдөр Монголд Кембрижийн хөтөлбөрөөр сургалт явуулж буй гурван сургуулийн нөхцөл байдал ямар байгаа вэ?

-Сүүлийн үед судлаачдын хийсэн судалгаагаар эдгээр гурван сургуульд зөвхөн тусгайлсан бэлтгэл хийсэн, дундаас дээш хөрөнгө орлоготой айлын хүүхэд л элсэн суралцаж байгааг тодруулсан байна билээ. Ийнхүү тооны болоод чанарын ялгааг төр өөрөө санаачлан ихэсгэх нь нийгмийн баян хоосны ялгааг улам ихээр дэвэргэж, цаашид Монголын нийгэмд тэгш бус байдал хэт ихсэх, нийгмийн зөрчил, үл ойлголцлын эх үүсвэр болохын дээр улс төрийн тогтворгүй байдал, зөрчил мөргөлдөөнд хүргэх ноцтой үр дагаварт хөтөлж болзошгүй.

Энэ гурван сургуульд суралцсан хүүхдүүд Элсэлтийн ерөнхий шалгалтад сайн дүн үзүүлж, нэлээд нь гадны их сургуульд элссэн тухай мэдээг их ярьцгааж байна. Тийм байхаас ч аргагүй, багш нарыг нь шилж сонгон авч, тусгайлан бэлтгэсэн, хүүхдүүд өөрсдөө ч уралдаант шалгалтад бэлтгэж, сурах чадвар давуу эзэмшсэн, ар гэр нь хүүхдээ сургахад анхаарал халамж тавих боломж чадал сайтай гэж судлаачид тодруулаад байна.

Хэдийгээр ихээхэн төсөв зарж, хөрөнгө оруулсан ч одоо болтол бараг 10 гаруй жил болж байхад хоёр сургууль нь зориулалтын барилгагүй байгаагаас харахад л ийм маягийн сургууль хэр өндөр өртөгтэйг баримжаалж болно.

"АНГЛИ ХЭЛНИЙ УР ЧАДВАРТАЙ БАГШ НАРЫН ЦАЛИНГ ШҮҮГЧДИЙН ЦАЛИНГААС ӨНДӨР БОЛГОЖ ЧАДВАЛ 3-5 ЖИЛИЙН ДОТОР ҮНДЭСНИЙ ХЭМЖЭЭНД ЧАНАР, ҮР ДҮН ГАРЧ ЧАДНА"

-Монгол хүүхдүүдийг Кембрижийн хөтөлбөрөөр дамжуулан гадаад хэлтэй болгох боломжтой гэдгийг лобби бүлгийн гишүүд хэлж байгаа. Энэ нь хэр боломжтой вэ?

-Гэхдээ орчин нөхцөл нь бүрдсэн тохиолдолд манай ердийн сургуулийн багш нар ч англи хэлийг чанартай сайн зааж чадаж байгаа жишээ олон байна. Хамгийн харамсалтай нь тийм багш нарыг сургуульд тогтвортой ажиллуулах хөшүүрэг хангалтгүй байна. Англи хэлний ур чадвартай багш нарын цалинг шүүгчдийн цалингаас өндөр болгож чадвал 3-5 жилийн дотор үндэсний хэмжээнд чанар, үр дүн гарч чадна. Кембрижийн англи хэлний хичээлийн хөтөлбөр нь англи хэл эх хэл нь болсон хүүхдүүдэд зориулсан байдаг учир манай нийт сургуульд шууд хэрэгжих ямар ч боломжгүй. Манай төрийн өмчийн сургуулиудад 5-р ангиас англи хэл үзэж байхад Кембрижийн англи хэлний хичээл 1-р ангиас байдаг.

Монгол Улсын үндэсний боловсрол ямар түвшинд байна гэж та хэлэх вэ. Сул, хангалтгүй байгаа болоод гаднын боловсролыг "шүтээд" байгаа юм биш үү?

-Боловсролын үндэсний хөтөлбөр маань манай судлаачид, багш нарын оролцоо хүчин чармайлтын дүнд олон улсын хөтөлбөрүүдтэй харьцуулахуйц болсон гэж үздэг. Харин хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай нөхцөл боломжийг бүрдүүлэхэд улс төрийн зориг, манлайлал, ухаалаг зөв зохицуулалт ихээхэн шаардлагатай хэвээр байна. Нийгэмд төрөөс тэгш хандаж, шударга ёс (justice)-ыг тогтоох нь бүх нийтэд зориулсан боловсролын бодлогоор дамжин хэрэгждэг. Эс бөгөөс цаашдаа тэгш бус байдал, туйлшрал гаарч, үүний төлөөсийг төлж барахгүй аюул үүснэ. 2014-2016 онд УИХ дээр Төрөөс боловсролын талаар баримтлах бодлого, боловсролын багц хуулийг хэлэлцүүлэх, батлуулах үйл явцад оролцох үед миний сэтгэл хэдэн зүйлд маш ихээр эмзэглэсэн.

Юунд  вэ?

Нэгдүгээрт, эрүүл, аюулгүй нийгмийг бүрдүүлэхийн төлөө одоогийн төрийн эрх барьж буй хүмүүс маань төрийн өмчийн ерөнхий боловсролын сургуулийг  бодлогоор хөгжүүлэх, бэхжүүлэх шийдвэр гаргахгүй нь гэдгийг олж харсан. Учир нь Монгол Улсын Их Хурал, Засгийн газрын гишүүдийн хүүхдүүд ихэнх нь өндөр төлбөртэй хувийн сургуульд суралцдаг.

Хоёрдугаарт, төрийн өмчийн сургуулийг бодлогоор чанаржуулан дэмжих, хувийн өмчийн сургууль төрөөс хувьсах зардал авч байгаа бол хамран сургах тойргийн ачааллаас хуваалцах, ашгийн төлөө ба ашгийн төлөө бус гэдгийг тодруулж түүнд тохирсон зохицуулалт хийх ямар ч боломж олдохгүй юм байна гэдгийг харсан. Яагаад гэвэл хувийн сургуулийн удирдлагуудын эрхэнд төрийн томчууд хүүхдээрээ дамжуулаад барьцаалагдчихсан учир тэд юу хүснэ, түүнд үйлчлэхэд бэлэн байдаг. Жишээ нь төрийн өмчийн сургуулиудын газар зарагдаад биеийн тамирын талбай ч үгүй болсон байхад томоохон хувийн сургуулиуд асар уудам том газрыг хашаалан авсан байдаг.

Гуравдугаарт, урт хугацааны бодлого ярьж ард түмнийг удирдан, дагуулах үүрэгтэй байх хүмүүс нь өнөө маргаашдаа сонгогчдод таалагдахын тулд бүтээлч бус, хэсэг бүлгийн ашиг сонирхлын утсан хүүхэлдэй болж биелшгүй амлалт, худал хуурмагаар олон нийтийн тархийг угааж өөрсдийн амь зогоодог гэдгийг харж мэдэрсэн.

БШУ-ны сайдаар Лу.Гантөмөр гуай ажиллаж байх үед та боловсролын салбарын гол бодлогыг зангидаж байсан. Тухайн үед "Цөм" хөтөлбөрийг хэрэгжүүлсэн. Энэ хөтөлбөр нь Сурагчдыг ялгаварлах байдал бий болгосон” гэж лобби бүлгийн гишүүд тайлбарлаж байгаа. Үүнд та ямар хариулт өгөх вэ?

-Лу.Гантөмөр сайд 2012 оноос өмнө УИХ-ын гишүүн байх үедээ улс орны хөгжил, дэвшил боловсрол, шинжлэх ухааны хөгжил, үр дүнг чанаржуулах чиглэлээр судалж, шийдэл зарчим зэргийг тодорхойлж олон удаагийн хэлэлцүүлэг, яриа судалгаа хийж, хамтран ажиллаж байсан.  Сайд болсныхоо дараа бодлого хариуцаж, хамтарч ажиллах саналыг надад хэлсэн. Бид тухайн үед хүүхэд бүрийг хөгжүүлэх, улс орон маань мэдлэгт суурилсан эдийн засагт эрчимтэй шилжих боломжтой гэдэг итгэл үнэмшлээр “Зөв Монгол Хүүхэд”, “Монгол-Германы хамтарсан технологийн их сургууль”, “1000 Инженер”, “Анагаахын их сургуулийн эмнэлэг” зэрэг тодорхой хөтөлбөр төслийг хэрэгжүүлсэн.  Бид хүүхэд бүрийг сургуулийн өмнөх наснаас нь эхлэн давуу талд нь суурилан хөгжүүлэх, аав ээжийн эрдэнэс болсон үр хүүхэд бүрт “би чадна” итгэл өгч, суралцах үйл нь сонирхолтой, аз жаргалтай байх, үүний тулд багшдаа итгэл, мэргэжлийн эрх чөлөөг өгч,  сургуульд бие даасан байдлыг бүрэн дүүрэн олгох зарчим баримталж байв. Боловсролын салбарын үе үеийн өөрчлөлтийг удирдан, гардан зохион байгуулсан хүмүүс бүгд л сайн болгохын төлөө хоёргүй сэтгэлээр зүтгэсэн нь гарцаагүй. 2012 он хүртэл хийгдсэн бүхий л  ажлуудад дүн шинжилгээ хийж, Үндэсний цөм хөтөлбөрийг “хүүхэд бүрийг хөгжүүлэх” гэсэн үзэл баримтлалдаа тулгуурлан боловсруулан, хэрэгжүүлэхэд Боловсролын хүрээлэн, БМДИ, Боловсролын үнэлгээний төв, МУИС, МУБИС-ийн эрдэмтэн судлаачид, Их дээд сургууль, ЕБС, СӨБ-ийн шилдэг багш нарын төлөөллөөс бүрдсэн хэрэгжилтийн багууд гэсэн манай салбарт мэргэшсэн 600 гаруй эрдэмтэн багш, судлаачид, зөвлөх багууд өргөнөөр оролцож асар их хичээн ажилласан. Манай нэр хүндтэй судлаачид Б.Бурмаа, Ш.Чоймаа багш болон хамба Д.Чойжамц гуай зэрэг боловсролд сэтгэлтэй хүн бүр бүх шатны боловсролын асуудлаар санал бодлоо уралдуулж, зөвлөн тусалж байсан.

Бид үндэсний хөтөлбөрөө боловсруулахдаа Кембриж, Финлянд, Япон, Сингапур зэрэг олон улсын хөтөлбөрүүдтэй шинжлэх ухааны агуулга, эзэмших ур чадварын харьцуулан судалж сайжруулсан. Манай хөтөлбөрийн агуулга, суралцахуйн зорилт, үр дүн аль хэдийн олон улсын түвшинд хүрсэн. Гэвч хэрэгжилтийн менежмент буюу улс төрөөс хараат байдал, цаг хугацаа, хүний болон санхүүгийн нөөцийн дутагдал хамгийн том бэрхшээл, чанаргүйдлийн тойргийг үүсгэдэг үндсэн шалтгаан.

Бага, дунд боловсролын цогц чадамж эзэмшүүлэх зорилтыг баяжуулж, хүүхдийн авьяас билгийг нээн, өөртөө итгэх итгэл урам өгөх зорилготой “Авьяас”, “Ном” хөтөлбөр хэрэгжүүлж, хүүхдийн өөрсдийн санаачилгаар сонирхсон асуудлаараа судалгаа хийж, шийдэл санал болгодог төсөлт хичээлүүд гайхамшигтай үр дүн өгч байсныг манай багш хүүхдүүд тод мэднэ. Энэ үед хүүхэд бүр хөгжиж, нүдэндээ цогтой багш нар ч мэргэжлээрээ бахархаж, хүүхэд гайхамшиг бүтээж байгааг харж хайр, эрч хүчийг авч байсан сайхан дурсамж надад олноороо үлджээ.

Манай сургуулиуд бусад олон орны багш нарын мөрөөдлийн “аз жаргалын сургууль” болох чиглэлд ахиц гаргаж байсныг бидэнтэй хамтран ажилладаг япон, германы судлаачид нэлээд атаархангуй хэлж байсан.

Их сургуулиудын засаглал, бие даасан байдал, хөтөлбөр, бүтэц, зохион байгуулалтыг шинэчлэхэд дорвитой алхмууд хийж, инженерийн хөтөлбөрийн чиглэлээр Массачусетсийн Технологийн Институттэй шууд хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан 4 дэх Засгийн газар манайх болж билээ. Бидний чанарын шинэчлэл хийх ажлын  нэг гол хэсэг нь энэ бүх шинэчлэл, үзэл санааг хэрэгжүүлэх багш бэлтгэх тогтолцоо хөтөлбөрийг шинэчлэн бэхжүүлэхэд чиглэсэн. Багш мэргэжлээр элсэгчид тусгайлсан тэтгэлэгтэй болж багшийн ангид сурлага сайтай хүүхдүүд олноороо элсдэг болсон, мөн МУБИС-ийг бэхжүүлэх хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлсэн. Харьцангуй богино хугацаанд өргөн цар хүрээтэй томоохон үйлс өрнөсөн нь уг ажлын үзэл санаа, зорилго оролцсон бүх хүний хүсэл сонирхол байсан учраас олон хүний хүчин чармайлтын үр дүн гэж хардаг. Үүнд салбарын сайдын манлайлал, алсын хараа, итгэл үнэмшил маш их үүрэгтэй байсан.

"БУСАД ТОМИЛГООНЫ АДИЛ УЛС ТӨРЧДИЙН ОРОЛЦОО ХЭВЭЭР БАЙВАЛ ӨНДӨР ЦАЛИН ХАНГАМЖ БИЙ БОЛГОХ ТУСАМ САЙН БАГШ АЖИЛЛУУЛНА ГЭХ БАТАЛГАА АЛДАГДАНА"

Үндэсний хөтөлбөрөө сайжруулах ямар шийдлүүд байгаа вэ. Боловсролын салбараа шинэчлэхэд багш нарын цалинг нэмэхээс эхлэх хэрэгтэй гэж та дээр яриандаа хэллээ. Нөгөө талд сургалтын чанарын асуудал яригдана?

-Бид сүүлийн 30 жилд боловсролын хөтөлбөрөө бүхэлд нь гурван удаа шинэчилжээ. Үүнийг өөрсдийн хүчээр хийсэн гэдгийг зориуд тэмдэглэж байна. Хөтөлбөрийн чиглэлээр судалгаа хийдэг, аргазүйн боловсруулалтад оролцдог байгууллага, мэргэжилтний тоо цар хүрээ ч нэмэгдсээр байна. Тэд олон улсын сайн туршлагыг сайтар судалж, манай нөхцөлд үр дүн өгч болохыг нь судлан шинжилсээр байна. Иймд хөтөлбөрөө сайжруулах мэргэжлийн чадавх байгаа гэж үзэх хэрэгтэй. Хамгийн гол нь сайн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх нь багшаас хамаарна. Багшийн цалин үнэлэмж, шалгуур өндөр,  багш ажилдаа чин сэтгэлээ өгч ажиллах нөхцөл бүрдүүлж чадвал бид тэдэнд итгэж болно. Үүн дээр нэмээд улс төрийн аливаа нөлөөллийг арилгах шаардлагатай. Бусад томилгооны адил улс төрчдийн оролцоо хэвээр байвал өндөр цалин хангамж бий болгох тусам сайн багш ажиллуулна гэх баталгаа алдагдана.

 Багшийн ажлын нэр хүнд, үнэлэмж сайжирвал чанарын асуудал аяндаа шийдэгдэнэ. Өрсөлдөөнтэй, нэр хүндтэй ажилд тогтвортой үлдэхийн шалгуур нь ажлын чанар өөрөө болно шүү дээ. Дэлхийд боловсролоороо тэргүүлэгч Финлянд улсын багш бэлтгэх сургуулиуд маш өндөр шалгуураар оюутан элсүүлж, зардлыг нь төр хариуцан чанартай судлаач багш бэлтгэснээр одоо тус улсын сургуулиуд жуулчид хамгийн ихээр очдог газрын нэг болсон байна.

Сүүлийн үед манайд боловсролын салбарын бодлого сайд нь солигдох бүрт өөрчлөгдөж, тогтворгүй явж ирснийг судлаачид ч хэлдэг. Таны харж байгаагаар энэ салбарын бодлого хэр явж байна вэ?

-Сайдаар томилогдсон хүн улс төрчийнхөө хувьд өөрийн ул мөрөө үлдээхийг хичээх нь зүй ёсны юм. Гэхдээ ямар ул мөр үлдээхийг эрмэлзэж байна вэ гэдгийг бодох хэрэгтэй. Түрүүн би Лу.Гантөмөр сайдын тухай ярихдаа боловсролын талаар тодорхой үзэл баримтлал боловсруулсан байсан гэдгийг онцолсон. Миний сонссоноор 1996 онд Ч.Лхагважав гуай Гэгээрлийн сайдад нэр дэвшихдээ боловсрол, соёл, шинжлэх ухааныг хөгжүүлэх хөтөлбөр бэлтгэсэн байсан гэдэг. Харин Лу.Гантөмөр сайдаас ажлыг нь авсан сайд уулзсан хүн болгондоо “Намайг барилгын сайд болгохоор тохирчхоод энэ яаманд шахчихлаа” гэж гомдол ярьж байсан. Тийм хүн юу хийх билээ дээ. Тиймэрхүү хүмүүс л юуг  ч хамаагүй өөрчилсөн болж харагдахын тулд самардаг, харамсалтай нь иймэрхүү тохиолдол цөөнгүй болчихлоо.

Үндэсний боловсролыг сайжруулахад хамгийн түрүүнд юунаас эхлэх үү?

-Энэ талаар боловсруулсан баримт бичиг цөөнгүй. Ялангуяа 2015 онд УИХ-аар баталсан “Боловсролын талаар төрөөс баримтлах бодлого”, 2016 онд нэмэлт өөрчлөлт оруулсан боловсролын хуулиудын үзэл баримтлалыг шийдвэр гаргагчид маань сайн нягталж үзээсэй. Саяхан баталсан “Алсын хараа 2050”-д ойрын үед юу хийх вэ гээд хайгаад байхааргүй олон зорилт тодорхойлсон байна лээ. Эдгээр баримт бичиг бүгд л бидний хувьд үнэлдэг, хүндэлдэг мэргэжилтнүүдийн оролцоотой хийгдсэн.

БШУ-ны сайдаар салбарын хүн нь томилогдон  ажиллаж байна. Шинэ сайдаас та юу хүлээж байна вэ?

-Шинээр томилогдсон сайд маань яаманд 20 гаруй жил ажиллаж байгаа болохоор төрийн захиргааны энэ байгууллага ямар асуудлыг хэрхэн яаж шийдвэрлэж ирснийг хамгийн сайн мэднэ. Ийм ой санамжтай хүнд юуг яаж хийх талаар сайн баримжаа байгаа гэж найдаж байна. Боловсролын салбарт улс төрийн оролцоог бага байлгаж, мэргэжлийн хүмүүс нь юмаа мэдээд хийчихвэл олон асуудал шийдэгдэнэ гэдгийг хамгийн сайн мэдэх хүн.

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
33
ЗөвЗөв
19
ТэнэглэлТэнэглэл
6
БурууБуруу
3
ГайхмаарГайхмаар
2
ХахаХаха
1
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ХарамсалтайХарамсалтай
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

94 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2020-09-07 176.166.205.186

Монголчууд минь ээ бага сургуульд гадаад хэл заахыг хориглох талаар хууль гаргахыг шаардаач ээ Энэ хэдэн ирээдүйн үрс маань монголоороо ч сайн ярьж чадахгүй э****з хурлийз хэллэгтэй болцгоолоо Бага сургуульд нь үндэснийхээ үлгэр тууль домог гээд эх орныхоо төлөө гэсэн сэтгэлгээг хөгжүүлэх хичээл оруулах шаардлагатай байна Эх хэлээрээ сайхан ойлгохгүй байж яаж орчуулга хийх ярих бичиж чадах вэ дээ Эртээд Улаан бал нэвтрүүлгээр ХҮН намын Наранбаяр зарим хүүхэд ээжээрээ орчуулга хийлярьж байна лээ

Avatar

Зочин 2020-09-07 176.166.205.186

гэж ярьж байсан Үүнийг бид монгол хэлээ мэдэхгүй монгол гэх үү юу гэх вэ Ийм хүн гадаадад мэргэжил эзэмшээд ирж төрийн албанд ажиллавал эх орноо гэсэн сэтгэлээр лав ажиллах баталгаа байхгүй

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.126.89.27

Muunchin balai avgai yu yriad bna aa. Huulchihaar l haraat bolchdiim uu?
Bidend yur ni busdaas huulaagui, duuraigaagui yum odop baga uldeed bna shdee. Nom, devter, surguuli soyol bugd huulsan shdee gadnaas. 100 jiliin umnu ardiin huuhed bugd syrdag surguuli gej bsiim uu? Gui shdee. Baruuniig huulj duuraij l surguuli gedeg yum baiguulaa biz dee. Tuunees umnu huree hiided munharch zaragdaj suudagaas uur tsuglardag yu bsiin huuhduudee?

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.126.89.74

Mongolchuud bid hugjil devshild durgvi zalhuu sonin hvmvvs.
Tvvniigee vndeserheg natsist vzleer haatsailah gej vznee bas.
“Bid delhiigees tusdaa, duguig uuriinhuuruu zohion bvteeh vv?”

Avatar

Зочин 2020-09-07 150.129.141.46

Цөм хөтөлбөрийн Батсүх гэдэг оюуны хулгайч мэдлэггүй балиар авгай, уран зохиолын хичээлийг үгүй хийсэн энэ мүүнчин балай авгай нарын багт ажилладаг багш нар нь сургууль дээр ирж хүүхдээр шүлэг өндөр дуугаар уншуулчихаас өөр юу хийхээ мэдэхгүй Батсүхийнхээ амраг өвгөн Няндагийн амар заяаг үзүүлдэггүй юмнууд бсан гэдэг.

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.179.8.166

зөв л ярьж бна даа Учрал гэсэн хэдэн нөхдүүд кембрижээ ч ойлгоогүй гадны гар хөл болоод яваад байгаан бишиүү

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.126.88.183

Энэ нэг дурак бас нэг юм сэтгэчих ээ юү. Ямар лайтай юм бэ. Зайлаад өгдөө.

Avatar

Зочин 2020-09-07 73.70.183.238

Амьд арзайж байгаа юмуу бас

Avatar

muun 2020-09-07 64.119.18.149

muunchin naiz

Avatar

Lol 2020-09-07 202.9.46.217

ter camridgeiin 3 surguuliig haah heregtei, esvel buh surguulid nevtruuleh heregtei, neg hesegt ni zohiomol bolomj olgoj, niit massiigaa hayaj zoliosolj bolohgui bha,.

cambridge ii heregjuuleh bol bugded, es heregjuulbel neg ch surguulid baij bolohgui

Avatar

Танд хэлэхэд 2020-09-07 202.9.46.66

Боловсролын салбарын дампуурлын суурийг тавьсандаа.Эх хэл бичгээ зөв зааж ойлгуулж чадахгүй байж энэ мэт гадныхныг дуурайгаад яах бэ.Багш нарынх нь боловсролын түвшин ямар түвшинд байгаадаа анхаарвал илүү үр өгөөжтэй.Зүгээр монгол нэр зүстэй э****з хүмүүс боллоо бид.Нэг үг зөв бичдэг эцэг эх багш алга байна.Тэгэхэд өвөр монголчууд яаж байна

Avatar

Иргэн 2020-09-07 139.5.217.177

Мүүнтэйгээ зайлвал таарна. Мүүн хэрэгжүүлдэг хүн ардын хүүхдүүд боловсроход дургүй бх нь аргагүй. Хувийн сургуулиудийн зах зээлээ хадгалах гэсэн лобби улсын сургуулиудад кембриджийн хөтөлбөр хэрэгжүүлэхийн эсрэг бгаашт. Улс хэрэгжүүлээд эхэлвэл өөрсдийнх нь бизнест халтай учраас. Тэгвэл яагаад энэ баячууд элитүүд хүүхдүүдээ өндөр үнэтэй кембриджийн хөтөлбөртэй сургуулиудад сургаад бгаан бэ тэд тэнэг хүмүүс үү. Бидний хүүхдүүд өрсөлдөх чадвартай боловсон хүчин яагаад болж болохгүй гэж.

Avatar

Ахмад бхгш 2020-09-07 192.82.71.32

Энэ хөтөлөөрийгяархл аы зогсоох шийдвэр гаргах хэрэгрэй.

Avatar

irgen 2020-09-07 31.10.169.101

Tom, uhaalag bodlogo devshuulj baigaa ene hatagtaid bayar hurgie. Bitgii shantraarai, bodol ni bieleh boltugai

Avatar

Зочин 2020-09-07 139.5.217.177

Мүүнтэйгээ зайлвал таарна. Мүүн хэрэгжүүлдэг хүн ардын хүүхдүүд боловсроход дургүй бх нь аргагүй. Хувийн сургуулиудийн зах зээлээ хадгалах гэсэн лобби улсын сургуулиудад кембриджийн хөтөлбөр хэрэгжүүлэхийн эсрэг бгаашт. Улс хэрэгжүүлээд эхэлвэл өөрсдийнх нь бизнест халтай учраас. Тэгвэл яагаад энэ баячууд элитүүд хүүхдүүдээ өндөр үнэтэй кембриджийн хөтөлбөртэй сургуулиудад сургаад бгаан бэ тэд тэнэг хүмүүс үү. Бидний хүүхдүүд өрсөлдөх чадвартай боловсон хүчин яагаад болж болохгүй гэж.

Avatar

Sain sudlaach irgen 2020-09-07 202.126.89.198

Kembridj gedeg ny ooroo shalguurtai olon ulsad batalgaajsan hotolbor um baina..manaihan odoo sum bolgondoo horoo bolgondoo iim hotolbor heregjuulne gej zutgehnee..tegeed ene hotolboriin ner hund unaad anglichuud manaid heregjuulhees tatgalzah baihdoo..buh um ijil tegsh baih estoi gedeg kommunist setgelgeeneesee garaj chadahgui baina..100 bohoor hicheelleed bugd boh bolj chadahgui shuudee..tiimees bugd huuhded kembridj hereggui..uls torchidoo gej heden shinekov orj ireed ih dongosch bainadaa

Avatar

Иргэн 2020-09-07 202.9.40.170

Кембридж гэж яриад байгаа Боловсорлын сайд боловсорлын сайжруулж чадахгүй.

Avatar

Зочин 2020-09-07 64.119.23.200

МҮҮНЧИН НАСАНБАЯР МӨН БИЗ ДЭЭ. ЗАЙЛ ДАА.ОЕМБРИЖ Ч ХЭРЭГГҮЙ БАС МҮҮН Ч ХЭРЭГГҮЙ.

Avatar

Багш 2020-09-07 202.9.40.10

Тун ч цэгцтэй, судалгаатай ярьдаг хүн байна.

Avatar

Христчин, мүүнчид ээлж дараалан алж байна даа 2020-09-07 66.181.183.71

Зочин 10 минутын өмнө 37.191.56.64

Христийн шашныхан боловсролыг яамыг самрах болоод удаж байна. Одоо гишүүн Мөнхцэцэг, Баярсайхан нар ч христчид. Насанбаяр гэгч бүсгүй та битгий худал нийгэмд хүндтэй хүмүүсийн нэрийг ашиглаад бай, та нар хэзээ бусдын үг саналыг сонсож байсан юм. МҮҮНЧИН Насанбаяр тархи угаалтаа хийсээр. Зайл

Avatar

Зочин 2020-09-07 37.191.56.64

Христийн шашныхан боловсролыг яамыг самрах болоод удаж байна. Одоо гишүүн Мөнхцэцэг, Баярсайхан нар ч христчид. Насанбаяр гэгч бүсгүй та битгий худал нийгэмд хүндтэй хүмүүсийн нэрийг ашиглаад бай, та нар хэзээ бусдын үг саналыг сонсож байсан юм

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.179.27.79

Барууны колони улс болсоны илрэл юм даа.

Avatar

дор 2020-09-07 202.126.88.199

энэ нэг агуйд амьдардаг халзан жижиг андтай аймар адилхан юмаа муун стиль

Avatar

Мх 2020-09-07 103.206.195.230

Энэ нөхрийн чинь ярилцлагаас харин төрийн хүний үнэр үнэртэж эхэлж байх юм. Манай дүмбэ УИХ-ын гишүүд нэг ажлаа иймэрхүү хэмжээнд мэддэг болоод ярьж байгаасай даа… кк

Avatar

байгалийн шинжлэх ухаан 2020-09-07 192.82.66.101

ядуугын ядуу сэтгэлгээ гэж энэ дээ, 5000 паунд бол өчүүхэн мөнгө, өндөр хөгжсөн орны 1 хүний сарын цалин ш тээ, Кембрижийн программ л гэхээр англи хэл гэж ойлгох юм даа, үгүй ш тээ, байгалийн шижлэх ухааны хичээлүүд болох математик, физик, хими биологийн хичээлийн програм нь л Кембриж түвшнийх байх ёстойм. Одоогын Монголын улсын сургуулийн хүүхдүүд үнэхээр өрөвдмөөр, бараг юу ч сурахгүй төгсөж байгаа гэж хэлж болно

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.179.8.166

чи битгий далдганаад бай юу ч ойлгооогүй байж дандаа тэнэг хүүхдүүд төгсөөд бгаа юм уу бага шиг доромжлоорой х***а минь

Avatar

Сс 2020-09-07 202.126.89.243

Хувийн сургуулиуд нь өндөр төлбөртэй, кембрижийн хөтөлбөрөө хэрэгжүүлээд л явбал болно биз. Улсаас татаас, санхүүжилт авдагаа л больчих хэрэгтэй. Бүүр тэр тусмаа гадаад нэртэй өндөр төлбөртэй сургуулиудаас өндөр татвар авч ардын хүүхдүүдийн сургалтын чанар багшийн чанарт анхаарах хэрэгтэй. Жирийн монгол иргэнд кембрижийн сургалт гэхээсээ илүүтэй тохилог, хүртээмжтэй, чанартай сургалттай улсын сургууль хэрэгтэй байна

Avatar

a 2020-09-07 103.229.123.230

Zavaan avgai !!!

Avatar

Арх 2020-09-07 202.179.21.223

Тэр баруунд чинь 10 гаран жил амьдарлаа, Тэд тийм өндөр боловсролтой гэж үү ? 10 ангийн хүүхдүүд нь манай 3 ангийн хүүхдийн хэмжээнд нь ч хүрдэггүй, Нийгмийн намгаалал хүүхдийн суурь хүмүүжилд анхаардаг болохоос өндөр боловсролд анхаардаг гэж үү, Хүүхдүүд нь дээд сургуульд орох дургүй төгсөөд шууд ажилын байран дээр очихыг эрмэлздэг,Учир нь эртхэн зээлийн кредит эрхтэй болохын тулд шүү дээ. Дээд сургууль нь дандаа гадаад оюутнууд. хятад оюутангүй бол дампуурна ш дээ.

Avatar

Арх 2020-09-07 202.179.21.223

Энэ Кемприч мэтийн сургуулиуд гадагшаа ядуу буурай орон луу сүлжээний бизнес маягаар ажилладаг.Эд бид нараас болосролоороо илүү гэж үү? Хөх инээд хүрчлээ. Худлаа гэвэл баруунд амьдарч байгаа хүүхэдтэй иргэдээсээ саналын асуу? Бүгд үнэн байдлын хэлнэ. Цэцэрлэг сургуулийн орчин нөхцөол бол саш сайн. Харин боловсрол гэж үү? Тэдний гимназийн хүүхэд манай 9 ангийн тоо бодож чадвал би юу ч хэлэхгүй ээ. Энэ гол нь биш. Бид мах цусны тасархай Өвөр Монголчуудаа эх хэлээ хамгаалаад амь насаа өргөж байхад

Avatar

архангайгаас 2020-09-07 202.179.21.223

таг дуугай байчаад хаа холын Кемприч боловсрол гэж солиороод яах вэ? Манай боловсрол хүмүүжил тэднээс огт дутаагүй.Та нар харин орчин нөхцөлийн хангаад өг.Ядаж төсөвлөгдсөн мөнгөнөөс нь битгий хүмүүсийн толгой эргүүлж саагаад бай. Багш нар эич нарыг хамгийн өндөр хангамжтай байлга.Хүний эрхийн дараалалтай бол. Монгол хүүхдүүд хаа очиж харин ч хүмүүжилтэй даруулгатай тоо бодчихдог юмыг хурдан сурдаг юм шүү. Цэцэрлэгээс нь дээд сургууль хүртэл хүүхдүүд явса
За тэгээд амьдарч үзсэн хүн л мэднэ дээ.

Avatar

Зочин 2020-09-07 124.158.120.114

миний мүүнчин найз одоо больчих оо

Avatar

Зочин 2020-09-07 192.82.70.114

Hicheeliin hutulburuus uran zohioliin hicheeliig hasah geed chichreed baidag hujaagiin e****z bna shd. Uhsen atsnii kembridj ve. Mongol huuhded mongol hicheeliin hutulbur taarna. Eh helee ch oligtoi suraagui hugas angli heltenguud bolgoh dald sanaa…uunii tsaana mongol huniig eh hel soyoloos ni holduulah yum l yavj bgaa

Avatar

Зочин 2020-09-07 43.242.242.75

sain unsh ene hun chin kembribjiig demjihgui baigaa yum bna

Avatar

монгол аав 2020-09-07 43.242.242.75

ямар баян хүмүүс вэ? 5000£ ийг бага мөнгө гэнээ. нэг хүүхэдийн зардал 24-32 дахин өндөр гарсан тооцоо бас бага харагдах уу? Англи хэл сурахад тийм хэцүү гэж үү? Кембриджийн хөтөлбөрөөр сураагүй манай болон дэлхийн эрдэмтэн мэргэд тэхээр одоо боловсролгүй тэнэг болж таарч байна аа да. Юу мэдээд яагаад энгээд нэг юмруу туйлшраад дайраад өөрсдийх нь төлөө санаа бодлоо хэлсэн нэгэнрүүгээ дайраад байдаг юм бол доо.Ядуу даржинаа гайхаад л хувьцаагаа чамлаад байцгаагаад байгаа биз дэ!! 5000£ бага уу

Avatar

Зочин 2020-09-07 73.231.128.120

Огт ойлгомжгүй

Avatar

цц 2020-09-07 103.229.123.163

Хүүхдийг чинь үнэгүй Англи хэлтэй, Англи боловсролтой болгоод өгбөл сайн л биз.Баячууд эгэл ардын хүүхдийг өөрийнх нь хүүхдэдтэй адилхан боловсролтой болчино гээд боож үхэх гэж байгаа. Угаасаа Монголдоо сурж байгаа хүүхэд Монгол соёл хэлээ давхар эзэмшээд л явна ш д. Нэг сургуульд 5000 фунт гэдэг бол маш бага тоо.

Avatar

Зочин 2020-09-07 43.242.242.75

зөвхөн хураамж нь шүү дэ баян гуай

Avatar

Зочин 2020-09-07 43.242.242.75

яаж ойлгохоороо үнэгүй гэж байгаа юм бэ . нэг хүүхдийн тань зардал 24-32 дахин их

Avatar

Зочин 2020-09-07 172.58.207.125

АНГЛИ ХЭЛЭЭР ХИР ХОЛ ЯВАХУУ? Үсрээд цэвэрлэгч

Avatar

Зочин 2020-09-07 66.181.161.101

Оркоо танай хүүхэд мянган кембриж байгаад хэрэггүй. Монголоороо зөв ярьж бичдэг болвол дээдийн заяа гэдгийг хэзээ ойлгох вэ. Энэ сургалтыг Монголоос зайлуул. Хэрэгтэй гэж байгаа нь яваад сурна биз. Малнууд

Avatar

Зочин 2020-09-07 66.181.161.44

Neg surguuliin khuvid 5000$ bol tiim ikh mongo bishee.

Avatar

Зочин 2020-09-07 43.242.242.75

яанаа

Avatar

Зочин 2020-09-07 43.242.242.75

1 сургууль 5000£× 130 сургууль /зөвхөнУБ/ =650000£×3800 төг=2470000000төг . жилд энэ мөнгө хаашаа явах вэ.баячуудад бал ч… юу ч биш байх л да

Avatar

Арай ч дээ 2020-09-07 66.181.161.72

Ийм внуудаар.боловсролын салбарын чиг зорилго тодорхойлогддог болжээ.
Зүгээр л эмгэнэл

Avatar

хх 2020-09-07 103.50.206.40

Татвар нь гайгүй юм бишүү. Нэг сургууль 5000 фунт гэхээр харьцангуй гайгүй юм байна. Нэг сургуульд 2000 орчим хүүхэд сурдаг биздээ. Жилд нэг хүүхдээс 2.5 фунт л авалдаа. Гэтэл хувийн сургуульд 5-80 сая төгрөгийг жилд төлж байна

Avatar

Зочин 2020-09-07 43.242.242.75

мөн бодвоо!? дараа нь би юу хийч ваа ….болох вий дэ.хүүгий чинь зардал 24- 32 ДАХИН өсөх тооцоо гаргаж…

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.126.88.133

Dajgvi sain yariltslaga bna. Bolovsroltoi hvn gedeg ni haragdaj bna. Mongolchuudad ad vzegdeh ni argagvi yumaa, ene hvn.
Bolovsroliig, hugjil devshliig vzej chaddaggvi tuvugtei veiig bid mud davj garch chadah uu?
Hamgiin bolovsrolgvi hvniig hamgiin undur alband songood baihaar ch odoo yah ve dee?!

Avatar

Хийх цагтаа хийхгүй яасын 2020-09-07 203.98.76.100

Ene emegte chin Bolovsroliin yamnii bodlogo barij baisan hun bizdee. ter ued tegeed ene hotolbor buruu geed oorchlhgui yasiin, sandlaasaa buusan hoinoo ingej oor yum yarij baigaa humuusiig er oilgohgui yum, olonhid taalagdaj l baival yu ch hamaagui yarij, bichdeg garuud hereggui dee, buh huuhdiig tegsh hamruulah shaardlagatai gevel olon hund taalagdana gej bodoj baigaa bailgui, medeej niited sain bolovsrol heregtei, gehdee arai oor tolgoinuudiig beltgej baij l ene uls hogjino shu, ene bol ulsiin

Avatar

Эцэг эх 2020-09-07 203.98.76.100

Тамын тогооны үлгэр гэдэг энэ шүү дээ, хэсэг гайгүй толгойтой хүүхдүүдийг тусгайлан бэлдээд дэлхийд гаргахад юу нь буруу байхав. Харин ч мөнгөтэй баян айлын хүүхдүүдийн сурдаг хувийн өндөр төлбөртэй сургуульд хүүхдээ сургаж чадахгүй хирнээ хүүхдийнхээ төлөө анхаарал тавьж, байнга хүүхдүүдтэйгээ ажиллаж, хөгжүүлж ирсэн эцэг эхчүүд эдгээр сургуулиудад хүүхдүүдээ бэлтгэж оруулдаг гэж ойлгодог. Мөнгөөр биш мөнчгөрөөрөө сурч байж тэтгэлэг авч чадсан тэдгээр хүүхдүүдийг дэмжих ёстой, үр дүн гарч байна

Avatar

aagii 2020-09-07 66.181.190.193

Ene kembrijiig hubiin surguuliud l heregjuulne biz dee, ulsiin surguuli deer bodlogoor nebtruulegiig zogsooj zardliig ni 3 eeljiin sistemd hicneellej bui surguuli ruu sniljuuleh heregtei. Lu.GaNTOMORIIN UED BOLOBSROLIIN SALBAR bas dampuu baidald orson snuu

Avatar

Зочин 2020-09-07 66.181.161.39

Энэ мүүнчин хаанаас гараад ирэв ээ. Далд ороосой. Өсвөр үеэ мүүнчдээс л хол байлгах юмсан

Avatar

mgl emegtei 2020-09-07 150.129.142.35

Ene shahsinii gaj ursgal solongochiin moonchin bizdee. Enend manai hyyhdiin bolowsorloiin talaar yarih erh bhgui

Avatar

Зочин 2020-09-07 98.253.30.34

Angli hel angli hel l geed bh iym eren barag yavaandaa English manai alban esnii hel boloh geed bgan bh daa.

Avatar

Зочин 2020-09-07 66.181.169.116

Энэ хүн яаж ийж байгаад л Монголын боловсролын салбарт дүгнэлт өөрчлөлт хийх гээд үзчих юм аа

Avatar

Зочин 2020-09-07 203.91.116.77

Сайхан ярилцлага болсон байна. Энэ хүний ярилцгийг анх удаа уншлаа.. Яах аргагүй салбараа мэддэг туршлагатай хариуцлагтай хүн байна. Энд далий сэтгэгдэл үлдээж байгаа нөхдийг яана даа нээрээ.. Цэрэнтэйгээ таарцан гарууд

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.9.47.25

Tserrn yasiin. Zugeer baigaa huniig zugeer bailgaach

Avatar

зочин 2020-09-07 202.55.191.130

Боловсрол бол агуулга, зөвхөн нэршил хэлбэр хоёрыг ярьсаар 30 гаруй жилийн нүүр үзэж байна. Гэтэл үр хүүхдүүд маань хавтгай болсон дэлхий дээр хаалтгүй болсон мэдээллийг хүртсээр өөрсдийгөө биднээс илүү боловсруулаад л байна. Боловсролын системийг аливаа туйлшрал, улс төрөөс ангид байлгаачээ. ирээдүй хойч үеэрээ тоглох эрх хэнбугайд ч байхгүй.

Avatar

Зочин 2020-09-07 203.91.115.50

Тамын тогооны үлгэрийг хүүхдүүддээ тун чиг сайн зааж байна даа. Монголыг чирэх хэдэн хүүхдүүд оло нулсын хэмжээнд өрсөлдөх боломжийг хязгаарлах талаар ихэд хичээнгүйлэн Мүүнийг дэмжигч тайлбарласан байна. Цаад санаа нь Монголчуудыг харанхуй бүдүүлэг хэвээр нь үлдээж Мүүний боол болгоход амар гэж харж байгаа биз

Avatar

789466 2020-09-07 202.179.24.165

Жинхэнэ асуудлаа судалсан, мэдсэн зөв ярисан байна. Эндээс тэр улс төрчид, шийдвэр гарагчид санаа оноо аваасаа. Хэдхэн хүүхэд ялгаж бааахан мөнгө цацаж байсанд орвол нийтэд жигд түвшинг ахиулмаар байна. Багш нараа маш бэлтгэдэг болмоор байна., анги дүүргэлт чин 2-3 дахин хэтэрчихээд байна, боловсролыг улс төрчид, намчид самарчихаад байна. Тогтвортой менежмэнт хэрэгтэй байна.

Avatar

Ter 2020-09-07 192.82.77.75

Naad hutulbur chin yavtsguishdee.naadhaas chin ilii gej Angild orsiin surgaltiin sistem uluu gej uzeed baigaa yum bishuu…..

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.126.92.60

Muunchin mongoliin bolovsroliig avch yavah ch gejde

Avatar

hehe 2020-09-07 66.181.161.23

Дажгүй ярилцлага байна, ажилаа мэддэг хүн байна

Avatar

Иргэн 2020-09-07 103.212.116.28

Яг бодит байдлыг ямар ч хачиргүй үнэн зөв хэлжээ.
Кембриж бол цөөн хэдэн баячуудын бизнес шүү. Баячуудын бизнесийг лэмжихийн тулд хүүхдүүдээ алагчилж болохгүй!

Avatar

Зочин 2020-09-07 103.212.119.81

Кембрижийн сургалтын хөтөлбөр баян ядуугийн ялгааг энэтхэг шиг болгож үндэсний боловсролын систeм гэж байхгүй болно. Бүгдийг нь татан буулгаж тараах хэрэгтэй.

Avatar

Зочин 2020-09-07 103.229.176.130

hutsaaad ehelleee, mongol helnii hicheeliig ustgagch said nertei novshiiiin gantumuriiin saltaaniiii hani, udurjin l shireen dor n ulgej suudag bsn geltei, haanaas garad irev b**s chin neg heseg tag bolson yumsan,

Avatar

зочин 2020-09-07 139.5.219.64

 Могой

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.131.240.170

ЭНЭ ӨМХИЙ МҮҮНЧИН МОНГОЛЫН ИРЭЭДҮЙГ ЯАЖ САМРАХ ВЭ ГЭЖ Л БОДОЖ ЯВДАГ БОЛТОЙ. ЭХ ОРНООС МИНЬ ЗАЙЛ!!!

Avatar

Зочин 2020-09-07 103.57.94.237

сургуулийн захиралыг хамран сургах тойргийн сурагчидын эцэг эхийн саналаар сонгодогмболгох хэрэгтэй нэр дэвшигчидийг нь яаманд бүртгээд

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.131.247.75

Кембриж гэж битгий яриад байгаачээ! Өөрсдийнхөө сургалтыг чанаржуулаач. Монгол хэлгүй хүүхдүүд их боллоо!!!

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.126.89.108

Bidnii helj zanshsanaar bol suljeenii biznes yumaa daa.

Avatar

МОНГОЛ ХҮҮ 2020-09-07 103.206.195.230

ХЭЛЭНДЭЭ БУС БАЙДАГ ГЭДГИЙГ АФРИКИЙН АНГЛИ ХЭЛТЭЙ КОЛОНИ УЛСУУД БИДЭНД ХАРУУЛСАН ТҮҮХТЭЙ ЮМ. ТЭД ӨӨРСДИЙН ӨВ СОЁЛЫГ ТЭЭХ ЧАДВАРГҮЙ ЯАГААД ГЭВЭЛ ТЭД ЭХ ХЭЛЭЭ САЙН МЭДЭХГҮЙ УЧИР ТҮҮХЭЭ ҮНЭН ЗӨВӨӨР ОЙЛГООГҮЙ ГАДААДЫНХАНЫ БИЧИЖ ӨГСӨН ХУУРАМЧ ТҮҮХИЙГ Л МЭДЭЖ АНГЛИЙН ХАТАН ХААНЫГ ӨӨРСДИЙГ НЬ БҮТЭЭСЭН БУРХАНААС ХОЛГҮЙ ШҮТЭНЭ. ТЭГЭЭД ТЭД ХЭЗЭЭЧ ХӨГЖӨӨГҮЙ БҮХ БАЯЛАГАА 100-200 ЖИЛ ЗӨӨГӨӨД Ч БҮХ АРД ИРГЭД НЬ ТУЙЛЫН ЯДУУГААРАА ОЛОН ҮЕЭРЭЭ АМЬДАРЧ БАЙНА. ХАРИН ГАДААДЫНХАНТАЙ НИЙЛЖ УЛС ТӨРД ГАРСАНГУУД НЬ БҮГД

Avatar

зочин 2020-09-07 202.21.124.133

Салбарын юмаа мэддэг хүний яриа дутагдаад байсан юм. Улс төрчид мэргэжлийн хүмүүсийн үгийг сайн сонсоо.

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.126.92.60

энэ авгай зайлдаггүй ээ

Avatar

Зочин 2020-09-07 203.91.115.53

Камьбрижийн хөтөлбөрийг монголд хэрэгжүүлж болохгүйдээ биш. Дахиад л нөлөө бүхий бүлэглэл өөрсдийн бизнесийн эрсдлийг төрд үүрүүлдэг шахааны процесс эсвэл амбийцлаг сонирхол голлосон, сонгуульд оноо авах зорилготой харалган өрсөлдөөн л яваад байгаа хэрэг. Улс орон иргэдийн эрх ашиг хойш тавигдана. Үндэсний үйлдвэрлэл яриад байгаа хэр нь боловсролын салбарт хамаг хөрөнгийг гадагш юүлэх нүх сүв эрж хайцгаана. Камбрижийн сургалт байж л байг. Гэхдээ үүний эрсдлийг хувийн салбар л үүрч байвал зохино.

Avatar

Зочин 2020-09-07 203.91.115.53

Харин 30, 40 саяар хүүхдээ сургаж, үр дүнд хүрч сэтгэл ханах эсэх нь иргэн хүний сонголт л байг. 30 саяыг төлчихөөд хохироод үлдвэл тэр л биз. Баянхошууны сургуульдаа үнэгүй суралцаад олсон боловсролдоо сэтгэл хангалуун, амьдралаа аваад явж чадвал бас л тэр л биз дээ. Харин энэ эрсдлийг нийт олонд нялзааж улсыг системтэйгээр хохироох сонирхол хэнд байна?

Avatar

Уншлаа 2020-09-07 202.179.27.122

мундаг хүн юм

Avatar

зочин 2020-09-07 202.131.251.130

Moonchin doovtor mon biz dee.

Avatar

зочин 2020-09-07 43.242.243.132

үнэн ярьжээ, мэргэжилтнүүдээ сонсоорой улс төрчидөө, анх удаа мэргэжлийн үгийг нь сонсоод тогтоож амжаагүй байж тэр салбарыг шинэчилнэ гэж самардаг, одоо тэгээд дөвчигнөж байгаа шинэ сайд нар байна шүү, эхлээд салбарынхаа цагаан толгойг үзээрэй

Avatar

Зочин 2020-09-07 203.91.115.42

Энэ шулам үхээгүй юм уу. Элэнцгийн чинь доктор. Ийм МҮҮНий докторууд олширч Монгол хэл соёл, устаж үгүй болох аюул нүүрлэсэн. Монголоороо л ярьж бичих ёстой хүүхдүүд юун англи эх хэл вэ. Пездануудыг буудаж алсан ч багадахаар юм аа.

Avatar

Хм 2020-09-07 202.179.27.122

Шулам чинь цэнхэр, ногоон үстэй байдаг биш бил үү

Avatar

ХЭХЭ 2020-09-07 103.57.93.164

ш а а л т у у р г и ч и й

Avatar

Зочин 2020-09-07 202.21.113.238

eeee. nogoo muun chin bnshd

Avatar

Иргэн 2020-09-07 66.181.161.111

Бусдыг шүүж гутаасан энэ бузар масс далд ороогүй цагт монгол хөгжихгүй бүгдийг харлуулж гутаасан юм бичдэг энэ амьтас өөрсдөө амьдрал дээр нохойноос дор сэтгэхүйтэн б.даг

Avatar

Зочин 2020-09-07 64.119.24.11

bas neg muunchin

Avatar

Багш 2020-09-07 202.126.89.23

Насан баяр шиг боловсролыг мэддэг хүн ховор шүү. Даан ч намчирхаад ажиллуулахгүй юм

Avatar

уншигч 2020-09-07 202.9.46.68

Зөв л ярьсан бна ш дээ. Хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхэд л удирдлага, зохион байгуулалт, орчин нөхцөл, багшийн сэтгэлгээ, чадвар чансаа гэх мэт асуудлуудад анхаарах шаардлагатай.

Avatar

Зочин 2020-09-07 64.119.26.169

Зөвөө. Бүх хүүхдийг нэг хэвэнд оруулжж бболохгүй. Аль ч улсд унаган англи хэлтэй хүмүүс технологи бизнесийн хөгжлийг тэргүүлж яваа.

Avatar

Зочин 2020-09-07 203.91.115.42

Чи тэндээ очиж тэргүүлээд амьдар, шал л угаана биз.

Avatar

Зочин 2020-09-07 64.119.24.11

Muunchin munuu. Barag martsan baina shuu

Avatar

know 2020-09-07 73.172.27.227

Аргагүй л судлаач эрдэмтэн байна даа .Үхэр монголчууд ойлгоод, луйварчин улс төрчидөөс салтал зай ч байна дай ч байна

Avatar

ЗОЧИН 2020-09-07 103.111.68.3

ЭНЭ НӨХӨР ЯАМАНД СТРАТЕГИ БОДЛОГО ТӨЛӨВЛӨЛТ ХАРИУЦАЖ БАЙХДАА ЗОГСООХ НЬ ЯАСАН ЮМ БЭ ХАРИН Ч БҮҮР ХЭРЭГЛЭЭНИЙ БОЛОВСРОЛ НЭРТЭЙ САЕНТОЛОГИЙН СҮМИЙН БАГШ НАРЫГ АВЧРАН МӨНГӨ ТӨЛЖ БАГШ НАРЫН ТАРХИЙГ УГААЖ БАЙСАН ЭТГЭЭД ДЭЭ

Avatar

итгэхгүй байна. 2020-09-07 202.126.89.252

Насанбаяр гуай та мүүнийг судлаад зөв гэж дүгнэсэн юмуу эсвэл судлаагүй дагаар орчихсон юмуу.

Avatar

ямбий 2020-09-07 64.119.26.175

ЭНЭ ХААНААС ГАРААД ИРЭВ ЭЭ

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж