Монголчуудад амралт нь багадаад байна гэв | News.MN

Монголчуудад амралт нь багадаад байна гэв

Монголчуудад амралт нь багадаад байна гэв

Монголчуудад амралт нь багадаад байна гэв

Монголчууд хүний өөрийн нийлсэн есөн шидийн баяруудыг толгой өөд татах завгүй, зөв буруу хамаагүй, ёс болгон тэмдэглэж, түмэн завгүй байх болцгоогоод багагүй хугацаа өнгөрч буй. Баяр тэмдэглэж, олон хоног амарснаараа бид аз жаргалын индексээр дэлхийд толгой цохиж явах ёстой. Эсрэгээрээ баяраас болж уурлаж уцаарласан, бухимдсан, зовсон хүмүүс хаа сайгүй тааралдах болов. Саяхан бид хуучин оноо үдэж, шинэ оноо угтан авлаа. Тун удахгүй монгол түмний төрт ёсны уламжлалт баяр цагаан сар болно. Үнэндээ гацуураа ч хурааж амжаагүй байхад цагаан сарын их бэлтгэл ажилтай золгож байна гэхэд хилсдэхгүй.

Нийтээр тэмдэглэх баярын болон тэмдэглэлт өдрүүдийн тухай хуульд зааснаар монголчууд жилийн турш найман баярыг 1-5 хоног бүх нийтээр амарч тэмдэглэдэг. Цагаан сар, шинэ жил, Олон улсын эмэгтэйчүүдийн өдөр, Хүүхдийн баяр, Ардын хувьсгалын ойн баяр буюу Үндэсний их баяр наадам, Улс тунхагласан өдөр, Их эзэн Чингис хааны мэндэлсэн өдөр, Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээсний баярын өдөр бүх нийтээр амарч өнгөрөөдөг уламжлалтай.

Бүх нийтээрээ амрах өдөр нэгээр нэмэгдэж, Бурхан багшийн их дүйчин өдрийг нийтээр тэмдэглэж амардаг хуультай боллоо. Энэхүү хуулийн төслийг Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Оюунхорол, Н.Амарзаяа, Б.Бат-Эрдэнэ, Д.Лүндээжанцан, Ж.Мөнхбат, Г.Мөнхцэцэг, Х.Нямбаатар, Ш.Раднаасэд нарын есөн гишүүн санаачилсан байдаг. Ийнхүү өнгөрсөн оны аравдугаар сарын 23-ны өдрийн Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны хурлаар уг хуулийн төслийг хэлэлцэн дэмжсэнээр, шинэ оны босгон дээр /2019.12.20/ УИХ-аас бүх нийтээр тэмдэглэх баярын өдрийг нэмснийг баталсан юм. Хууль санаачлагчид болон УИХ-ын гишүүдийн зүгээс Монголд амралтын өдөр ихдээгүй гэдгийг тодотгож байгаа бол иргэдийн зүгээс амралтын өдөр нэгээр нэмэгдсэнд дургүйцлээ илэрхийлж байна. Нийгмийн сүлжээнд амралтын өдөр ихэдлээ, ажил хийх хүн олдохгүй нь гэх шүүмжлэл ч тасарсангүй.

Эдийн засагчдын үзэж буйгаар, энгийн нэг ажлын өдрийг баяр болгон бүх нийтийн амралтын өдөр болгоход тухайн өдөр хийгдэх ёстой байсан бүтээмж эргэн нөхөгдөх нь маш хэцүү, энэ нь улс орны эдийн засгийг доош нь татах нэг үндэслэл болдог гэдгийг сануулсаар удаж буй. Бурхан багшийн их дүйчин өдрийг амралтын өдөр болгон тэмдэглэх нь монголчуудад ач холбогдолтой юу, эсвэл ямар ч ашиг тусгүй юу гэдгийг энэ удаагийн сурвалжлагаар хөндлөө.


Монголчуудын хувьд 1990 оноос хойш "Бурхан Багшийн Их дүйчин өдөр" нэр дор энэрэл нигүүлслийг дэгжээх, эрдэм мэдлэгийг эрхэмлэх, гэгээрэл бясалгалыг чухалчлах, өв соёл, ёс заншлаа өвлүүлэн үлдээх эрхэм зорилготойгоор эв санаа, эрдэм соёлын өдөр болгон тэмдэглэж иржээ. Гандантэгчэнлин хийдийн лам хуврагууд болон шашин судлаачид бурхан багшийн их дүйчин өдрийг амралтын өдөр болгон тэмдэглэх нь зөв шийдвэр гэх байр суурийг илэрхийлээд байна. Учир нь, энэ өдөр бүх нийтээр махан хоолноос татгалзсанаар амьтны амь аварч, бас сайн үйлсийн аян, хүмүүнлэгийн үйл ажиллагааг өрнүүлснээр уламжлалт шашин, соёлоо үр хойчдоо өвлүүлэх, эв нэгдлийг бий болгох ач холбогдолтой гэх тайлбар өгч байв. Харин бурхан багшийн Их дүйчин өдөр буюу зуны тэргүүн сарын 15-ны өдрийг тэмдэглэлт баяртай андуурч болохгүй аж.

ИХ ДҮЙЧИН ӨДРИЙГ БАЯРТАЙ АНДУУРЧ БОЛОХГҮЙ

 МУИС-ийн Философи, шашин судлалын тэнхимийн багш, доктор С.ЯНЖИНСҮРЭН: 

-Дэлхий нийтээр шашнуудын тэмдэглэлт өдрийг бүх нийтийн амралт, баярын өдөр болгон тэмдэглэдэг жишиг олон бий. Христосын шашинтай улс орнууд Есүс Христийн мэндэлсэн өдрийг баярын өдөр болгож арванхоёрдугаар сарын 25-нд Merry Christmas хэмээн нэрлэж, бүх нийтээрээ амарч, баярлаж өнгөрүүлдэг уламжлалтай. Оросууд Рождество гэж нэрлээд 1 дүгээр сарын эхээр бүр 7 хоног амардаг. Тэгвэл Ази, номхон далайн бүс нутгийн улс орнуудЭнэтхэгийн сэтгэгч Сиддхартха буюуБурхан багшийн Их дүйчин өдрийг өргөн дэлгэр тэмдэглэдэг. Бурхан багшийн мэндэлсэн, гэгээрсэн, нирваан дүр үзүүлсэн гурван үйл явдал давхацсан хэмээдэг билгийн тооллын энэ өдрийг Их дүйчин өдөр хэмээн нэрлэж, энэ өдрөөрөө олон төрлийн хүмүүнлэгийн, сайн үйлсийн үйл ажиллагаа өрнүүлдэг уламжлал тогтсон байна. Энэ өдрийг дэлхий нийтэд Весак гэж нэрлэдэг ба БНСУ, Тайланд, Шри Ланк, Сингапур, Япон, Энэтхэг, Вьетнам, Мъянмар зэрэг буддын соёлтой, буддын шашинтай улс орнууд амралтын өдөр болгон тэмдэглэж өнгөрүүлдэг. НҮБ ч энэ өдрийг амралтын өдөр болгож бүх оффис нь амардаг. Учир нь буддизмын агуулга дахь энх тайванч үзэл санааг дэмждэг гэж ойлгож болно.

Монгол Улс ч бас урт хугацаанд энэ соёлыг тээж яваагийнхаа хувьд Бурхан багшийн Их дүйчин өдрийг нийтийн амралтын өдөр байхаар УИХ-аас хуульчиллаа. 2000 гаруй жил Монголын соёлын хөрсөнд амьдрахдаа энэ буддын соёл ихээхэн монголжсон гэдгийг бид ойлгох хэрэгтэй.

Монголын цагаан сарын шинийн 14-ний өглөө Гандантэгчэнлин хийд маань Өндөр гэгээнээ дурсаж, нийтийн сайн сайхны төлөө “Норовбадам” маань татдаг. Энэ бол зөвхөн Монголын бурханы шашинд байдаг дуут зан үйл бөгөөд манай уртын дууны хөг аялгуу, айзам хэмнэлийг шингээсэн гэх мэт олон нарийн юм бий шүү. Өндөр гэгээнийхээ бүтээсэн соёмбо үсгийн эхний тэмдэгийг бид төрийн далбаандаа мандан бадрахын бэлгэ тэмдэг болгож залсан байдаг биз дээ. Алтан соёмбот төрийн далбаандаа залбирдаггүй, хүндэтгэдэггүй монгол хүн гэж байхгүй. Ийм нарийн соёлын суурьтай юм шүү.

Их дүйчин өдөр бүх нийтийн амралтын өдөр болсон болохоос биш баярын өдөр биш. Энэ өдөр монголчууд мод тарих, нийгмийн халамж хэрэгтэй хүмүүст өглөг, хандив өргөх, олон нийтийн сайн сайханд санаа тавих зэргээр сайн үйлсийн аян, хөдөлгөөн өрнүүлж хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаа явуулж яагаад болохгүй гэж.

Гэтэл аж ахуй, бизнес эрхлэгчдээс амралтын өдөр олшроод байна гэж дургүйцэх хандлага илрээд байна уу гэж анзаарагдаж байна. Хэдийгээр бизнесийн эрх ашиг, сонирхол чухал байвч  ажилчин хүнд ногдож байгаа амралтын өдөр цөөхөн шүү.

Жишээ нь, үйлчилгээний байгууллагын ажилчдад цаг нар байдаггүй харагддаг. Шинэ жил, Цагаан сар, Улсын их баяр наадмын үеэр ч тэд маань ажиллаж л байдаг. Тиймээс бид хэт нэг талыг барьж асуудалд хандаад байгаа юм биш биз. Хэрэг дээрээ аж ахуй нэгжийн эзэд, хөрөнгө чинээтэй хүмүүс дуртай цагтаа амарч, дуртаа газраа аялж байгаа нь нууц биш. Ер нь Их дүйчин өдрийг нийтээрээ амрах өдөр болгосноорхэнд хүний сэтгэл зүрх, тусламж, дэмжлэг хэрэгтэй байна тэдэнд л хүрэх үйл ажиллагааг оновчтой явуулах нь чухал. Үүнийг харин буддист байгууллагууд зөв зохион байгуулж, удирдах хэрэгтэй. Тэдгээр үйл ажиллагаагаараа дамжуулаад хойч үедээ хүнлэг энэрэнгүй, хүн хүнээ хайрладаг үзэлд суурилсан ёс суртахууны хүмүүжил олгож, зөв төлөвшсөн хүнийг нийгэмдээ бий болгоход ашиглах хэрэгтэй. Өнөөдөр манай нийгэмд бие биеэ хүндэлдэг, хүлцэж сонсдог, уучилдаг, тэвчдэг монгол хүний зан төлөв үндсэндээ байхгүй болоод байна гэлээ.

Их дүйчин өдрийг бүх нийтээр тэмдэглэх амралтын өдөр болгон хуульчилсантай холбоотойгоор Монголын бурхан шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийдээс эл өдөр бүх нийтээр хорт зуршлаас татгалзах санаачилга гаргаж, төрийн байгууллагуудтай хамтран ажиллахаар төлөвлөжээ. Хэрэв хорт зуршил архи, тамхи хэрэглэсэн тохиолдолд торгуулийн арга хэмжээ ногдуулж ч магадгүй аж. Нэг өдөр архи, тамхийг хориглосноор нэг айл нулимсгүй амар тайван хонож, гэмт хэргийн гаралт буурна гэж үзэж буй юм байна.

МОНГОЛЧУУД ЖИЛД  ЦӨӨН ХОНОГ АМАРДАГ

Их дүйчин өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгон хуульчилсан асуудлаар Монголын бурхан шашинтны төв  Гандантэгчэнлин хийдийн Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах албаны дарга Ж.Одгарьдтай цөөн хором ярилцлаа.  

-Тэмдэглэлт баярыг нэгээр нэмж, Их дүйчин өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгохоор хуульчилсанд олон нийт дургүйцэх хандлагатай байна. Монголчуудын амралт ихэдлээ гэж шүүмжилж буй. Энэ асуудалд та ямар байр суурьтай байна вэ?

Нэг өдөр амарсан төдийхнөөр монголчуудын ажил төрөл нь алдагдахгүй байх гэж бид найдаж байна. Дэлхий дахинд бүх нийтийн амралтын өдөр болдог ерөнхий прогноз бий. Европын орнуудад гэхэд жилд 20 гаруй хоног тойрон амардаг. Жишээ нь, АНУ, Канад, Австрали зэрэг улс байна. Азийн улс орнууд гучаас дээш хоног амардаг. Монголчууд бүх нийтийн амралтын өдөр нь харьцангуй бага. Хэдий цөөн хоног боловч хортой нөлөө байна. Тэр нь хэтрүүлэн архи тамхи хэрэглэдэг, бусдыг буруу зүйлд уриалдаг.

Шинэ жилийн баяр гэхэд л нэг сарын турш архи, согтууруулах ундааг хэтрүүлэн хэрэглэдэг. Буруу зуршилд нэг нэгийгээ уриалдаг улс үндэстэн Монголоос өөр байдаггүй юм байна. Тэгэхээр зөв чиг хандлагатай, эерэг амьдралын хэв маягтай болох зан заншил, соёл, уламжлалаа авч үлдэх эерэг өдөртөй байх нь чухал гэж үзэж байгаа. Тийм учраас бурхан багшийн Их дүйчин өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгохоор хуульчилсан болов уу гэж бид үзэж байна.

2Бурхан багшийн их дүйчин өдрийг бүх нийтийн тэмдэглэлт баярын өдөр болгосноор ямар ач холбогдолтой вэ?

-Дэлхий дахинд бурхны шашин дэлгэрсэн 200 гаруй улс оронд өөрсдийн уламжлалыг хадгалсан шашны чухал өдрөөр амардаг. Жишээ нь, Христийн шашинтай улс орнууд Есүс Христийн мэндэлсэн өдөр бүх нийтээрээ амарч, шашны болон гэр бүлээрээ баярлаж өнгөрүүлдэг. Мөн Исламын шашин дундад азийн зарим улс орнуудад нэг сарын турш шашны баяр ёслолоо үйлддэг. Наурызын баяр гэхэд л хаврын баяр гэж тэмдэглэдэг. Цаад утгаараа өөрсдийнх нь оюун санааны орон зай болсон шашны зан үйл байдаг.

Харин монголчууд жил тойрон цөөн хэдэн өдөр бүх нийтийн тэмдэглэлт баяраар амардаг боловч ихэнхдээ баярлаж, наргиж цэнгэх хандлагатай байдаг. Бурхан багшийн Их дүйчин өдрийг бүх нийтийн амралтын өдөр болгох санал санаачилга иргэд, сүсэгтэн олноос гарсан.

Анх 2014 оны Бурхан багшийн их дүйчин өдрийг тэмдэглэж байх үест иргэдээс ийм санал гарсан байдаг.  Бүх нийтийн тэмдэглэлт баярын өдөр хүмүүнлэг үйл ажиллагаа явуулах, архи тамхи, хорт бодис тэргүүтнээс хол байх хэрэгтэй байна гэсэн үндсэн санаачилгыг сүсэгтэн олноос Гандантэгчэнлин хийдэд уламжилсан. Мөн 2018 онд 21 аймаг, нийслэлийн есөн дүүрэгт оршин суугаа 300 мянган сүсэгтэн болон Монголын сүсэгтний холбоо Их дүйчин өдрийг амралтын өдөр болгон өнгөрүүлэх хүсэлтийг манай хийдэд хүргүүлсний дагуу Засгийн газарт өргөн барьсан. Үүний дагуу төрийн байгууллагуудаас судалгаа явуулж, ажлын хэсэг байгуулагдаж байв. Судалгаагаар, их дүйчин өдрийг дэлхийн улс орнууд хэрхэн тэмдэглэдэг хийгээд олон улсын жишигт нийцсэн эсэхэд дүгнэлт хийсэн гэсэн үг. Их дүйчин өдрөөр бурхны шашинт орнууд арван хар нүглээс татгалзах, бүх нийтээрээ махан хоолноос татгалзах, оюуны хөгжил, сэтгэлийн боловсролд анхаардаг. Жишээ нь, Тайланд, Шриланка, Түвд, БНСУ зэрэг орныг дурдаж болно. Хамгийн чухал нь, бурхан багшийн мэндэлсэн, нирваан дүр үзүүлсэн өдрөөр бусдыг энэрч нигүүлсэх, бусдад сайн үйлсээр туслах нь чухал юм. Үүнтэй ижил монголчууд ч бас сайн үйлсийн аян өрнүүлж болно шүү дээ. Их дүйчин өдрийг амралтын өдөр болгохоор хуульчилсан тул энэ өдөр  бүх нийтээр архи тамхийг тэвчих удирдамж гаргана. Үүнд төрийн байгууллагууд хамтран ажиллаж, архи тамхи хэрэглэсэн тохиолдолд хуулийн хариуцлага ногдуулах арга хэмжээ авах байх. Нэг өдөр хорт зуршлыг тэвчсэнээр нэг гэр бүл ч гэсэн эрүүл аз жаргалтай байна. Гэмт хэргийн гаралт ч бас буурна гэж үзэж байна.

-Их дүйчин өдрөөр буддын шашны сүм хийдүүүд лам нар нийгмийн хариуцлагын хүрээнд сайн үйлсийн аян өрнүүлдэг үү. Цахим орчинд зарим хүмүүс лам нар христийн сүм хийдүүд шиг хүмүүсийг хооллож, хувцаслах гэх мэт бодитоор тусалдаггүй гэж шүүмжилдэг?

УИХ-аас Бурхан багшийн Их дүйчин өдрийг бүх нийтийн тэмдэглэлт баяр, амралтын өдөр болгон хуульчилсан болохоор энэ жил Их дүйчин өдрөөр зөвхөн хүмүүнлэгийн байгууллага, сүм хийдүүд биш бүх нийтээр буяны үйл ажиллагаа зохион байгуулах нь чухал.  Аливаа шашны санааачилсан нийгэмд тустай сайн үйлсийн аянд сүсэгтэн олон өглөгийн эзэн болж өгдөг. Тиймээс шашин сүсэгтэн олон салшгүй холбоотой. Үүний адил Гандантэгчинлэн хийд ч бас бурхан багшийн Их дүйчин өдөр нэг сарын турш хүмүүнлэгийн аяныг арав гаруй жил зохион байгуулж байна.

Бид нэг хүнийг онцлохоос илүү байгууллагад анхаарлаа хандуулдаг. Жишээ нь, ХСҮТ-ийн эмнэлэгт олон хүний эмчилгээний зардлыг хөнгөвчлөх, танхим тохижуулах, эмнэлгийн тоног төхөөрөмж хандивлах зэргээр нийгэмд тустай үйл ажиллагаа явуулж байсан.

Мөн 2015 онд  ГССҮТ- ийн хүүхдийн тасагт аппарат хандивлаж байв. Тухайн жил Дархан хотод эрүүл мэндийн байгууллагад нярайн тасгийг тохжуулж амьсгалын аппарат хандивласан гэх мэтээр орон даяар өнцөг булан бүрт тусламжийн гараа сунгах сайн үйлсийн аян өрнүүлдэг. Харин үүнийг олон нийтэд сурталчилж хүүхэд хооллолоо, хүмүүсийг хувцаслалаа гэх зэргээр сурталчлаад эхэлбэл өөр ямар нэгэн зорилго агуулсан болж харагдана. Энэ нь зөв зүйл биш. Аливаа хүнд тусалсан тус бол нийтэд мэдэгдэхээргүй, зорьсон хүндээ тус болох нь л буян, тус дэм болдог гэж Гандантэгчэнлин хийд, бурхны шашны сүм хийдүүд үздэг юм. Нийтэд тусалсан ажлаа тоочвол нэр хүнд, өргөл хүндлэл, олз ашиг олох гэсэн хомхой сэтгэл байдаг гэж бодь мөрийн зэрэг тэргүүтэй олон үлгэр талаас тайлбарласан байдаг. Өглөгийн дээд нь номын өглөг учраас энэ үйл ажиллагааг бурхан багшийн их дүйчин өдрөөр голчилж явуулах ёстой. Тэгэхээр хурал номын үйл ажиллагаа голчилно. Мэдээж чадвал, өөрийн сэтгэлийн боловсролд анхаарах, бясалгах нь хамгийн чухал болно.

Өглөгийн дээд нь ном хурах гэдгийг та хэллээ. Их дүйчин өдрөөр ном хурах үйл ажиллагаа голчлохоор болбол сүсэгтэн олонд үнэ төлбөргүй засал хийх, ном унших гэх мэт үйл ажиллагааг санаачлах уу. Хүмүүс ном уншуулъя гэхэд тодорхой тариф тогтоосон байдаг. Үүнд хөнгөлөлт үзүүлэх, зарим номыг үнэгүй уншиж өгөх зэрэг нь өглөгийн дээд өглөгт орох юм биш үү?

Сүсэгтэн олон бусдын үйлдэж буй сайн үйлд даган баясахад л болно. Буддын шашин өнөөдрийг хүртэл бидэнд өвлөгдөн ирэхдээ үлдээсэн соёл, судлах ёстой зүйл нь юу вэ гэдгийг бид олон нийтэд танин мэдүүлэхэд л зорино. Монголчууд бурхан багшийн их дүйчин өдрөөр арван хар нүглийг тэвчих, махан хоол идэхгүй, мацаг барих зэрэг тогтсон зан үйлтэй. Тиймээс энэ өдөр заавал хүрээ хийдийг зорихгүйгээр гэр, гэртээ сайн үйл хийх, муу үйлийг тэвчиж болно. Гэхдээ аль болох цугласан олонд бурхан багшийн айлдсан сургаалийг танин мэдүүлэхэд бид анхаарна гэлээ.

ТЭМДЭГЛЭЛТ БАЯР, БҮХ НИЙТИЙН АМРАЛТЫН ӨДРӨӨР ОРЛОГО БУУРЧ, ЦАЛИН ХАСАГДДАГ

Иргэд олон нийтийн зүгээс тэмдэглэлт баярыг нэгээр нэмж, амралтын өдрийн тоог нэмсэнд баярлах нэгэн байхад дургүйцэх нь ч бас байгаа юм.

Иргэн Г.ЗАЯАНДАРЬ: 

-Их дүйчин өдрийг бүх нийтийн тэмдэглэлт баяр, амралтын өдөр болгох хууль санаачилж, УИХ-аар баталсныг дэмжиж байгаа. Их зөв шийдвэр шүү дээ. Ажлын өдрүүдэд заслаа хийлгэж амжихгүй,  бурхан болоочдоо буян үйлдэж амжихгүй. Тэгэхээр амралтын өдрөөрөө л Гандан орж ном хуруулж амжина гэсэн үг. Ядахдаа л гэр бүлдээ цаг гаргана. Харин худалдаачид, хувиараа бизнес эрхлэгчид л дурамжхан байх шиг байна билээ.

Хувиараа бизнес эрхлэгч Д.ОЮУНЦЭЦЭГ: 

-Бурхан багшийн Их дүйчин өдөр тохиолоо гээд бүх нийтийн тэмдэглэлт баяр, амралтын өдөр болгон хуульчлах хэрэггүй шийдвэр гаргасан. Монголд амарч дуусахгүй, улс орон ч хөгжихгүй байна. Улс орон даяар хийж гийгүүлсэн ажилгүй, хөгжсөн зүйлгүй, ард иргэд нь ядуу, өрөндөө баригдсан амьдарч байхад амарч, баярлаж цэнгэхээс өөр зүйл алга. Амралтын өдрийн тоог нэмэх тусам л хувь хүний амьдрах чадварт ч сөргөөр нөлөөлж байна. Миний хувьд дэлгүүр ажиллуулдаг. Амралтын өдөргүй ажилладаг мөртлөө бүх нийтийн тэмдэглэлт баяраар орлого эрс мууддаг. Бурхан багшийн Их дүйчин өдөр бидэнд хамааралгүй, амралт болгох шаардлагагүй л байсан.

Иргэн Ж.ЭНЭБИШ: 

-Их дүйчин өдрийг амралтын өдөр болгож байгаа нь зөв шийдвэр. Нэг өдөр ч гэсэн гэр бүлдээ цаг зарцуулж амарч байна шүү дээ. Ажлын өдрүүдэд хүүхдүүд олдохгүй. Буддын шашин бидний уламжлалт шүтлэг учраас энэ өдрийг амралтын өдөр болгох нь ч зөв гэлээ.

Иргэн Ц.АНАР: 

-Амралтын өдрийн тоог нэгээр нэмж байгааг сайшаахгүй байна. Их дүйчин өдрийг амралтын өдөр болгон тэмдэглэх шаардлагагүй. Тэмдэглэлт баяр, амралтын өдрүүдийн тоо нэмэгдэхийн хэрээр ажиллах нэг өдрийн цалингаа алдаж байна. Энэ нь надад маш хохиролтой санагддаг. Өнөөдөр орлого олох, ахиу цалин авах нь чухал. Шинэ жил, цагаан сарын баяраар ч олон хоног амрах шаардлагагүй.

Энэ жил монголчуудын хувьд бүх нийтээр тэмдэглэх баярын өдрүүд нийт 15 байгаа бол түүний 12 нь ажлын өдөр таарч байгаа юм. Тодруулбал, цагаан сар 2020.02.23-02.26-ныг хүртэл Даваагаас Лхагва гариг таарч байгаа бол Үндэсний их баяр наадам /2020.07.11-07.15/ Бямба-Лхагва гаригт  таарч байна. Мөн Бурхан багшийн Их дүйчин өдөр зуны тэргүүн сарын 15 буюу зургадугаар сарын 5-нд Баасан гаригт таарч байна. Энэ мэтчилэн ажлын өдрүүдэд бүх нийтийн тэмдэглэлт баяр, амралтын өдрийг тэмдэглэн өнгөрүүлснээр улс орны эдийн засгийн өсөлтөд сөргөөр нөлөөлдгийг эдийн засагт сануулсаар ирсэн. Харин дэлхийн улс орнуудтай харьцуулахад монголчууд цөөхөн хоног амардаг гэх байр суурийг холбогдох хүмүүс илэрхийлж байсан юм.

Бид бүх нийтээр тэмдэглэх баярын өдөр дээр долоо хоногийн амралтын хоёр өдрийг оруулан тооцвол бид жилийн 365 хоногийн 115 хоногт нь буюу 30 гаруй хувьд нь амарч, баярлан өнгөрүүлж байна. Олон хоног үргэлжилсэн амралтын өдрүүдэд аялал жуулчлал, худалдаа, нийтийн хоолны газар, зугаа цэнгэлийн газар, нийтийн тээвэр илүү  ашиг хүртдэг бол үйлдвэрлэлийн салбар байнга хохирч байдаг гэж судлаачид дүгнэж буй юм.

ГЭРЭЛ ЗУРГИЙГ Г.БИЛГҮҮН

"Болор дуран"-аар шалгав.
Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
6
ТэнэглэлТэнэглэл
2
ЗөвЗөв
1
БурууБуруу
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

32 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2020-01-15 103.229.121.215

Төрөөс тэмдэглэдэг хэдэн том баяраа хийж бхад болно цагаан сар цэргийн баяр хүүхдийн баяр ардын хувьсгалын наадам улс тунхагласны баяр эзэн Чингис хааны мэндэлсний баярыг бусад баяруудыг хорих естой валентин ч гэлүү нэг гуйлагчин ламын баярыг мартын 8г холивүүны баярыг шинэ жилийг өндөр хөгжсөн орнууд тэмдэглээд бдаггүй өмнөд солонгос улс шинэ жилийн баяр гэд нэх уур амьсгал болоод бдггүй он солигдох мөчийг гэр бүлтэйгээ чимээгүйхэн тэмдэглээд өнгөрөөдөг монгол шиг хэдэн өдөр архидаж заваарахгү

Avatar

Зочин 2020-01-15 93.26.122.49

Монгол улст амралтын өдөр багадаагүй , хэвийн амьдрал , амжиргаагааг хангахын тулд хамгийн наад захын өдөр тутамын хэрэгцээний хол хүнсийг хийх үйлдвэрлэх шинэ талх б**в, сүү цагаан эдээ гэх мэт зүйл зөндөө байна. гэтэл 2-3 хоносон бүтээгдэхүүнээр хооллож байгаа нь эрүүл ахуйд сөрөг нөлөөтэй байна шүүдээ, Хувийн компанууд энэ амралтын өдрүүдэд ажлаагүй ажилтнууддаа цалин хөлс олгохгүй шүүдээ , энэ нь ажилчдынх нь амжиргаанд сөрөг нөлөө үзүүлнэ шүүдээ. Олон амралтыг болих хэрэгтэй

Avatar

Зочин 2020-01-15 103.212.117.69

МОнголчуудад хэрүүл нь багадаад байгаа юм шиг нээх муухай хэрүүлийн алим шидсэн гарчиг өгөх юм. Хүн хэр удаан ажилласанаар биш нэгж хугацаандах бүтээмж их байх нь чухал. Бүтээмж бага олон цаг хоногоор ажиллах нь хүнийг хувийн амьдрал ахуйдаа анхаарах хугацаагүй болгодог, аз жаргалгүй болгодог гэж үзээд байгаа. Монголд гэр бүл салалт, хүүхдийн хүмүүжил маш их анхаарах хэрэгтэй асуудал болооод байна. Гэр бүлдээ зарцуулах цагаа ихэсгэх хэрэгтэй

Avatar

Зочин 2020-01-15 202.55.191.194

Финлянд улс ажлын 4 өдөртэй болж байгаа

Avatar

иргэн 2020-01-15 150.129.140.6

Амралтын өдрийг 7-10 болгож цөөлмөөр .Олон жил ажилласан гэх мэт өдрүүд хэрэггүй манайх шиг их амардаг бас тэгээд ядуу гэдэг улс байхгүй. Эмэгтэйчүүдийн баяр, шинэ жилийн амралтыг хасах . Ажил хийхгүй цалин авах сэтгэлгээтэй хүмүүс олширсон. Улс тэтгэлгийн газар шиг болж болохгүй, улсын мөнгө гэдэг чинь ажил хийж буй хүмүүсийн татварын мөнгө биздээ, ажлаа сайн хийгээд сайн цалин аваад сайхан амарч болно. Төрийн эрхэм гишүүд энэ байдлыг анхаараасай.

Avatar

Зочин 2020-01-15 202.55.191.130

худлаа гарууд яасан их санаа зовоо вэ? монголчууд харин ч цөөхөн хоног амардаг шүү. жилд 15 хоног амрах ихдээ орохгүй. 25 хоног амардаг улсууд ч байна. амралт, баяр ёслолоор худалдан авалт ихсэж, эдийн засгийг тэтгэж өгдөг. цаана чинь бусад улсууд ажлын 4 хоногтой болох талаар судлаад, эхнээсээ амжилтад хүрээд эхэллээ. долоо хоногт 4 өдөр ажиллахад, хөдөлмөрийн бүтээмж нэмэгдэж, 5 өдрийн ажлаа хийж дуусгаад цаана нь 40%-иар илүү бүтээмжтэй ажилласан байна гэнэ. нүдээ нээ. амьдрал бол ажил биш.

Avatar

Зочин 2020-01-15 202.55.188.37

Битүүнд болон шинийн 4-нд амардаг болоё

Avatar

Зочин 2020-01-15 66.181.181.208

WHAT. THE. SHIT. BISCUIT?!
Амралт багадах гэнэ үү??? Ирваатаж дууслаа.

Avatar

иргэн 2020-01-15 66.181.189.122

Тийм шүү. Ижилхэн бодолтой хүн цөөнгүй байгаад баяртай байна.

Avatar

Зочин 2020-01-15 66.181.189.122

Цагийн систем ээлжийн ажил давхар ажил гээд хажуугаар нь зөв зохицуулалт хийх зүйлүүд байна шүү дээ. Энэ зөв санаачлагыг цааш нь гол нь судалгаатай, бас дагалдах зохицуулалтуудыг нь онож хийгээд явах хэрэгтэй л байгаам. Одоо чинь нэг ажилд ороод түүнийхээ эрхэнд орж сарын цалингаа ширтэж суудаг сэтгэхүйгээс нийтээрээ салах цаг болсон шүү манайхаан. Яг үнэндээ энэ улс оронд хийж гийгүүлсэн зүйлгүй атал өглөө зүдрэн барин босч очоод зөвхөн бүртгүүлж хэдэн цаас авах хүсэлтээ хүн олон б/на

Avatar

Зочин 2020-01-15 66.181.171.34

Эцсийн дүнгээрээ эдийн засагт ашигтай байж болох л юм.

Avatar

Зочин 2020-01-15 66.181.171.34

Амралтын өдөр гэдэг бол төрийн байгууллага тэр хугацаанд түр завсарлаж гацаа түгжээгүй, стреесгүй өдрийг нэгээр нэмж байна гэсэн үг. Бизнесийн салбар ажиллаж байх ёстой юм.

Avatar

иргэн 2020-01-15 66.181.189.122

5. Хотын хиймэл ачаалал буурсанаар замын хөдөлгөөний түгжрэл буурна
6. Амдралын өртөг буурна, нийгмийн дундаж худалдан авалтад эерэг нөлөөлөл бий болсоноор эдийн засагт эерэг үр дагавар бий болно
7. Хүн ам өснө
8. Эрүүл агаарт гарах сэдэл нэмэгдсэнээр хотоос гарч амьдрахад эерэг хандлагад мөн нөлөөлнө
гол нь зөв хийх хэрэгтэй жишээ нь төр хувийн гэхгүй үйлчилгээний байгууллагууд эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг зохицуулах ч байдаг юм уу тэ

Avatar

иргэн 2020-01-15 66.181.189.122

5. Эрүүл агаарт гарах цаг зав нэмэгдэнэ хотоос гарч амьдрах хүмүүсийн сонирхол нэмэгдэж хот тэлнэ
6. Хотын хиймэл ачаалал буурсанаар замын түгжрэл буурна
7. Гэр бүлдээ зарцуулах хугацаа нэмэгдсэнээр хүн ам өснө
8. Амьдралын өртөг буурахад эерэгээр нөлөөлнө
9. Эдийн засагт маш их эерэг үр дүнгүүд бий болно. Хамгийн гол зөв хийх хэрэгтэй шууд тас хийтэл биш төр хувийн гэхгүй үйлчилгээний байгууллага эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээний байгууллагуд яахын уян хатан зохицуулалттай хийх хэрэгтэй.

Avatar

иргэн 2020-01-15 66.181.189.122

хотжилтийн буруу хандлага оршин суугчдад дэндүү халтай байна. үүнийг зохицуулах нэг гол арга зам нь 4 өдөртэй болох юмаа. Олон эерэг үр дүн гарна тухайлбал
1. Хотын хиймэл эрчим буурч тогтворжино
2. Хүн хувийн орон зайд заг зав гаргаж эрүүл мэнд үр хүүхэддээ зарцуулах цаг нэмэгдэнэ, гэр бүлийн уур амьсгал эрүүлжинэ.
3. Амралт ажлын ачаалалд эерэг хандлага бий болсоноор хүний эрүүл мэндэд нь мөн эерэгээр нөлөөлнө.
4. Бараг бүх албан хаагч өдөр бүр PC маажиж суудаг бол нэг өдөр хасагдана, хари

Avatar

irgen 2020-01-15 66.181.189.122

Сэтгүүлчээ бичих гэж байгаа зүйлээ сайн судалж байж дараа нь өөрийнхөө хорт муу амбиц хорон хэлээ гозолзуул. Дэлхийн олон улс орон ажлын 4 өдөртэй болох судалгагаг хийж эхнээсээ бодитой болгоод үр дүнтэй байгааг шагшин магтаж байн. Магтах нь аргагүй юмаа. ялангуяа дижитал эрэн үе эхэлж байхад хувь орчинтой харьцаж, гэр бүлдээ цаг зав гаргах боломжийг төр овжин харж олж авах хэрэгтэй. Үнэхээр төр хувийн хэвшил гэхгүйгээр үйлчилгээний байгууллагууд ээлжээр ажиллаад бусад нь ажлын 4 өдрөөр явах зөв

Avatar

Иргэд 2020-01-15 59.153.84.126

Дэлхийн жишгээс цөөн өдөр амарч байгаа шүү. Амралтын өдрөөр хүн болгон архидаад байдаггүй. Хавтгайруулж худлаа хэлэх хэрэггүй. Амарсан шиг амарч ажилласан шиг ажиллах хэрэгтэй. Үр хүүхэдтэйгээ ажилллах завгүй хувийн амьдралаа зохицуулах боломжгүй олон ажлын өдөртэй байхад ажил хийж байгаа хүмүүс чинь ажил хийсэн болоод ажлаа тасалж хулхидахаас өөр арга алга. Бүтэн хагас сайнд банкууд болон иргэдэд үйлчилдэг байгуулллагууд нь адилхан амардаг болохоор ажлын өдөр л хувийнхаа ажлыг амжуулана даа

Avatar

Зочин 2020-01-15 66.181.161.25

Амралтын өдөр болгох нь зөв.үнэхээр ажилламаар байгаа бол 1сарын1нд ажиллая.амталтыг зөв зохион байгуулдасөнөар дотоодын худалдан авалт нэмэгдэнэ.ашигтай тал их бий.

Avatar

Зочин 2020-01-15 202.55.188.93

Жилийн 365 хоногийн 120 орчим нь амралтын ѳдѳр байна. Манай орны нийгмийн баялаг хуваарилах эрх бараг дийлэнх нь тѳрд байдаг. Иймээс тѳрийн хагас зохицуулалттай эдийн засаг гэж хэлж болно. Энэ үүдэээсээ тѳрийн 150,000 албан хаагч тэдний хүрээллийг тойрсон ажлын горим нийт улс даяар зонхилон үйлчилдэг. Бид улсаараа бүтээмж гэх юмгүй атлаа нэг л их амарсан, тухласан хүмүүс болжээ. Ѳглѳѳ эртхэн гадуур гарахад онгорхой газар тун ховор тааралдана.

Avatar

Зочин 2020-01-15 202.131.227.30

Солонгос Япон энэ өдөр амардаггүй худлаа ярихаа болих хэрэгтэй

Avatar

Зочин 2020-01-15 117.111.26.72

Солонгос амардаг мөн ажлын 5 өдөртэй орой 5 цагт тардаг энэ нь хувийн жижиг газруудад хамаардаггүй

Avatar

энх 2020-01-15 202.179.25.8

монголд амралтын өдөр олон биш шүү дээ. Яг ажил хийж байгаа хүмүүс сайн мэднэ. Худлаа л нээх их ажил хийх дуртай, улс орон хөгжихгүй байна гэж ярьсан хүмүүс. Харин ч амралт ихсэхээр худалдан авалт, чөлөөт цаг нэмэгдэж, цахилгаан нэг өдөр ажиллахгүй улс оронд хэрэгтэй. Дэлхий энэ чигт л явж байна. Ажлын 4 өдөр гэх мэт. Тийм л улс орондоо санаа зовоод байгаа бол ажлынхаа цагт ажлаа л сайн хийгээч дээ. Ганцхан наймаачид ажилтай нь юмуу

Avatar

Зочин 2020-01-15 202.21.108.20

Энэ доогуур нээрээ үнэн бүтэхгүй, амьдралгүй, том том хуцсан сэтгэгдэл л байх шив. Сэтгэгдэл бичээд Төрийн асуудлыг шийдсэн гэж амьдралдаа дуулаагүй юм байна. Тэгэхээр жингийн цуваа явж л байна, доогуурх ноход хуцсаар л…

Avatar

Зочин 2020-01-15 64.119.27.80

Архиддаг өдөр нэгээр нэмээд бүх зээлүүдийг эхнээс нь тэглэж хаагаад манай их хурлын гишүүд ажлаа янзын хийж байна оо. Бүгдийг нь бүрэлдэхүүнээр нь дахин сонгоно шүү хүмүүс ээ.

Avatar

kkk 2020-01-15 202.131.232.114

Gishuud huuli sanaachlan sudalgaa ntr hiisen geed 20iod saya tug awdag gsen. tsaad hed chin zugeer bij bhaar gyals neg huuli sanaachlaad bagahan ch gsen geed haltuur hiitsen bh aa xa xa

Avatar

иргэн 2020-01-15 203.91.117.8

АМАР АМАР БАС ДАХИН АМАРААД БАЙ

Avatar

Иргэн 2020-01-15 59.153.113.102

Баяр нэмээд өг гэж байгаа нэгч хүн байхгүй. В

Avatar

Дорж 2020-01-15 202.126.88.50

Манайхан ажил хийх гэж гурилддаг дээрээс нь энэ олон амралт. Цалин буусан өдрөөс хойш 3 хоног амралт. Амьжиргааны төвшин туйлийн муу, бүтээн байгуулалт хийх дулаан улирал бага. Ийм байхад ажлаа амжуулахыг л бодох хэрэгтэй ш дээ. Зуны улиралд л жоохон ажил явна. Барилга, зам засвар зун л бага зэрэг урагшилна. Гэтэл тэр бага хугацаанд ажиллаж байж хоёр өдөр амрана, наадам болно, цалин бууна, бороо орно ер нь ажиллах цаг бага даа бага.

Avatar

зочин 2020-01-15 182.160.2.15

хувийн хэвшилд дарамт

Avatar

Зочин 2020-01-15 203.169.49.100

Х

Avatar

Зочин 2020-01-15 203.169.49.100

Хувийнхаа хийснээрээ цалинждаг гэдгийг амарсанаараа цалин нь хасагдаггүй төсвийнхөн ойлгохгүй. ТЭД ХАРИН Татвар төлөгчдийн мөнгөөр баярладаг.

Avatar

Зочин 2020-01-15 66.181.179.176

tangulan gumudan gumudan mohtal susegtan hepildam

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж