СОНГОГЧДОД: Юу тарина, түүнийгээ дөрвөн жил хураана | News.MN

СОНГОГЧДОД: Юу тарина, түүнийгээ дөрвөн жил хураана

СОНГОГЧДОД: Юу тарина, түүнийгээ дөрвөн жил хураана

СОНГОГЧДОД: Юу тарина, түүнийгээ дөрвөн жил хураана

Хуульд заасан хугацаанд намууд нэр дэвшигчдээ тодруулснаар дөрвөн жилд нэг удаа тохиодог улстөрчдийн “Валетины баяр” эхэлжээ. Эх орон, ард түмэн, нутаг орныхоо төлөө хоёргүй сэтгэлээр зүтгэхээ илэрхийлсэн улстөрчдийн шударга түшээ, цэвэр хүн, жудагтай монгол гэх “гялгар” зурагтай спонсоруудаар олон нийтийн сүлжээ дүүрэв. Ёстой л “Галзуу Бумаа та хоёр хэзээ ах дүү болчихов” гэмээр.

Зургадугаар сарын 24 буюу ердөө сар гаруйхны дараа болох УИХ-ын 2020 оны сонгуульд 15 нам, дөрвөн эвсэл, бас цөөнгүй тооны/хэдийгээр 208 бие даагч нэр дэвшихээр СЕХ-нд бүртгүүлсэн ч 121 хүний мөрийн хөтөлбөр нь шаардлага хангаагүй гэх хуулийн үндэслэлээр хасагдсан/нэр дэвшигч өрсөлдөнө. Нэг тойрогт дор хаяж арваад хүн нэр дэвшиж байна. Зарим дүүрэгт сонгомоор нэрс нь олдож, зарим дүүрэгт дугуйлах хүн алга гэлцэнэ. Мэдээж, жаран чавганц уралдвал нэг нь түрүүлдэг ёстой.

Монгол Улсын Үндсэн хуульд зааснаар 18 нас хүрсэн бол сонгогдох эрхтэй ч эсрэгээрээ бусдын сонгох эрхэнд халдаж буй нам, нэр дэвшигч бас олон байна. Намуудын “муудсан хоол”-ыг идэж дур тавьдаг нь сонгогчид биш л дээ. Гэвч, улс төрийн намууд иргэдийн сонгох эрхэнд бүдүүлгээр халдаж буй нь сонгогчийн буруу. Улс төрийн намуудад сонгогчийн хүсэл эрмэлзэл, сонгох эрх түй ч хамаагүй, олон суудал авч, засгийн эрхэнд гарах ганцхан зорилго байдаг. Увсчуудыг АН-аас эсвэл МАН-аас хэн төлөөлөх нь чухал биш, Увсаас хэн ялж чадах нь улс төрийн намуудад чухал. С.Жавхлан ардчилалд хайртай учраас биш Ардчилсан намд С.Жавхлан хэрэгтэй болохоор эгнээндээ элсүүлсэн хэрэг.

Тэгэхээр энэ удаад сонгогчид сонгуульдаа идэвхтэй оролцож, хариуцлагатай хандах, хэрсүүжих хэрэгтэй байна. Саналаа худалддаг, биеэ үнэлдэг, залхуураад сонгууль өгдөггүй сонгогч олон. Үндсэндээ, нэр дэвшигчдээ голж суух биш иргэний үүргээ биелүүлж, сонгуульд хариуцлагатай идэвхтэй оролцохгүй бол дараа нь хохь чинь болно.

Монголчуудын дийлэнх нь УИХ-ын гишүүдийг тойрогтоо байшин барьдаг, зам тавьдаг, хогны машин өгдөг хүн гэж ойлгодог. Жалга довны аар, саар зовлонг нэр дэвшигчдээ тоочиж, гуйдаг. Эх орон, ард түмэн гэх хоосон үгэнд нулимс унагадаг, уярдаг. Ийм гэнэн сонгогчид олон болохоор ямар сайндаа, дөрвөн жилийн хийсэн ажлынхаа тайланд “төчнөөн хүнийг амралт газар амраасан, тэдэн хүүхдэд бэлэг өгсөн” гээд доромжлоод сууж байх билээ. Зүй нь, УИХ-ын гишүүн ийм, хууль батлалцаж, эрх зүйн ийм том өөрчлөлт хийсэн гэж тайлагнах ёстой юм. Парламентын гишүүний үүрэг ард иргэдийн  амьдрах, амьд явах, сурах боловсрох, хөгжих, хөлжих, өмчтэй байх, үгээ хэлэх хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх, хамгаалах. Түүнээс хэн нэгнийг үсчний дамжаанд үнэгүй явуулж, тогоочийн курст сургаж, хумс будуулж сургах албагүй.

“Зориг сан”-гаас явуулсан судалгаанд өнгөрсөн 2016 оны УИХ-ын сонгуульд 18-25 насны залуусын 50 хувь нь сонгуульд хамрагджээ. Үлдсэн 30 хувь нь “завгүй”, 20 хувь нь хэнд саналаа өгөхөө мэдэхгүй, хэн ч ялсан ялгаагүй, сонгох нэр дэвшигч байгаагүй гэх шалтгаанаар иргэний үүргээ биелүүлэхээс татгалзаж. Дөрвөн жилд нэг удаа оногддог төр барих эрхээ эдлэж, иргэний үүргээ биелүүлээгүй учраас горыг нь сонгогчид өөрсдөө үүрдэг, нэр дэвшигчид биш. Харин улс төрийн намууд, улстөрчид хождогийн нэг жишээ бол ЖДҮ байна. Сонгуульд хамгийн идэвхтэй оролцдог хэсэг 60-аас дээш насныхан. Тийм ч учраас  Засгийн газар энэ онд 228 мянган ахмадын тэтгэврийн зээлийг тэглэсэн.

Сонгуульд оролцсон залуусын 17 хувь нь намуудын мөрийн хөтөлбөртэй танилцаагүй гэжээ. Намуудын мөрийн хөтөлбөр, нэр дэвшигчтэйгээ танилцалгүй саналаа өгөх нь харанхуйд “бингодож” байгаатай адил. Сонгуульдаа оролцдоггүй, саналаа өгдөггүй, биеэ үнэлдэг сонгогчоос болж муу улстөрч сонгогддог. Муу улстөрчдөөс болж улсаараа хямардаг, эдийн засгаараа хохирдог. 

2016 онд нэг мандаттай буюу 76 жижиг тойргоос нэг нэр дэвшигчийн нэрийг дугуйлж байсан бол энэ жил 29 тойргоос 76 хүнийг сонгоно. Нэг тойрогт өрсөлдөж буй арав гаруй хүнээс 2-3 хүн дугуйлна. Томсгосон тойрог дээр өрсөлдөөн ширүүн, цар тахал гээд зарим нэг нь танигдаж чадахгүй ч байж мэднэ. Гэхдээ “таньдаггүй бурханаас таньдаг чөтгөр” гэж хандвал Ц.Нямдорж шиг өвөө нар тэтгэвэртээ мөд гарахгүйд хүрнэ.

Энэ жилийн хувьд тойрогтоо нэр дэвшигчийг дутуу дугуйлж болохгүй. Тэгвэл саналын хуудас чинь хүчингүй болно. Гурван мандаттай тойрог дээр заавал гурван хүний нэр дугуйлна. Хүсээгүй тулгалт л даа, гэхдээ муугийн муугаас арай дээр нь байгаа байх. Тэгээд ч сонгогчдод нэр дэвшигчийнхээ талаар сайн муу мэдээлэл авах хангалттай боломж бий. Сонгогчид өөрсдийгөө өөрчлөхгүйгээр нэр дэвшигчид өөрчлөгдөхгүй. Нэр дэвшигчид өөрчлөгдөхгүйгээр улс орон өөрчлөгдөхгүй. Нэр дэвшигчийг өөрчилж байна гээд нэг популистыг нөгөө популистаар солихын нэр биш. УИХ цэцэрлэг барьдаг биш хууль баталдаг байгуулага гэж харж байж сонголтоо хийх цаг болжээ. Иргэд өөрсдөө ЮУ ТАРИНА, тэгээд ТҮҮНИЙГЭЭ ДӨРВӨН ЖИЛ ХУРААНА.

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
6
ЗөвЗөв
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ТэнэглэлТэнэглэл
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

20 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2020-05-19 202.126.89.102

4 jil bish 40 jil ch huraaj magadgui shuu.

Avatar

Зочин 2020-05-19 66.181.184.84

эльбекжоржийн өмнөөс энэ сэтгүүлч авгай чаолаад нэмэргүй л дээ.

Avatar

Зочин 2020-05-19 66.181.186.180

АН-ынхны тарьсан хэргийн 10 хувийг ч хурааж цайруулж чадсан юм уу Тухайлбал тавьсан өрний багаханыг л 4 жилд цайруулсан жил бүр бараг 2 их наяд төгрөгийн хүүг гадаадынханд төлдөг гээ биз дээ Хураах 4 жил чинь ариа богино байна аа Эсвэл Монголчуудыг санамж ийм муутай гэх гээд байна уу

Avatar

Зочин 2020-05-19 66.181.184.84

Бонд, ASEM, улсын хөрөнгө идсэн ардчиллын xyлгaйч нар ямар ч хариуцлага хүлээхгүй гэсэн үг үү? Ард түмэн сонгосон учраас хохь чинь гээд байна аа даа?!

Avatar

Зочин 2020-05-19 150.129.141.132

Хэ хэ цэвэр чанартай дээд сортын үр даанч алга даа нөгөө л хогийн харшил үүсгэгч ургамлууд байна. Тэрийгээ шууд шахаж байна энэнээс өөр сонголт алга монгол шарилжиндаа баригдсан хэвээр л байх юм байна

Avatar

Зочин 2020-05-19 202.126.89.156

Сонгуулиар биeэ үнэлэгчид арай дэндсэн ард түмэн тэдгээр биeэ үнэлэгчдийн балгийг 30 жил Монголын үнэн. Биeэ үнэлэгчдийг худалдаж авдаг завхуул улстөрчид бол ихэнхдээ МАН-д байдаг гэдгийг бүгд мэднэ. Ийм олон биeэ үнэлэгч авдаг улс төрийн завхуулууд орогносон ёс зүйг уландаа гишгэсэн болохоор МАНд иргэд туйлын дургүй болсон. Хуулийг завхруулж ёсзүйг доройтуулагч намаар МАН угаас шалгарсан нь үнэн. Ийм нам улстөрийн биeэ үнэлэлтийг шат шатанд бэхжүүлж иргэдийг бурууд сургах нь булай явдал

Avatar

Сонгогч 2020-05-19 150.129.143.189

Ардын намынхан Д.Сумъяабазар , Ардчилсан нам Кекшү Д.Батбаяр нарыг УИХ-д сойж байгаа нь тактикийн том алдаа Бодлго ярьж том зорилт дэвшүүлж байгаа МАХНамыг дэмжих нь онох болов уу даа Монгол ахан дүүс ээ

Avatar

Гэрэл 2020-05-19 182.160.35.166

Өнгөрсөн парламентын АН-нхан Монголын эдийн засгийг унагаж,дансыг нь улайлгаж биднийг өлсгөж тоглосон.Одоо дахиад л нэр нь дэвшээд явж байх юм. Бид сониуч мартамтгай өрөвч юу сайндаа л фронтод 5 морь бэлэглэхдээ Эцэг Сталинд 3-ыг Гитлер хүүд 2-ыг нь өг, зовж яваа гээд сууж байхавАН-н бузруудыг сонгохгүй байгаасай гэж залбирч сууна.ЖДҮ-чид нэр дэвшихгүй гэсэн биздээ. Залуул бол хэнч яахав гэдэг буруу байна шүү, хамгийн мундаг Англи Америкт төгссөн Учрал мэтийн залуусЖДҮ хусахаас өөрюм хийсэнгүй

Avatar

Дорж 2020-05-19 59.153.115.161

Маш муу баг бүрдүүлжээ Хүрэлсүх

Avatar

Дорж 2020-05-19 59.153.115.161

Хулхи, Хуурамч, Хүрэлсүхийн баг дэндүү муу юмаа. Нямдорж, Н.Энхболд нарын зөнөсөн өвгөчүүл Ганди мэтийн эмээ. Тогтохсүрэн казиночин, Учрал ЖДҮчин, Бямбацогт концессчин, Оюунгэрэл, Жаргалмаа Анужин нарын хөтлөгч нар гэсэн адгийн хүмүүсийн цуглуулга болжээ хөөрхий Үсрээд 10 суудал авахаар байна шүү

Avatar

Michael Jordan 2020-05-19 178.128.17.61

Өнгөрсөн 4 жилийн хугацаанд манай улс өмнө нь хэзээ ч байхгүйгээр урагшилж, хөгжиж, саад бэрхшээлүүдээ арилгаж, хүнд хэцүүг даван тууллаа. Сонгогдсон 66 гишүүд маань бүгд мөрийн хөтөлбөрөө нэр төртэйгөөр, эрэлхэгээр амжилттай хэрэгжүүлж ард түмнээ баясгалаа. Одоо ирэх 4 жил бол бидний хөгжил Америк Европын улсууд шиг болох болно. Ардчилсан намд саналаа өгвөөс хийморь сүлд доройтож, орлогын үүд хаагдаж, өвчин зовлон ирж, үхээр бузар тусах болно.

Avatar

Зочин 2020-05-19 211.36.144.123

Хара… чи чинь унтаж байсан юм уу ууцан юм уу хаашаа юм?!?!

Avatar

Зочин 2020-05-19 103.14.38.132

Үгүй дээ, Улс гүрэн мөхөж мэдэх аймшигтай хар тахлын өмнө байна.

Avatar

Зочин 2020-05-19 211.36.144.123

Тэгээд?!?

Avatar

Зочин 2020-05-19 211.36.144.123

Сайн хууль баталдаг түүнийгээ хэрэгжүүлдэг хүмүүсээр парлиаментаа дүүргэвэл цэцэрлэг сургууль, эмнэлэг чинь өөрсдөө баригдчихана дөө. 10-20 жилээ харж л хүнээ сонгомоор байгаа юм. Ядаж хүүхдийнхээ ирээдүйг бодож тэд нартаа амттай зайрмаг авч өгч байгаа юм шиг л сонголтоо зөв хий. Тэр олон 600 гаран нэр дэвшигчдэд санаагаа бүү зовоож бухимдаа, зүгээр л өөрийн тойрогт хувиарлагдсан хүнээ л сайн судлаад сонголтоо хийчих. Бусад тойргийг нь бусад тантай адилхан бодолтой хүмүүс нь зохицуулчихана.

Avatar

зочин 2020-05-19 119.40.103.3

За даа мэдэхгүй 76 хулгайч тэжээснээс ганц бөхөө тэжээвэл дээр юм биш үү.

Avatar

Зочин 2020-05-19 211.36.144.123

Тэр бөхийг чинь тэгээд хэн хянах юм? Ард түмнийхээ төлөө санаа зовдог хүн амьдрах, амьсгалах, тухтай жаргалтай байх суурийг нь тавьж өгөх гэж санаа зовж хууль боловсруулж байхад, бөх хүн болохоор цагаан сарын б**в боорцог тарааж, зээлийг нь тэглэж, дандаа халамжийн явцгүй юм бодож олж байна. Тэр бөхийн оршин байх хугацаанд л тэр хайр халамж үргэлжлэхээс биш мөнхийн юм биш шүү дээ. Улсын суурь хөгжил бол хүнээ бодсон хууль, Тэгээд тэрнийгээ биелүүлдэг ард түмэн!

Avatar

Зочин 2020-05-19 103.14.38.132

Хуцаараа муухай бүдүүлэг ухуулаг хийхээ болиорой. Сонгуулийн үр дүн гарахаас наагуур байгаль дэлхий буруу зөвийг чинь тунгаах биз. Коронагоос айж яваарай.

Avatar

Ganaa. 2020-05-19 85.49.124.54

Ene jil HVN iig demjitsgee. Yadahdaa hulgaich bhgvi, duuchin, buhchvvd bhgvi. Hvmvvs ni bolovsrol undur tei. Mergejliin hvmvvs haragdsan. Aliin bolgon 10,20 myanga, shil gojin, hvvhdiin munguur sanal uguh wm be.

Avatar

Зочин 2020-05-19 103.80.210.183

тариад байхаар олигтой үр жимс алга л даа. хятад төмс тарих болоогүйл байна шүү.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж