Ё.Баатарбилэг: Төр шинжлэх ухаанд хандах хандлагаа өөрчилнө | News.MN

Ё.Баатарбилэг: Төр шинжлэх ухаанд хандах хандлагаа өөрчилнө

Хуучирсан мэдээ: 2019.09.27-нд нийтлэгдсэн

Ё.Баатарбилэг: Төр шинжлэх ухаанд хандах хандлагаа өөрчилнө

Ё.Баатарбилэг: Төр шинжлэх ухаанд хандах хандлагаа өөрчилнө

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн ивээл дор Шинжлэх ухааны ажилтны анхдугаар их хурал өнөөдөр /2019.09.27/ Улаанбаатар хотноо зохион байгуулж байна. Нээлтийн ажиллагаанд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга, Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд Ё.Баатарбилэг нар оролцож, их хурлын төлөөлөгчдөд хандаж үг хэллээ. Нэгдсэн хуралдааныг Шинжлэх ухааны академийн ерөнхийлөгч, академич Д.Рэгдэл удирдаж байна. 800 гаруй эрдэмтэн, судлаач салбарынхаа ололт, амжилт, алдаа дутагдлаа дүгнэн төрөөс батлан хэрэгжүүлж байгаа шинжлэх ухаан, технологи, инновацийн бодлогын хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх талаар хэлэлцэн, цаашдын хөгжлийн зорилтоо тодорхойлох юм.

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх хуралд оролцогчдад хандаж үг хэлсэн юм. Тэрбээр, өнгөрсөн 30 орчим жилийн хугацаанд шинжлэх ухааны салбарт хөрөнгө оруулалт, технологийн дорвитой шинэчлэлт хийгдээгүй. Аль ч Засгийн газар “шинжлэх ухаанаа дэмжинэ”, “шинжлэх ухаанд суурилсан бодлого хэрэгжүүлнэ” гэж амладаг ч “мөнгөтэй болохоороо дэмжинэ” гэсэн амиа аргацаасан байдлаар өнөөг хүрсэн гэдгийг хүлээн зөвшөөрөв. Монгол хүн оюуны өндөр чадавхитай гэдгийг дэлхийд харуулж байгаа  өсвөр үеийнхэн, эрдэмтэн судлаачдаа дэмжих, ажиллах нөхцөл, боломжийг бүрдүүлэх нь төр, засгийн үүрэг гэж Ерөнхий сайд үзэж байна.  Засгийн газар цаашид шинжлэх ухааны салбарын бодлого, эрх зүйн орчныг шинэчлэх, төлөвлөлтийг нь оновчтой, тодорхой болгох, материаллаг бааз, тоног төхөөрөмж, санхүүжилт, хүний нөөцийн чадавхи, менежмент зэрэгт анхаарч, цогц шинэчлэл хийхээр төлөвлөж байгааг хэлэв.

 

Эрдэмтэн судлаачдын санал санаачлага, ирээдүйн төсөл төлөвлөгөөг сонсохоор энэ зөвлөгөөг зохион байгуулж байгаад баяртай байна. Эрдэмтдийн санаа сэдлийг төр засаг нь анхааралдаа авна гэдгээ Ерөнхий сайд хэлж байгаад баяртай байна. Шинжлэх ухааны 100-гаад жилийн хугацаанд манай улсад анх удаа зохион байгуулагдаж байгаа нь баяртай ч юм уу, балагтай ч юм уу хэлэхэд хэцүү юм. Шинжлэх ухаанаа манай улс сүүлийн 30 гаруй жил орхигдуулж, төсөв ч бага тусгасаар ирлээ. Эрдэмтэн судлаачдынхаа оюун бодлыг төрийн бодлогодоо ашиглаж ирсэн түүхтэй ард түмэн бид. Чингис хаан, түүний угсааны хаад ч улс орноо жолоодохдоо эрдэмтэн судлаачдыг хажуудаа авч, мэргэн ухааныг нь түшиглэж, шинжлэх ухааныг хөгжүүлж байсан. Бидэнд шинжлэх ухаан, технологийн нөөц боломж бүрдсэн. Гэвч судалгааны үр дүнг ашиглахгүй байгаа. Шинжлэх ухаанд зарцуулж байгаа хувь ДНБ-ний 0.12 хувь байгаа нь цалингаас нь өөр зүйлд зарцуулалт хийдэггүй нь жишээ юм. Ядаж ДНБ-ий 1 хувьтай тэнцэх төсвийг шинжлэх ухаанд зарцуулъя. Шинжлэх ухаан, технологийн өндөр хөгжилтэй улс орны хэмжээнд биш гэхэд бусад энгийн хөгжилтэй орнуудаас доогуур түвшинд байгаагаа анхаарах цаг болжээ. Эрдэмтэн судлаачид маань өөрсдийн сэтгэл зүтгэлээр ажиллаж ирсэнийг хэлэх хэрэгтэй. Монголын шинжлэх ухааны ойрын болон хэтийн төлвийн талаар хэлэлцэж, зөв зохистой шийдвэр гаргана гэдэгт итгэж байна хэмээв.

Шинжлэх ухааны салбарт 4300 орчим хүн ажилладаг бөгөөд төрийн болон хувийн хэвшлийн эрдэм шинжилгээ, судалгааны 65 байгууллага үйл ажиллагаа явуулж байна. Манай улсад нэг сая хүнд оногдох эрдэм шинжилгээний ажилтны тоо 549 орчим байгаа нь дэлхийн дунджаас гурав дахин бага гэсэн үг юм.

Өнгөрсөн онд энэ салбарт 36 тэрбум төгрөг зарцуулсан нь Ази тивийн дунджаас 10, дэлхийн дунджаас 14 дахин доогуур байна гэж

2018 оны статистикийн мэдээгээр, шинжлэх ухааны салбарт нийт 4,277 хүн ажиллаж байгаагийн 75,8 хувь буюу 3,246 нь үндсэн орон тооны, 24.2 хувь нь гэрээт ажилтан байна. Үндсэн ажилтан, албан хаагчдын 44 хувь нь буюу 1,917 эрдэм шинжилгээний ажилтан байгаагийн дотор шинжлэх ухааны доктор (Sc.D) 109, боловсролын доктор (Ph.D) 724, магистрын зэрэгтэй эрдэм шинжилгээний ажилтан 1071 байгаа нь нийт эрдэм шинжилгээний ажилтны 58.6 хувийг бүрдүүлж байна. Шинжлэх ухааны ажилтны анхдугаар их хуралд тэдний төлөөлөл болсон 800 эрдэмтэн судлаач оролцож байгаа юм. Өнөөдөр шинжлэх ухаан, технологийн үйл ажиллагаанд төрийн болон хувийн хэвшлийн эрдэм шинжилгээ, судалгааны 65 байгууллага, эдгээрээс 35 төрийн өмчийн, 7 хувийн хэвшлийн эрдэм шинжилгээний байгууллага, 10 төрийн өмчийн, 13 төрийн бус өмчийн их сургуулиуд идэвхитэй оролцож байна. Мөн тэдгээрийн дэргэд 30 гаруй гарааны компани судалгаа шинжилгээний үр дүнг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахаар үйл ажиллагаа явуулж байгаа бөгөөд тэдний төлөөллийг их хуралд хамруулж чадсан гэж зохион байгуулагчид үзэж байна. Шинжлэх ухааны ажилтны анхдугаар их хурал өнгөрсөн хугацаанд тус салбарын олсон ололт, амжилтыг дүгнэж, алдаа дутагдалдаа дүн шинжилгээ хийж, төрөөс батлан хэрэгжүүлж буй шинжлэх ухаан, технологи, инновацийн бодлогыг хэрэгжүүлэх үйл явцыг эрчимжүүлэх арга замыг хэлэлцэн тодорхойлж, цаашдын хөгжлийн зорилтыг дэвшүүлэхэд чухал түлхэц өгөх, шинжлэх ухаан, технологи, инновацид хандах нийгмийн өнөөгийн чиг хандлагыг өөрчлөх зорилготой юм.

Монгол Улсын Их Хурал, Засгийн газрын гишүүн, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд Ё.Баатарбилэг “Хандлагаа өөрчилье” сэдвээр үндсэн илтгэл тавилаа. Шинжлэх ухаан, технологийн талаар баримтлах бодлогыг хэрэгжүүлэх үйл явцыг эрчимжүүлэх, шинжлэх ухаан, технологи, инновацийн чиглэлээр бодит ахиц дэвшил гаргах, нийгмээс шинжлэх ухаанд хандах хандлагыг өөрчлөхөд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн хурал болно гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийлээд “Хандлагаа өөрчлөх”-ийг уриаллаа. Аливаа зүйлд хандах хувь хүний ч бай, нийгмийн оюун санааны ч бай хандлага ямар байхаас тэрхүү зүйл нь цаашдаа сайнаар ч, саараар ч танигдах, хөгжин дэвших, эс хөгжин доройтох, шагшигдан магтагдах, гоочлон муулуулах, хэрэгжиж биелэлээ олох эс бөгөөс гацаж саатан зогсохын салаа замын нэгнээр замнах болдог нь хэнд ч нууц биш юм. Тийм болохоор бид төр засгийн буюу бодлого шийдвэр гаргах түвшиндээ ч, хэрэгжүүлэх түвшиндээ ч шинжлэх ухаанд хандах “Хандлагаа өөрчилье” гээд хэд хэдэн зүйлийг онцлов.

Нэг: Бодлого, шийдвэр гаргах, хөгжлийн бодлого боловсруулахдаа шинжлэх ухааны үндэслэл, судалгаа, тооцоололгүй хандах, гадны хөгжлийн бодлогыг шууд хуулбарлах байдал түгээмэл байна. Үүний зэрэгцээ бодлогын шийдвэрт шинжлэх ухааны үндэслэл, тооцооллыг зөв тусгаж боловсруулахад чиглүүлж ажилладаг төрийн мэргэшсэн институцийн тогтолцоо сул байна. Ийм учраас судалгаа боловсруулалтын ажлын үр дүн, төрийн бодлогын харилцан хамаарал, уялдааг хангах чиглэлд дорвитой алхмууд хийх цаг болжээ.

Хоёр: Сүүлийн жилүүдэд Монголын эрдэмтдийн бүтээл дэлхийн түвшинд үнэлэгдэж, хэвлүүлсэн бүтээлийн тоо жилээс жилд тогтмол өссөөр байна. Сүүлийн 10 жилийн дотор Монголын эрдэмтдийн гадаадад хэвлүүлж буй бүтээлийн тоо 5.1 дахин өссөн. Жилийн дундаж өсөлт нь 9 хувь байна. Скопуст /Scopus/ бүртгэлтэй мэргэжлийн сэтгүүлүүдэд хэвлүүлж буй бүтээлийнхээ тоогоор Монгол Улс Азийн эхний 20 улсын эгнээнд орж, манай эрдэмтдийн бүтээлээс 64.0 мянга гаруй удаа ишлэл хийгдээд байна. Шинжлэх ухаан технологийн салбарт маань чадварлаг эрдэмтэн судлаачид олон байгаа ч салбарыг бүхэлд нь авч үзвэл судалгааны бүтээмж, хүртээмж чамлалттай хэвээр байна. Цаашид эрдэм шинжилгээний ажилчдыг чадавхижуулах, ахисан түвшний суралцагсдыг судалгаа боловсруулалтын ажилд татан оролцуулах, сургалтыг нь оновчтой, үр дүнтэй хэлбэрээр шинэчлэн зохион байгуулах шаардлага байна. Энэ чиглэлд их сургуулиуд онцгой анхаарч ажиллах шаардлагатай байна.

Гурав: Улс орны хөгжлийг тодорхойлох нэгэн үзүүлэлт болох нэг хүнд ногдох шинжлэх ухаан, боловсролын хөрөнгө оруулалтын үзүүлэлт АНУ-д 100 ам.доллар, Японд 900 ам.доллар, Финландад 800 ам.доллар бол Монголд 1 ам.доллар байна. Хөгжингүй болон хөгжиж буй орнуудын практикаас харахад, шинжлэх ухаан, технологийн салбарын санхүүжилтийн 20 хувийг цалинд, 80 хувийг эрдэм шинжилгээ судалгааны ажилд зарцуулдаг бол, манай улсын хувьд 67,3%-ийг цалин, тогтмол зардалд, үлдсэн 32,3%-ийг эрдэм шинжилгээний ажилд зарцуулж байна. Энэ байдлыг өөрчилье!

Дөрөв: Зах зээлийн харилцаанд шилжсэнээс хойшхи 30 жилийн хугацаанд улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар Мал эмнэлгийн хүрээлэнгийн лаборатори, Хими, химийн технологийн хүрээлэнгийн Биологийн идэвхтэй бэлдмэлийн туршилт үйлдвэрлэлийн цех болон Шинжлэх ухааны судалгааны нэгдсэн лаборатори гэсэн 3 барилгыг бариулж ашиглалтад оруулсан. Энэ бол маш хангалтгүй үзүүлэлт юм. Засгийн газрын 2019 оны 238 дугаар тогтоолоор Шинжлэх ухааны парк байгуулах ажлыг эрчимжүүлэх шийдвэр гарч, ТЭЗҮ-ийг боловсруулах ажлыг гадаадын төсөл хөтөлбөрийн дэмжлэгтэйгээр хийж гүйцэтгэх ажлыг эрэлхийлэн ажиллаж байна.

Тав: Төр, шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн салбар хоорондын түншлэлийг шинэ шатанд гаргах, үр ашигтай хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх асуудал нэн чухал болоод байна. Шинжлэх ухаан, технологийн түншлэлийг хөгжүүлэхэд нэгдүгээрт, төр, шинжлэх ухааны хамтын ажиллагаа, түншлэлийг эргэн харах, хоёрдугаарт, эрдэм шинжилгээний байгууллага, их сургуулийн хоорондын түншлэлийг бэхжүүлэх, хамтын ажиллагааг нягтруулах, гуравдугаарт, шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн түншлэлийг шинэ шатанд гарган хөгжүүлэх шаардлагатай болжээ.

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд Ё.Баатарбилэг илтгэлийнхээ төгсгөлд “Цаашид бид юуг хэрхэн хийх вэ?” гэсэн асуулт тавиад, хандлагаа өөрчилж, хамтаараа хийх дараах зүйлсийг уриаллаа.

• Төр шинжлэх ухаанд хандах хандлагаа өөрчилье,

• Шинжлэх ухааны салбарт нөөцийг төвлөрүүлье,

• Судалгааны их сургуулийг байгуулъя,

• Шинжлэх ухааны салбарт дэлхийн түвшний манлайлагчдыг бэлтгэе,

• Аж үйлдвэрийн IV хувьсгалд өөрсдийгөө бэлдье,

• Хамтран ажиллах соёл төлөвшүүлье,

• Шинжлэх ухаанчаар сэтгэдэг хандлага бий болгоё.

Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
2
ЗөвЗөв
2
ТэнэглэлТэнэглэл
1
ХахаХаха
1
БурууБуруу
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

26 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

zochin 2019-09-27 103.229.123.244

ulsiin shalgalt avahgyi gesen gtel negdmel shalgalt avna gelee shalgalt l bol shalgalt jishig daalgavraa geed baahan yom bolovsruulchhaar nogoohoo hiih geseer hicheel zaahad hetsyy boldog gsen shyy

Avatar

zochin 2019-09-27 103.229.123.244

Shinjleh haanii akademi erdemten sudlaachdaas songyylid heden hyn ner devshih gj bna MUISiin ediin zasgiin bagsh nar ediin zsagchdaas ner devshij bna uu

Avatar

Зочин 2019-09-27 66.181.187.30

Lam baisan hun biznesmen bolj boldoggui uuntei ijil zasag erdemted hoer tenger gazar shig yalgaatai

Avatar

Зочин 2019-09-27 66.181.161.121

Энэ Баатарбилэг гэдэг кембрижийн сургалттай улсын сургуулиа байрнаас н ь хөөчихөөд олон юм яривал кембрижийн эрхийг цуцлуулж чадах юм ярьж байдаг боловсролын сайдад тэнцэх үү

Avatar

иргэн 2019-09-27 202.5.202.132

Сайн байна, хандлагаа өөрчилье! Энэ коммент бичиж байгаа хүмүүс бас ХАНДЛАГАА ӨӨРЧИЛЬЕ! Компьютерийн араас хумсаа нуусан "… " шиг ханддаг хандлагаа өөрчил.

Avatar

Зочин 2019-09-27 202.9.45.91

Кэмбрижийн боловсролоо нурааж байгаа хүн шижлэх ухаан гэж юу байдгийг мэдэх үү. Ийм боловсролгүй хүнээр боловсролоо самруулах гэж дээ. Ажлаа өгөөд огцорвол таарна

Avatar

Зочин 2019-09-27 122.201.31.122

MONGOL TEMULELIG BAYNHUSHU ESVEL TATAN BULGA

Avatar

Зочин 2019-09-27 43.242.243.141

Зугээр шоу, бодит ундэслэл, гаргалгаа алга. Дандаа менге нэхсэн, хурээлэн шаардсан, манангийн хэдэн эрдэмтэн нэртэй нехдууд л бна. Дэлхийн жишгээр хегжихэд эрс шинэчлэл хэрэгтэй!

Avatar

Amar 2019-09-27 202.179.25.204

Хэ.хэ.Хөгжингүй улсууд Ш/У-нд их мөнгө зарцуулдаг нь үнэн.Яагаад гэвэл зарцуулсан мөнгөө хэдэн 10 дахин нугалж буцааж авдаг болохоор тэр.Гэтэл манайх зөвхөн мөнгө өгөх тухай ярих юм.Хамгийн гол нь яаж буцааж авах тухайгаа яриач малаанзууд аа.Энэ мөнгө чинь та нарын мөнгө биш бидний мөнгө.Тэгээд ч төр засаг Буяны байгууллага биш биз дээ.Айн.

Avatar

Зочин 2019-09-27 49.0.212.220

Та нарын үхэн хатан өмөөрдөг МАН-ын чинь баатарбэлэг гээч чинь энэ шүү дээ

Avatar

Ххх 2019-09-27 202.126.89.241

Баатарбилиг ээ ! Одоо хүртэл сурах бичиг номгүй сурагчид залуургүй завинд суусантай адил бна. Ийм байтал нээлттэй хаалганы өдөр нэрэй хаалттай өдөрлөгөөр Өөрийгөө сурталчилж явахаар огцрооч!!!

Avatar

Наран 2019-09-27 66.181.183.133

Баатарбилэг, Ганбаяр нар гудамжинд чанга орилож чаддаг нэгнээс айжТөрийн өмчийн Монгол Тэмүүлэл сургуулийг золиослон Энэ төрийн өнгөнд боловсролд хандах хандлагаа үнэхээр өөрчлөж чадлаа Ерөнхий сайдаа?

Avatar

Наран 2019-09-27 66.181.183.133

Баатарбилэг Дэлхийн боловсролыг Монголын хүүхэд багачуудад амлаж гарч ирсэн хандлагаа өөрчлөж өнөөдөр Монгол Тэмүүлэл сургуулийг үгүй хийхээ амаллаа

Avatar

иргзн 2019-09-27 202.179.25.95

Баатарбилэг Сайхан залж байна даа, Сайд болчихоод өдий болтол ШУ-аас хол хөндий явж ирчихээд одоо гэнэт ШУ-аа ойр ажиллахаар болж гэнэ дээ,

Avatar

Зочин 2019-09-27 99.241.37.76

cham shig muu badamjunaigiin bugsnii alchuur erdem nom gej yum medhuu? chi b**s dolooj doldoidohiig l amdraliin utga gej bodoj yavdag huduunii muu haltar pacaan shuudee, ulun gej jigteihen. Myanganbayar, Altan dornod hoerd Arhangain saihan nutgiig ci yaaj suitguulsniig nutgiin irged medhiin deedeer meden za.

Avatar

Зочин 2019-09-27 202.21.108.90

Хандлагаа өөрчлөх талаар ярьж байгаа нь болждээ, Монгол улсын боловсролын бодлого тодорхойлогч та Монгол Тэмүүлэл сургуульд хандах хандлагаа нэг тунгааж үзээч.

Avatar

Зочин 2019-09-27 66.181.191.24

Монгол тэмүүллийн 240 хүүхдийн асуудал ч биш цаана нь энэ хөтөлбөрт хамрагдах олон хүүхдийн эрх ашгийн асуудал шүү сайд аа. 133- р сургуулийн асууддыг шийдэх өөр олон гарц байгаа.Гэтэл ийм хүүхдүүдийг хэлмэгдүүлсэн арчаагүй арга сонгож бхйгаад эцэг эхчүүдээм гадна үүнийг сонссон хүн бүр халаглаж байна.

Avatar

Зочин 2019-09-27 66.181.191.24

Кембрижийн сургалтыг монголд хэрэгжүүлэх гэж 7, 8 жил ихээхэн бэрхшээл туулсны нэг нь байрны асуудал. Зориулалтын байрыг нь бариулаад дөнгөж хөл дээрээ тогтоод нэг жил болоход өөртйнх нь байрнаас нүүлгэж өөр шаардлага хангахгүй баыранд түр оруулах шийдвэрийг Баатарбилжг сайд та гаргаж байна. Түмний олон хүүхэд энэ сургуульд сурах бололцоог үгүй хиых гэж байж ам ажил хоёр чинь зөрүүтэй байгааг юу гэх вэ.

Avatar

Зочин 2019-09-27 43.242.243.224

133 SURGULAS MONGOL TEMULRLIG HUJ GARGACH MALA AJILA HIJ CHADAHGUI

Avatar

Зочин 2019-09-27 202.131.228.114

Ам ажил нийлдэг төрийн өндөрлөгүүдтэй болох юмсаан. БСШУЯамных нь өчнөөн том төсөл хөтөлбөрийнх нэг Кембрижийн хөтөлбөр хэрэгжүүлэгч сургууль нь байраа булаалгаж байхад хамгаалж авч үлдэж чадахгүй байж юун боловсролын тухай ярих вэ. Нөгөө 133 дугаар сургууль нь тэмцэгч Батдэлгэр нь энэ хөтөлбөрийг ойлгохгүй байна бид нарт хэрэггүй гээд байгаа шүү дээ. САЙДАААА

Avatar

Зочин 2019-09-27 124.158.107.98

Монгол хүн оюуны өндөр чадавхитай гэдгийг дэлхийд харуулж байгаа өсвөр үеийнхэн, эрдэмтэн судлаачдаа дэмжих, ажиллах нөхцөл, боломжийг бүрдүүлэх нь төр, засгийн үүрэг гэж Ерөнхий сайд үзэж байна. Тэгвэл яагаад төрийн өмчийн Кембрижийн хөтөлбөртэй Монгол Тэмүүлэл сургуулиа нурааж байгаа юм бэ. Монголын бүх аймаг хотоос шалгарсан авьяаслаг хүүхдүүд үнэгүйгээр дэлхийн боловсролыг эзэмших засгийн газрын хөтөлбөрийн дагуу шйл ажиллагаагаа явуулж байгаа сургууль шүү дээ. Ам ажил хоёр алд дэлэм зөрж

Avatar

tungalag 2019-09-27 66.181.178.245

tungalagig huuli busaar shinjleh uhaan tehnologin sangin zahiral bolgosnoo tailbarlana uu

Avatar

Зочин 2019-09-27 202.131.227.82

good luck

Avatar

B 2019-09-27 202.55.188.87

Hural deer neg ug yariad garanguutaa bolovsroliin asuudlaasaa zugtsan yum yariad l ene zasagt chini avchihaar said gants alga uu

Avatar

Jgjgykf 2019-09-27 202.9.42.52

Tom ym yarij baixaar surax bichigee tsagt n xevluulj sur novshoo

Avatar

ZOVOOOOOOOOOOOOOOOO 2019-09-27 103.212.119.209

basic science research investment : 2.5% of GDP ; Innovation investment : 15% of GDP + global talent green card of MOngolia +world class knowledge clustered global city = Mongolia become START-UP NATION

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж