Сайд & Архитектор | News.MN
VS

Түүх, дурсгал, урлагийн өв болсон музей, театруудын барилгыг нурааж, шинээр барих асуудал нийгэмд багагүй талцал, маргаан үүсгээд байгаа билээ.  Нураах жагсаалтад орсон барилгуудын нэг бол Байгалийн түүхийн музей.  Уг асуудлаар  Монголын Архитекторуудын эвлэлийн Ерөнхийлөгч, зөвлөх архитектор Э.Хүрэлбаатар, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд Ё.Баатарбилэг нарын эсрэг тэсрэг байр суурийг энэ долоо хоногийн VS булангаараа онцолж байна.


 

 

 

Ё.БААТАРБИЛЭГ:
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд

-Соёлын байгууллагуудыг шинэчлэх ажлыг эсэргүүцэж байгаагаа нэр бүхий улстөрч, соёл урлагийн зүтгэлтнүүд, архитектор, төрийн бус байгууллагууд болон хувь хүмүүс мэдэгдсэн. Тийм болохоор би Улсын төсөвт төсөвлөсөн 12 тэрбум төгрөгийг Төсвийн тухай хуульд зохицуулалт хийж, манай боловсрол, спорт, шинжлэх ухааны салбарт тулгамдсан олон асуудлыг шийдэхэд зарцуулах санал хүргүүлж байна. Маш харамсалтай байна.

Байгалийн түүхийн музейн барилгыг анх 1952 онд хөдөө аж ахуйн техникумын барилгын зориулалтаар зураг төслийн гаргаж байсан түүхтэй. Сүүлийн үед энэ барилгыг анхнаасаа музейн зориулалтаар барьсан, соёлын үнэт өв гэдэг мэдээллүүд яваад байгаа учраас анхны зураг төслийг танилцуулж байгаа юм.  Боловсол, соёл, спорт, аялал жуулчлалын сайдын 2013 оны шийдвэрээр Байгалийн түүхийн музейг буулгах, шинээр барих ажил эхэлсэн. Тэр ондоо улсын төсвийн хөрөнгөөр зураг төсвийн ажлын тендер зарлагдаж, “Балданс” гэдэг компани шинэ зураг төслийг хийсэн. Энэ зургийг дахин боловсруулж, сайжруулаад “Чингис хаан” музейг байгуулахаар шийдвэр гарсан юм.

Энэ музейн барилгыг буулгаж, шинээр “Чингис хаан” музейг байгуулахаас өөр арга байхгүй. Энэ барилгаа өөрөө нурах хэмжээнд хүрчихээд байхад ямар нэг байдлаар улстөржүүлж, захиалгатайгаар мушгин гуйвуулж соёлын үнэт өв мэтээр олон нийтэд тайлбарлаж байгаад харамсаж байна. Сүүлийн хэд хоног энд суулт хийж, олон нийтийг турхирсныг сайтар ажиглалаа. Тэр хүмүүс “Энэ барилгыг буулгаж болохгүй” гэж хэлээд байгаагаас яагаад буулгаж болохгүй, хэрхэн засаж сайжруулах боломжтой гэдгийг хэн ч ярихгүй байна.

Э.ХҮРЭЛБААТАР:
Монголын Архитекторуудын Эвлэлийн Ерөнхийлөгч, Зөвлөх архитектор

-Монгол Улс хот байгуулалтынхаа түүхэнд хотынхоо түүхэн өв болсон бүхий л юмсыг нураадаг болох нь. 1937 оны хэлмэгдүүлэлтийн үеэр бүхий л сүм хийдээ нураасан. Одоо Гандан, Чойжин ламын сүм музей, Богд хааны ордон гурваас өөр жуулчдад нүүр талхлах юм байхгүй. Түүхэндээ 700 гаруй сүмээ нурааж, түүхэн дурсгалуудаа үгүй хийсэн шүү дээ. Гэтэл өнөөдөр XX зууны түүхэн сонгодог барилгуудаа нураана гэж дайраад байх юм. Хэн ч харсан Байгалийн түүхийн музейн барилгыг үнэхээр сонгодог түүхэн барилга гэдгийг нь мэднэ. Барилгыг анх барихад долоо, найман баллын газар хөдлөлтийн тэсвэрлэлтийг нь тухайн үеийн инженерүүд тооцож, ханын зузаан, хаалга, цонхны өргөн гэх мэт барилгын бүхий л хэсгийг тооцож, барьсан учраас газар хөдлөлт болоход ямар ч асуудалгүй. Өнөөдөр барилгыг үнэ цэнэгүй болгох гэж санаатайгаар газар хөдлөлтөд тэсвэргүй гэж ярьж байна. Гэтэл долоо, найман баллын газар хөдлөлтөд тэсвэргүй гэсэн нотолгоо алга.

Байгалийн түүхийн музейн барилгын багана дэлхийд хаана ч байхгүй. Зөвхөн монголд л байна. Дуурайлгаж хийгээд ч үнэ цэнийг нь хэвээр хадгалахгүй. Чанарын хувьд хэвийн, тэсвэрлэлт даахаар барилга гэж инженерүүд тооцож байгаа шүү дээ. Ашиглалтын шаардлага хангахгүй гэх дүгнэлтийн нийслэлийн мэргэжлийн хяналтын ганцхан хүн л ярьдаг. Гэтэл үүнийг нь баталгаажуулдаг газар байхгүй. Тиймээс л гадаадын экспертүүдийг урилгаар авчирч шинжилгээ хийлгэж сайн гэдгийг нь батлуулсан ч ойлгохгүй байна.
Угтаа бол тухайн үеийн нийгмийн өнгө төрхийг харуулсан барилгуудаа ад үзэж буулгах, томруулах биш түүхэн барилга гэдэг үүднээс нь харж хойч үедээ үлдээх, хадгалж хамгаалах, сэргээн засварлаж авч үлдэх ёстой. Төрөөс түүхэн дурсгалт барилгыг ашиглагчдыг хариуцлагатай болгох тал дээр анхаарах ёстой. Энэ бол үнэхээр төвөгтэй асуудал ч гэсэн дэлхий нийт зохицуулсан жишээ олон бий. Шаардлага хангахгүй байсан ч хадгалж хамгаалаад хойч үедээ түүх болгох үлдээх ёстой. Үнэхээр шаардлага хангахгүй л байгаа юм бол орчин үеийн шаардлага хангасан шинэ театр, музейгээ хотын ерөнхий төлөвлөгөөнд тусгасны дагуу зөв байршилд барих шаардлагатай. Хуучны түүх, он цаг харуулсан түүхэн барилгыг буулгаж дахин шинэчилснээр түүхэн болохгүй шүү дээ.

Байгалийн түүхийн музейг Азийн Архитектурын өвийн санд албан ёсоор бүртгүүлсэн учраас барилгыг буулгах эрх хэнд ч байхгүй. Байгалийн түүхийн музейн барилгын багана гэхэд л дэлхий дээр хаана ч байхгүй. Монголын алтан үеийн урчууд урлаж байлаа шүү дээ. Монголын соёл уламжлал болсон соёлын өв шүү дээ. Үүнийг дахиад хийлээ гэхэд анхны үнэ нь алдагдана. Нийт Монголын архитекторууд Байгалийн түүхийн музейг буулгах, сууринд нь Чингисийн өв соёлын хүрээлэнг байгуулахын эсрэг байр суурьтай байна. Улаанбаатар хотын түүхгүй болох нь.

А.СҮРЭН

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
2
ЗөвЗөв
0
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ТэнэглэлТэнэглэл
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

30 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Уулын өвгөн 2019-10-09 66.181.161.91

Энэ баатарбилэг сайд ч дураараа загнах Хүрэлсүхийн командыг асуудалд оруулж мэдэх хүн шиг байна огцоруулах хэрэгтэй

Avatar

иргэн 2019-10-09 202.179.26.55

энэ хүрэлбаатар баячуудад үйлчилдэг хүн.бүгд л мэднэ шдэ.

Avatar

Зочин 2019-10-09 182.160.35.128

Ийм Боловсролын сайдтай, ийм ерөнхий сайдтай байхад монголчууд бид ч ёстой боловсорч, соёлжиж харагдана ш дээ. Өчигдор гудамжинд тэнэж явсан нөхдүүд өнөөдөр сайд болсон гээд ийм юм хийж, ийм юм ярьж явахаас өөр юу хийж, хэлж чадах юм бэ.
Өнөөдөр баахан эвдэж сүйтгэчихээд маргааш гудамжиндаа гараад л тэнэх, хармай суйлах гэх мэтийн мэргэжлийн ажлаа хийгээд явах биз.

Avatar

mn 2019-10-09 202.131.243.186

Э.ХҮРЭЛБААТАР МЭРГЭЖЛИЙН ХҮНИЙ ХУВЬД, ТҮҮХИЙН ТАЛААС НЬ МАШ ЗӨВ ЯРИАД БАЙНА. ЯАГААД ЭСЭРГҮҮЦЭХЭЭР УЛС ТӨР БОЛЧИХДОГ ЮМ БОЛ. ИЖИЛ ЦАГ ХУГАЦААНД, ИЖИЛ ЗУРАГ ТӨСЛӨӨР ИЖИЛ ГҮЙЦЭТГЭЛТЭЙ БАРИГДСАН МУИС-ЫН 4-Р БАЙР ОДОО Ч АШИГЛАГДАЖ БАЙГААГ ХАР. ЭЗЭН ХҮНИЙ СЭТГЭЛЭЭР ХАНДАХ ХАНДЛАГЫН ЯЛГАА Л БАЙГАА БАЙХ ШҮҮ. МУЗЕЙН ЗАХИРЛЫН АЛБЫГ 2004 ОНООС ХАШИЖ БАЙГАА НӨХӨР ӨӨРӨӨ НУРААНА ГЭЭД ГҮЙЖ ЯВАА НЬ МАШ МУУ ХАНДЛАГА. МУЗЕЙГЭЭ СЭРГЭЭХ, БАЙНГЫН АЖИЛЛАГААТАЙ БАЙЛГАХАД ХУРУУГАА Ч ХӨДӨЛГӨӨГҮЙ Л НӨХӨР БАЙНА ЛЭЭ.

Avatar

Зочин 2019-10-09 195.46.106.44

Наад Баатарбилэг чинь Бадамжунайгийн эгчийн хүүхэд гэж хүмүүс яриад байх юм. Тийм бол наад нөхөр чинь хурдан морь шинждэг шиг газрын байрлал ,их багийг шинжихдээ гаргуун болсон. Хотын төвд үнэ хүрэх газрыг юу ч гэж хамаагүй хэлж эх оронч дүр эсгэж байж аваад яаж ийгээд бултуулах л юм бодож байгаа. Тэрнээс тэнд музей байна уу, сургууль байна уу ёстой падлий байхгүй, Газар бүтэхгүй бол музейн мөнгийг бас цохих санаатай төсвийн тухай хууль мууль гээд халхавч яриад байна даа. Мухар үхэрт худаг бүү

Avatar

Зочин 2019-10-09 103.229.121.98

Хүрэлбаатар гээд энэ эргүү нөхөр Миеэгийн талын даалгавраар хутган үймүүлж ажилладаг,

Avatar

Зочин 2019-10-09 202.126.89.149

Hamag uchir ni Baatarbilegt bus Hvvkt baigaamaa!!!
Hentiin heden shunaliin tulam Hvvkiig ES baigaa ved
Chingisiin muzei baiguulah nereer mungu ideh gej
baigaadaa. Ene said erduu l Hvvkiin huruunii hvvheldei!

Avatar

Зочин 2019-10-09 202.21.111.20

Мэргэжлийн хүн улстөрийн албан тушаалтан 2 ийм л ялгаатай. Улстөрч бол зүгээр л өөрийн багцад бсан 12 тэрбумаа алдсанаа л харамсаж байна.

Avatar

Мөнх 2019-10-09 103.57.92.149

Буулгах гээд байгаа музейн барилгуудын газар бүгд захиалгатай…

Avatar

Зочин 2019-10-09 139.5.218.213

Мэргэжлийн хүн Хүрэлбаатар их зөв юм л ярьсан бн.энэ хүний цаана үе үеийн архитекторуудын үзэл бодол бгаа гэдэг итгэж бн

Avatar

Зочин 2019-10-09 66.181.179.197

Хүрэлбаатар гэдэг тэнэг үхэр,С.Эрдэнээс мөнгө авсан байх ?

Avatar

Bat 2019-10-09 174.194.10.227

Arhitekturchidig ***h yumsan hotoo har hujaa rishon shig

Avatar

Наад хуучны барилгуудын чинь дизайн, архитектурын орчин нь хотын иргэдийн оюуны өмч юм шүү дээ. 2019-10-09 202.131.245.243

Ё.БААТАРБИЛЭГийн нутгийнх нь тахьдаг уул, овоог хуучин юм гээд нураачихвал яах бол? Аймгийнх нь төв дээрх сүм хийдийг нь хуучны юм гээд нураачихвал яах бол?

Avatar

Зочин 2019-10-09 124.44.145.135

Darga iin ner zuusen hulgaich teneguud ta nart dahin huurtahgui harin bugdiig chini aaviin ruu ilgeene.

Avatar

Зочин 2019-10-09 202.21.108.78

Baigaliin tuv muzein barilga tegtlee muudchihsan barilga bishee, suuriin deedhi toosgon urlugu ni usnii hayalga buudag heseg gazar l umhursun bgaa. Zuzaan toosgon hananii 10 sm l muudsan. Huuk holbogdoh albaduudaa huchindej bgaal tom tsavchaas hiih geed bna. Olon ch alban tushaaltnuudad mungu, alban tushaal amlah, surduuleh daramtlah zamaar mungu hiih gd bh shig. Baatarbileg bol yugaa medehev huduunii hun.

Avatar

Зочин 2019-10-09 202.55.188.86

Аргагүй л улсын болон Улаанбаатар хотын түүх өгүүлэх барилгуудын нэг нь энэ байшин яах аргагүй мөн. Хүрэлсүхийн Засгийн газар Монгол улсын түүх өгүүлэх барилгуудыг хоморголон устгаж байгаа нь хэний сонирхол бол?!!!
Түүхээ мэдэхгүй хүн ойд төөрсөн сармагчинтай адил буюу гэсэн утгатай үг байдаг байх аа

Avatar

Зочин 2019-10-09 202.21.108.78

Saidiin nudend olon terbumiin tsavchaas l haragdaj bgaa.

Avatar

Зочин 2019-10-09 103.26.195.63

ЭНЭ БААТАРБИЛЭГ ГЭДЭГ ЭТГЭЭД МЯНГАН БАЯРААС ТОГТМОЛ ХАХУУЛЬ АВЧ ДЭМЖИН АРХАНГАЙН ЦЭНХЭР СУМ, ОРХОН ГОЛЫГ СҮЙТГЭСЭН ГОЛ БУРУУТАН ЭТГЭЭД!!!

Avatar

Зочин 2019-10-09 43.242.243.153

ЗАСАХ,СЭРГЭЭН ЗАСАХ.НУРААЖ ДАХИН БАРИХ. ЯЛГАА ХАРАХГҮЙ БАЙНА ГЭЖҮҮ.ЭЛЬ ЧИНГИС ХААНЫ ҮЕД БАРЬСАН БАРИЛГАА ЗАСААД Л ЯВДАГ ШҮҮ ДЭЭ. 14. 16 ЗУУНЫ БАРИЛГУУДЫГ ЯАЖ АВЧ ЯВААД БАЙДАГ ВЭ?ТЭР САЙД АРХАНГАЙДАА ТОХИЖОЛТ ХИЙ.МЭДЭХ.ЮМААРАА ОРОЛД

Avatar

Зочин 2019-10-09 202.131.245.243

Ё.БААТАРБИЛЭГ хөдөөний л юм шүү дээ, зайлуул. Хотын талаар юу мэдэх вэ дээ?

Avatar

Зочин 2019-10-09 66.181.182.190

УЛС ТӨРЖҮҮЛЖ. ХӨГЖИЛД ҮНЭХЭЭР СААД БОЛЖ БАЙНАА. АРАЙЧ ДЭЭ. ҮҮНИЙ БАГАНЫГ ҮЗЭХ ГЭЖ ЖУУЛЧИД ИРЭХ ГЭНЭЭ. ХОГ ЦУГЛУУЛСАН ХАР БАЛГАС БОЛЖ ҮЛДЭХҮҮ? ТЭГЭЭД ХАЯЧИХ. УЛС ТӨРЖҮҮЛЖ БАЙГАА НӨХДҮҮД НУРЖ УНАХЫГ НЬ ХАРАХЫГ ХАРАГ. ХАРИН ХҮН Л БИТГИЙ ДАРАГДААСАЙ.

Avatar

зочин 2019-10-09 202.126.89.21

Альч нам төрийн эрхэнд гарсан хуучин барилга нурааж суурь дээр нь шинийг барих сонирхол байдаг Жишээ АН засаглаж байхад хотын хэдэн сургуулийг нурааж шинийг барихаар оролдож хүч хүрээгүй одоо МАНын үед хэдэн музей таетраар оролпож эхлэв.Учир нь1рт нураах 2рт хог хаягдлыг зөөх 3рт шинийн зураг төсөв хийх 4рт шинийг барих гээд ДӨРӨВ дахин мөнгө хүүлэх гээд нураахаар улайраад байгаа нь хэнд ч ойлгомжтой.

Avatar

ZOCHIN 2019-10-09 119.40.98.162

Сайжруулах нь зөв ш тээ,

Avatar

Зочин 2019-10-09 103.10.22.99

Saijruulaad orchin uyiin bolgohod yu ni buruu bhaw de. Ymr delhiid danstai barilga bish de. Deerees ni undesnii geh yum yu ch bhgui. Sotslizmiin uy gdg ni haragddag.

Avatar

Зочин 2019-10-09 43.242.243.141

Мэргэжлийн хун зевее. Газар мундаагуй, хайран барилга нураах гэж ямар этгээдийн хорон санаа бнаа!!! Европд хуучин барилгыг сэргээхийг чухалд уздэг.

Avatar

Зочин 2019-10-09 202.131.245.243

Лондон хотод бол тухайн байшин хувийн өмч байсан ч эзэн нь нураах эрх байдаггүй юм шүү дээ. Учир нь түүхийн дурсгал, архитектурын орчин нь хотын өмч гэж үздэг юм. Нураахаас аргагүй бол гаднах ханыг нь хэвээр үлдээгээд дотор нь шинээр байшин барьчихдаг юм байна билээ. Шинээр барихдаа урт, өргөн, өндрөөс нь багасгаж, нэмэгдүүлж болохгүй журамтай юм гэсэн.

Avatar

Зочин 2019-10-09 202.131.245.243

Гаднаас харахад хуучны, дотор нь ороход шинэ барилга байдаг.

Avatar

Зочин 2019-10-09 103.111.68.3

ҮНДЭСНИЙ ТҮҮХИЙН МУЗЕЙГ БУУЛГАЖ ЧИНГИС ХААНЫ МУЗЕЙ БАЙГУУЛНА ГЭЖ ЯРИАД ЭХЛЭХЭЭР ЭНЭ МЭТ АРХИТЕКТУР НЭРТЭЙ ХҮМҮҮС ХЯТАДЫН БОДЛОГЫГ МОНГОЛД ХАМГААЛААД НУРААХГҮЙ ГЭЭД СУУХ ЮМ ЧИНГИСИЙН МУЗЕЙГ БАРИУЛАХГҮЙ МОНГОЛЧУУДЫГ ХӨДӨЛГӨХГҮЙ БАЙХ ХЯТДЫН БОДЛОГО БИД ЭЗЭН ХААНЫХАА МУЗЕЙГ БАРИАД ДЭЛХИЙ НИЙТ ИРЖ ҮЗДЭГ БОЛБОЛ БИДЭНД Л ХЭРЭГТЭЙ . ОДОО ХЯТДУУД ӨВӨРМОНГОЛЫН ОРДОСТ ЧИНГИСИЙН НЭРТЭЙ ТОМ БАЙГУУЛАМЖ БАРИЛАА. ТЭД НЭГ Л ӨДӨР ЧИНГИС МАНАЙ ХААН ГЭЭД СУУЖ МЭДЭХ УЛС БИД ОДОО Л ӨРСӨХ ХЭРЭГТЭЙ БАЙНА.

Avatar

Иргэн 2019-10-09 202.126.88.44

Харанхуй бүдүүлэг архитектор. Хөгжиж дэвших ухаан алга. Анх акталж бхад нь хаана юу хийж байв? Яаж засах сайжруулах талаар ямар ч шийдэл байхгүй. Энэ чигээр нь хараад сууж байх юм бна л даа

Avatar

Зочин 2019-10-09 66.181.181.129

Барьсан юмаа цөөн хэдэн жил болоод л нураахыг хөгжинө, дэвжинэ гэж хэлэхгүы баых. Бид бүхний түүх гндэг чинь энэ хууёин байшин, хууёин гар бичмэл, ном зэрэг юмнууд шүү. Дээр нь энэ хрхитекторужд шиг сэхээтнүод шүү, харамсалтай нь эдний тоо цөөрөөд, оркуудын тоо л өсөөд байх шиг байх юм даа

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж