Ахмадууд хэзээ “хэлд орох” вэ? | News.MN

Ахмадууд хэзээ “хэлд орох” вэ?

Ахмадууд хэзээ “хэлд орох” вэ?

Ахмадууд хэзээ “хэлд орох” вэ?

Монголчууд бид эртнээс “Ах нь сургадаг, дүү нь сонсдог”, “Хүн ахтай, дээл захтай”, “Ахын сургааль алт” гэх мэт ардын зүйр үгээр үр хүүхдээ сургаж ирсэн ард түмэн. Тэр хэрээр хүүхэд, залуус ахмад буурлаа хүндэлж, тэд ч мөн хойч үедээ үгээ хэлж, сургаалиа айлдсаар ирсэн билээ.

АХ НЬ СУРГАХАА БАЙСАН УУ, ДҮҮ НЬ СОНСОХОО БОЛЬСОН УУ?

Гэтэл өнөө цагт нийгмийн аль ч түвшинд энэ байдал ховор үзэгдэл болжээ. Гудамжинд тамхи зуух өсвөр насны охидыг өөрийн охин шиг санаж,  сургааль айлдах өвөө, эмээ алга. Хулгай хийж, хүн зодож, архи уух залууст ухаарлын ганц үг хэлэх настан үгүй. Салбартаа гологдох,  туршлага дутуу мэргэжилтнүүдийг чиглүүлээд өгөх эрдэмтэн мэргэд байхгүй. Эрх мэдэл, ашиг сонирхлын төлөө увайгүй үйлдэл гаргах албан тушаалтнуудад хатуухан үг хэлэх сэхээтэн буурлууд ч алга.

Яг л Монгол гэрийн хоймор эзэнгүй, хоосон байгаа мэт. Тэдний ярих, заах, чиглүүлэх, ухааруулах бүр загнах нь хүртэл бидэнд үгүйлэгдэж байна.

Гэвч тэд энэ нийгмийн болж, бүтэхгүй бүхнийг харсан мөртлөө нүдэн балай, чихэн дүлий амьдарсаар…Ах нь сургахаа больсон уу, дүү нь сонсохоо байсан уу. Энэ асуултыг гудамжинд яваа ахмадууд болон залууст тавилаа.

Чингэлтэй дүүргийн иргэн Д.Жамсран /нас 72/:

-Одоогийн залууст шаардлага тавихаар эргээд зодуулчих шахна. Их хэцүү дээ. Түүний оронд зөрөөд өнгөрсөн дээр байдаг юм. Ганц ширүүн цохилтыг даахгүй хөгширсөн улс чинь аль болох эвийг нь олж амьдарна шүү дээ. Залууст хэлэхгүй биш хэлж үзсэн. Уусан пивоныхаа савыг хүүхдийн тоглоомын талбайд хаячихаар нь хогийн саванд хий гэж би хэллээ. Гэтэл өөдөөс чаддаг юм бол өөрөө хийхгүй юу гээд инээлдээд явсан. Тэрийг хаяхад юуных нь хүч орох билээ.

Сүхбаатар дүүргийн иргэн Б.Оюунчимэг/нас 67/:

-Уг нь зарим залууст үг хэлмээр л байдаг юм. Гэхдээ хэллээ гээд ойлгох ч юм уу. Одоо чинь хаа сайгүй л хүний эрх ярьдаг болсон. Миний асуудал танд падгүй гэх байлгүй. Тэрнээс архи уучихсан гуйваад явж буй залуу охидод ингэж битгий уу гэж хэлмээр санагддаг. Мэдээж үр хүүхдүүд ойр тойрныхондоо сургааль үгээ хэлнэ, сургана. Хэдэн жилийн өмнө автобусанд явж байхад нэг залуу хүний цүнх рүү гараа хийчихсэн зогсож байсан. Болиоч гээд хэлсэн чинь намайг баахан элдвээр хараасан шүү. Ер нь ийм ухамсрын доройтолтой залуус бас байна. Эцэг эх нь хүмүүжүүлж чадаагүй байх.

Сонгинохайрхан дүүргийн иргэн З.Энхтайван /нас 65/:

-Бид чинь уг нь үгээ хэлдэг шүү дээ. Даанч тэтгэврийн хөгшчүүл гээд тоодоггүй юм. Иргэдийн амьдрал хүнд, үнэхээр бухимдалтай байна. Зурагтын ард түмнээ сонсдог нэвтрүүлэгт ах нь байнга холбогддог. Үзэл бодол, үгээ хэлдэг. Бидний дээр сандайлаад суучихсан хэдэн олигархуудад хандаж хэдэн үг хэлмээр байдаг юм. Даанч биднийг хүн гэж тоохгүй шүү дээ. Миний бодлоор шинжлэх ухааны эрдэмтэд, хуучин цагийн дарга, сэхээтнүүд, Монгол уламжлал, түүхээ сайн мэддэг судлаачид нэгдэж нийлээд энэ төр удирдаж байгаа нөхдийг хянадаг, шүүдэг, тусалдаг болмоор байна. За бидний үе өнгөрсөн гээд гэртээ дурсамжаа бодоод хэвтээд байж боломгүй байгаа юм.

Ө.Билгүүн, оюутан /нас 19/:

-Мэдээж настай хүн шаардлага тавьж, үг хэлбэл хүлээж авалгүй яах вэ. Харин ч сайхан санагдах юм биш үү. Надад бол тийм зүйл тохиолдож байгаагүй байхаа, сайн санахгүй байна.

Н.Одонтуяа, орчуулагч /нас 24/:

-Заавал настай хүн биднийг сургах албагүй. Заримдаа биднээс ч ухамсаргүй настай хүмүүс таардаг. Гудамжинд нус, цэрээ хаяд л яг хөдөө хээр яваа юм шиг. Тэдэнд яагаад бид шаардлага тавьж болохгүй гэж.

Б.Сонинбаяр, инженер /нас 35/:

-Намайг бага байхад гудамжны настай хүмүүс бүгд өвөө, эмээ шиг минь санагддаг байв. Айлын хүүхэдтэй зодолдож, нохой чулуудаж хөөхөд, машины урдуур гүйхэд дандаа болдоггүй юм гэж анхааруулж хэлнэ. Бүр дүрсгүйтээд байвал ганц ширүүн дуугархад бид нам болдог байлаа. Тэгэхэд одоо бараг хажуу айлынхаа хүмүүсийг ч бид танихгүй байна. Нэг сайхан дурсамж ярихад, бага байхад хонь гаргасны дараа хорооллынхоо айлуудад шинэ шөл амсуулна гээд ах бид хоёр тараадаг байж билээ. Тэгээд савандаа гоё чихэр, печеньтэй харина. Ийм сайхан дотно, элгэмсэг байж дээ.

АХМАДЫН ҮГ ТӨРД ХЭРЭГТЭЙ, ТҮМЭН ОЛОНД Ч ТУСТАЙ

Танилын ярьсан нэгэн жишээг дурдая. Хэдэн жилийн өмнө ОХУ-д сурч байхдаа найзтайгаа агаарт гарчээ. Суух гэтэл бороо орсны дараа сандал нойтон байсан тул суух хэсэг дээр хөлөө тавиад түшлэг дээр нь суучхаж. Удаа ч үгүй сандлын ирмэгийг таягаар тогшжээ. Хартал хөмсгөө зангидсан нэгэн өвгөн “УУЧЛААРАЙ, ЭНЭ САНДАЛ МИНИЙ ЭХ ОРНЫ НЭГ ХЭСЭГ, ТА ХОЁР ДЭЭР НЬ ГИШГЭЧХЭЖ” гэж ууртайгаар хэлжээ. Тэр дор нь үсэрч буугаад өвгөнөөс уучлалт гуйсан тэд өөрсдөөсөө ч ичжээ. Энэ явдлаас хойш сандал дээр гарч хэзээ ч суухаа больсон гэнэ лээ. Учир нь дараагийн хүн сууж чадахгүй гэдгийг маш сайн ойлгосон хэрэг. Яг ийм л шаардлага, хатуу үг, зөвлөгөө манай нийгэмд одоо дутагдаж байна. Ялангуяа попрох дуртай, гаргасан шийдвэрээсээ буцдаг, сэтгэлийн хөөрлөөр ажил явуулдаг манай улс төрчдийн хувьд ул суурьтай, шинжлэх ухааны үндэстэй туршлагатай салбар салбарын ахмад буурлуудын жинтэй үг хэрэгтэй байна. Хаяа Д.Бямбасүрэн гуай зурагтаар ярьж харагдахыг эс тооцвол үнэндээ тэд тэтгэврийн хөгшид хэмээн өөрсдийгөө "Иргэний үүрэг"-ээс чөлөөлсөөр. Орчин үеийн залуус өндөр мэдлэг, чадвар шаардах өрсөлдөөний нийгэмд амьдарч байна. Тэр хэрээр амбицлах, албан тушаалд дурлах, мөнгөтэй баян болохыг мөрөөдөж байна. Үүнийг үгүйсгэхгүй. Гэхдээ хамгийн гол нь эх орноо гэсэн сэтгэл, ирээдүйгээ харах ухаан, нэгнээ гэсэн хүн чанар, үндэсний бахархал түүх соёлоо гээж болохгүй. Үүнийг тэдэнд чиглүүлж, заах хүмүүс бол ахмад буурлууд.

“Хар авдарт эрдэнэ бий

Хазгар өвгөнд эрдэм бий

Хамаагүй басч болохгүй” гэж нэрт эрдэмтэн Ц.Дамдинсүрэн хэлж байсан удаатай. Нээрээ л хөдөөгийн захын настай айлд буухад амаа ангайтал үүх, түүх сонсоод гарах үе байдаг. Яагаад гэвэл тэд Монгол ухаан, ёс заншил, уламжлал, үүх түүхээ авч үлдэж чадсан. Харин одоо үүнийгээ хойч үедээ өвлүүлэх хэрэгтэй. Үүний тулд хүний, өөрийн гэлтгүй залуустаа шаардлага тавьж, зөвлөн ухааруулж тусалмаар байна. Та нарын үг төрд ч хэрэгтэй, түмэн олонд ч тустай.

Нөгөө талаар төрөөс бодлоготойгоор ахмадуудад ажлын байр гаргаж өгөх боломж бий. Төр, хувийн хэвшлийн ямар ч салбарт нэг зөвлөх ахмадын ажлын байрыг сайн дураар болоод бодлогоор бий болгох боломж бий. Ахмад зөвлөхийн ажлын байрыг бий болгож, тодорхой цалингийн жишиг тогтоогоод өгвөл эсэргүүцээд байх хүн тун ховор болов уу. Өнөөдөр Монгол улсад 300 мянга гаруй ахмадууд амьдарч байна. Энэ нь нийт хүн амын есөн хувийг эзэлж байна гэсэн үг. Цаашдаа 2030 он гэхэд 12 хувьтай тэнцэх магадлалтай байна. Тэгэхээр ийм тооны ажлын байр, нийгмийн оролцоо, оюун болон хөдөлмөрийн бүтээмж манайд сул байгаа юм. Хүн ам ингэж насжих тусам ахмад настны чадамж, хүсэл сонирхолд нийцсэн хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих, тэтгэврийн бус орлогыг нэмэгдүүлэх, оролцоог хангах зэрэг хэрэгцээ шаардлагыг төрийн хэмжээнд харж үзэх цаг хэдийн болжээ.

"Болор дуран"-аар шалгав.
Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
10
ЗөвЗөв
2
ТэнэглэлТэнэглэл
1
ХахаХаха
0
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

22 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

том ах 2019-08-16 198.16.66.45

одооны залуус харин ч хүний үг сайна аваад байх шиг

Avatar

зочин 2019-08-16 150.129.140.186

Одоо хувийн өмчийг үзэн яддаг, түүнийг хураах дээрэмдэхийг урьдал болгодог, баян чинээлэг хүмүүстээ хэт атаархдаг байдлаасаа салах нь бас чухал шүү дээ Тэгвэл нийгэм тогтворжиж хүн хоорондын харилцаа ч сайжрана гэж боддог

Avatar

зочин 2019-08-16 150.129.140.186

Чухал сэдэв хөндсөн сайхан өгүүлэл байна. Нэг хошин яриа байдаг. Хоёр залуу аав ээжээсээ мөнгө хүсчээ. Тэр хоёр нь өвөө эмээгийнх нь тэтгэвэр буугаагүй байна гэж хаиулжээ. Бидний далан жилийн замнал бол хувийн өмч, хувь хүний чинээлэг байдлыг үгүйсгэсэн нийгэм байсан учраас буяны газар сүм хийд нь хүртэл ядуу, тэгээд ядуустаа тусалж чадахгүй байгаа нь хүртэл эмгэнэл гэж боддог.

Avatar

иргэн 2019-08-16 202.126.88.182

ИЛЖИГНИЙ ЧИХЭНД АЛТ ХИЙСЭН Ч СЭГСЭРНЭ УС ХИЙСЭН Ч СЭГСЭРНЭ ГЭДЭГ ШИГ МАНАЙ ХУЛГАЙЧ НАРТ ЮУ ХЭЛЭЭД НЭМЭРГУЙ, ТЭД СОНСОХГУЙ, ЗАСРАХГУЙ. ТЭДНИЙГ ГАНЦХАН ХАТУУ ХУУЛЬ ЦЭЭРЛУУЛНЭ.ЗАСНА.

Avatar

Taij 2019-08-16 103.26.194.108

Amerikiin ardchilaliig mongol ulamjlaltai hosluulj hursun deeree uhaalagaar buulgaj chadaagui bidnii buruu zamaar budaa teesnii gor yum shuu dee!Hunii erhiig arai l zadgai buruu yavtsuu bolgoson.Tanii erh busdiin erheer hyazgaarlagdah yostoig baga balichraas ni suulgaagui zunguur ni ene muuhai ungu mungunii niigemd sul hayasnaas bolj baigaa yum.

Avatar

зочин 2019-08-16 103.212.116.193

Ахмад үе,залуу үеийн хоорондын хэлхээ холбоо хол тасарсаан,энэ байдлаас болж үг хэлэх битгий хэл хэн хэнийгээ би,чи гэж дуудах болсон,ахмад үеээ хүндэтгэж дуудах мэндлэх,хүндлэх ёс журам байхгүй болсон,нөгөө талаар зарим ахмадууд ахмад хүн шиг амидралын туршлага,хатуужил ямар нэгэн зүйлийг уридчилж хараад сонордуулж хэлэх арга,туршлага,ухаан,сэтгэлийн хатгүй ахмад хүн шиг байж чадахгүй бна,одоогийн залуус,охид нийгмийн янз бүрийн буруу зуршил маш ихээр нөлөөлж бгаан үг хэлж сануулахад муугаарнөл

Avatar

иргзн 2019-08-16 202.179.26.6

одооны Залуус ажил хөдөлмөр гэхээсээ илүү гэнэт нэг өдөр цөм Баяжина гэсэн бодолтой, Яг л Алтан загасны Эмгэн шиг Хөөрхий залуус цаашдаа Улс орноо Яаж авч явна даа мэдэхгүй,

Avatar

Ухаантайд нэг үг 2019-08-16 66.181.161.22

Ухаантай нэгэнд онож хэлсэн нэг үг амьдралыг нь өөрчилнө,ухаан муутайд нь уурын мунхаг болгоно

Avatar

Зочин 2019-08-16 202.179.26.6

залуус ч дээ, Аав ээж, Эмээ өвөөгөөрөө тэжээлгэж яваагаа мэдэхгүй хаа нэг газар болохгүй зүйлд хэлж анхааруулах гэвэл өөдөөс өө муу Коммунизмын үлдэгдэл гээд Барьж аваад нүд ам тэс цохих гэнэ ш дээ, Тэгсэн мөртлөө Улс орныхоо төлөө, Өөрсөдийн ирээдүйн сайн сайханы төлөө тэмцэж жагсана гэж байхгүй Аймхай бэртэгчин ямарч Нийгмийн идэвхигүй, тэгсэн мөртлөө том том яриатай , Ичмээр дээ чааваас

Avatar

Unen 2019-08-16 202.126.89.32

Zaluuch min ahmadiinhaa ugend sain orno shuu, amdraliin arvin turshlagatai humuus.

Avatar

Иргэн 2019-08-16 202.126.88.44

Нээрээ яг ийм болчоод байгаа үүү, цаг үе нь ийм болсон юм уу даа

Avatar

Zochin 2019-08-16 202.126.88.44

Zaluuchuud nastai humuusiin ugiig avch bh heregtei

Avatar

Эгэл 2019-08-16 66.181.180.18

Залууст сэтгэл их дутагддаг,боловсрол бол байнаа. Хөгширнө гээч хорвоогийн жам учир та нар ч бас элэгдэнэ ээ

Avatar

Санамж 2019-08-16 202.9.42.173

Шаардлага тавихаар учир зүггүй уурлаж харааж доромжлоно. Та нарын үе биш гэнэ. Эцэг эх нь ч гэсэн хэлдэг баймаар юм. Ѳмнѳѳс нь ичмээр арчаагүй залуус их болсон. Зѳв зүйл сургаал хэлж байгаа эсэхийг ч ойлгож мэддэггүй. Ѳдѳѳс тэнэг юм яриад доромжлоод тэрийгээ хүнийг давж байгаа гэж бодоод тэрэндээ баясаж инээдэг ухаан мулгуу залуус их болсон. Ухаантай хүн л хүний зѳв шаардлага тавьж байгааг ойлгож хүлээж авдаг. Тэнэг хүмүүст юу ч хэлээд нэмэргүй. Ѳѳдѳѳс ѳѳрсдийнхѳѳ эргүү тэнэгийг харуулаад л ѳнгѳ

Avatar

Зочин 2019-08-16 202.72.242.138

Өө тэр тамхи зуусан охидуудад юм хэлэхээр үхтэлээ загнуулдаг юм. Би нэг тэгж загнуулсан шүү.

Avatar

Zochin 2019-08-16 122.201.31.147

Odooni nastai geed bga humuus hund zaahna yul bol uursduu hun bolj chadaagui ihenh n archaagui bga yum chin yu ch helj chadahgui! Ineedtei ihenh n tiim archaagui huvi hun uurigu ch yana gesen humuus ih bna tiim humuus hund yaj zaahin medleg shutleg bhgui! Hetsuu dee! Hetsuu!

Avatar

иргзн 2019-08-16 202.179.26.6

залуус Та нар тэгээд Сүсэг бишрэлгүй Гэгээрээд сүйд болоод байгаа юм хаа байгаа юм, Ямарч Нийгэмийн идэвхигүй Аймхай Хулчгар, Амиа бодсон, 20 . 30 хүрчихээд Эцэг эх Өвөө эмэгээрээ тэжээлгэж , Сургалтын мөнгөө төлүүлж , Ажилгүй явцгааж байгаа ш дээ, Тэгэхэд Гадны Улс орны Залуусыг хар тэд Эх орныхоо төлөө Өөрсөдынхөө Ирээдүйн төлөө Тэмцэж жагсаж байхад манай Залуус Унтаагаараа,

Avatar

уугуул 2019-08-16 66.181.161.121

Одоогийн хөгшчүүл чинь соц нийгэмд төрөсн сүсэг бишрэлгүй хүмүүм ёс уламжлалын талаар залуусаас дор байх нь ч бий…

Avatar

Зочин 2019-08-16 49.0.141.14

Энэ тэднийг хүндэтгэхгүй байх шалтаг биш ээ.

Avatar

zochin 2019-08-16 103.111.68.3

Zaluuchuud gej tom tolgoitoi , etseg ehee sonsodoggui duraaraa bolson. Gol zaluus huluujilgui bolovsrolgui, ekh oronch bish bolson.
tiim bolohoor ahmadiinhaa ugiig sonsohoo bolson dooo

Avatar

Зочин 2019-08-16 202.179.26.6

хн Үг хэлээ гээд Том Дарга нар Ач холбогдол өгөхгүй , Гудам талбайд ингэж болохгүй тэгж болохгүй гэж хэлж шаардвал өөдөөс Чи муу Коммунизмын үлдэгдэл энэ тэр гээд барьж авч Зодох шахна, Тэгээд ч Төр Ахмадууд аа Гудманд гаргачихсан юм дөө,

Avatar

Зочин 2019-08-16 202.126.89.211

Өнөөгийн залуус наад зах нь гэхэд орон сууцны гаднах саравчины сандал дээр нь биш түшлэг дээр нь суудаг ухаан доройтонгууд их байдаг шүү

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж