Үндсэн хууль: МАН адгаж, АН болгоомжилж байна | News.MN

Үндсэн хууль: МАН адгаж, АН болгоомжилж байна

Үндсэн хууль: МАН адгаж, АН болгоомжилж байна

Үндсэн хууль: МАН адгаж, АН болгоомжилж байна

“Бидэнд буцах зам байхгүй. Хэрвээ зорьсноосоо буцаж,түүхэн боломжийг алдвал эс үйлдлийнхээ төлөө бид түүхийн өмнө хариуцлага хүлээх болно”.  Энэ үгийг  УИХ-ын дарга Г.Занданшатар УИХ-ын ээлжит бус чуулганыг нээх үеэрээ онцолсон юм. Үүгээрээ эрх баригчид Үндсэн хуулийг өөрчлөхөөр эргэлт буцалтгүй шийдсэнээ зарлалаа. Үнэхээр ч МАН-д түүхэн үүрэг, даалгавар өгөгдсөн. Тиймээс Г.Занданшатарын парламент түүх бүтээж чадах уу эсвэл? Энэ асуултыг тавихын учир нь УИХ-аар ид хэлэлцэгдэж байгаа Үндсэн хуулийн өөрчлөлттэй зэрэгцээд илэрч гарч буй акциуд.  Өөрөөр хэлбэл, гурван парламент дамжин яригдаж байгаа Монголын улс төрийн 10 жилийн уншлага болсон, хямрал, хэрүүлийн хар овоохой гэгдэж буй Үндсэн хуулийг өнөөдөр батлаж, явах замаа тодорхой болгохын тулд МАН-ынхан адгаж, эсрэгээрээ АН-ынхан эсэргүүцэж байна.  Дээр нь Ерөнхийлөгч Х.Баттулга эрх баригч намынханд хандаж "Яараад, яах вэ" гэдгийг ч сануулж буй.

Ардчилсан намын акц хоёр талтай. Учир нь, Үндсэн хууль өөрчлөгдсөн тохиолдолд автор нь МАН байх болно. Хувь заяаны тохиол ч юм уу, Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийг Ардчилсан нам санаачлах төслийг нь боловсруулдаг ч Ардын намын үед батлагддаг. Энэ удаад ч Ардчилсан намын "цутгасан хундаам" дээр Ардын намынхан "байшин" барихаар болж буйд Ардчилсан намынхан реакцилж байгаа нь худлаа биш.  Хундаам цутгасан нь биш байшин барьсан нь "барилгачин" нэрийг авна шүү дээ. Нөгөөтэйгүүр, Ардчилсан намаас тавьж байгаа шаардлага зөв. Төрийг арилжаалсан, төсвийг хулгайлан идсэн МАН-ын олонхийн хувьд ёс зүй хийгээд чадамж байгаа эсэхийг нь асууж, лавлах нь зүйн хэрэг. АН-ын дарга С.Эрдэнэ энэ тухай “МАН-ын бүлэг Үндсэн хуульд гар хүрэх эрхзүйн чадамж, ёс зүйтэй гэдгээ харуулах алхмаа хийж, ард түмэнд итгэл үнэмшилээ бий болгосныхоо араа нь “эцэг” хуулийг өөрчлөх асуудлыг ярих ёстой. Хоёрдугаарт, Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн талаар иргэд ямар ч бодит мэдээлэлгүй байна” гэх шүүмжлэлийг ажлын хэсэг анхааралдаа авах биз.

Гэхдээ хэдий 60 тэрбум, ЖДҮчид гэх хоёр хочтой болцгоосон ч МАН 64 кноп сонгогчдоос авсны хувьд Үндсэн хуулийг өөрчлөх ард түмний мандаттай гэж хэлж болно. Өөрөөр хэлбэл, Үндсэн хуулийг өөрчлөх үүрэг даалгавар болоод мандатыг нь УИХ-ын 2016 оны сонгуулиар ард түмэн МАН-д өгсөн. Тиймээс Ардчилсан намын акц нэг их хол явахгүй болов уу. Долоон хүнтэй зөвлөлд биш 64 кноптой бүлэгт Үндсэн хуулийг өөрчлөх Үндсэн хуулийн эрх байгаа учраас.

Хамгийн гол нь МАН-ын оруулж ирсэн төсөл "нуухыг нь авах уу, эсвэл нүдийг нь сохлох уу" гэдэг асуулт.   Үндсэн хууль бол монгол хүний амьд явах эрхийн баталгаа учраас. Гэхдээ харамсалтай нь, энэ сэдэв олон нийтийн анхаарлыг тэгтлээ татахгүй байгаа гэх С.Эрдэнэ даргын үг үнэн. Элдэв янзын хэрүүл шуугианд шуугиад явчихдаг атал амьд явах эрхийг нь хамгаалж байдаг Үндсэн хуулийг өөрчлөлтийг "гөлөөг" ч гэж тоохгүй байгаа нь ард иргэдийн боловсрол, мэдээлэл, мэдлэгтэй холбохоос өөр аргагүй. Уг нь иргэдийн хувьд энэ сэдэв хамгийн анхаарал хандуулах асуудал байх ёстой юм.

МАН-ын өргөн барьсан төслийн гол өөрчлөлт нь супер Ерөнхий сайдыг төрүүлж, цоо шинэ биш сонгодог парламентын замаар Монгол Улс алхах тухай юм. Засаглалын эрх мэдэл нь гурван тийшээ салаалсан, дээр нь 76 сайд, давхар дээлтүүдээр дүүрсэн, цус хэт ойртсон улс төрийн тогтолцоог өөрчлөх нь үнэндээ нийгмийн захиалга болоод удаж байгаа. Энэхүү нийгмийн захиалгыг өнөөдөр хангаж чадахгүй бол дахиад олон жил улс төрийн хэрүүл зодоон, талцал хуваагдлаасаа салж чадахгүй.

Мэдээж, хуульчид, улстөрчид, улс төрийн намын хувьд Үндсэн хуулийн өөрчлөлт маш чухал байгаа. МАН-ын эрх баригчид эрх мэдлийн хүндийн хуваарилалтыг хэнд өгч, хэнийхийг хасч байгаа вэ гэдэгт зарим нэг  улстөрчид реакцитай хандаж, дээр доороос янз бүрийн лобби ажиллагаа явагдах нь гарцаагүй.  Адаглаад л УИХ-ын гишүүдийн төсвийн хуваарилалтад оролцдог, тойрог нэрийн дор мөнгөө хувааж иддэг явдал нь Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөр байхгүй болох учраас Ц.Даваасүрэнгээс эхлээд намынхаа болдогыг сөрөх хүмүүс МАН-д ч бий.  Юутай ч МАН-ын дарга У.Хүрэлсүхийн хэлсэнчлэн өнөөдөр л эрх баригчдын зориг эс хүрвэл ухаан ч эс хүрнэ. Тиймээс Үндсэн хуулийн өөрчлөлт дээр нягт нямбай хандаж, ямар нэгэн цоорхой үлдээхгүйгээр хийж чадвал МАН-ын түүхэнд үлдэх гавъяа нь болно. Г.Занданшатар түүхэнд үлдэх нэртэй болно. Харин дордохын долоо шиг нүдийг сохолчихвол МАН-ын нэр мөн л түүхэнд хараар зурагдах болно. Г.Занданшатарын нэр ч ялгаагүй. Үндсэн хууль нь хүссэн үедээ гарч дүрж, хүссэн үедээ өөрчилдөг хууль биш. Өнөөдөр өөрчилж чадвал дор хаяж найман жил Үндсэн хуулийг өөрчлөх асуудлыг ярихгүй гэсэн үг. Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг хийснээр МАН түүхэнд сайнаар үлдэх үү, саараар үлдэх үү гэдгийг цаг хугацаа харуулна. Тиймээс МАН маш том хүнд хэрнээ, хариуцлагатай ачаа үүрсэн. Энэ удаагийн өөрчлөлтөөр  улс төрчдийн харицулагагүй байдал улмаар үүнээсээ бултдаг, Үндсэн хуулиар олгогдоогүй эрх мэдэл рүү гар дүрж ордог асуудлыг  цэгцэлж чадвал тэр цагт  МАН-ын автор бүхий  Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн үр дүн гарах болно.

 

"Болор дуран"-аар шалгав.
Энэ мэдээнд өгөх таны сэтгэгдэл?
2
ЗөвЗөв
1
ХөөрхөнХөөрхөн
0
ХахаХаха
0
ГайхмаарГайхмаар
0
ХарамсалтайХарамсалтай
0
ТэнэглэлТэнэглэл
0
БурууБуруу
Баярлалаа!

Холбоотой мэдээ

19 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2019-07-09 103.26.194.207

Лүндээжанцан хуулийн мухардал үүсгэж, төрийг хямруулчихаад "Гавьяат хуульч" болсон. Одоо үндсэн хуулийг өөрчилчихөөд "Баатар" болох нь.

Avatar

Зочин 2019-07-09 103.26.194.207

Үндсэн хуулийг өөрчлөх нь зүйтэй байх. гэхдээ улиг болсон Лүндээжанцан мэтийн хүмүүсээр өөрчлүүлэх нь хэр зохимжтой юм бол оо. Энэ хүн бүх насаараа парламентад суугаад ч парламент болон хуулийнхаа учрыг ойлгоогүй байх шиг. Яагаад гэвэл тайлбар нь их амархан. Лүндээжанцан нарын оролцоотой батлуулсан бараг бүх хууль хоорондоо зөрчилдөөд, амьдралд хэрэгжихгүй байна. Үүнийгээ ч өөрөө зөвшөөрч: бид хуулийн мухардалд орчихлоо гээд сууж байна шүү дээ. ингэж хуулийн мухардалд оруулж, төрийг хямруулсан.

Avatar

Иргэн 2019-07-09 192.82.64.220

Төсөлдөө хэзээ та бидний саналыг авсан юм бэ? МАН-ын хэдэн улс төрчид л хоорондоо хувайлдсан байх. Иргэдэд төсөл боловсруулах гэж байна саналаа өгөөрэй гэж олон нийтэд зарлаж, иргэд, олон нийт бусдаасаа санал авсан юм уу. Нууж байгаад гэнэт гаргаагд энийг батална гээд чичрээд дайраад байгаагаас өөр юм байхгүй. МАН өөрсдийн боловсруулсан төслөө хүчээр тулгаж, иргэд, эрдэмтэн, судлаачдын саналыг авч хэлэлцүүлсэнгүй. МАН-ын дарга нарын түүхиий төсөл, бүр дордуулах магадлал өндөр.

Avatar

Иргэн 2019-07-09 192.82.64.220

Давхар дээл, сайд ярьж байгаад хянан шалгах хороо, шүүхтэй холбоотой заалт энэ чигээр батлагдвал хэдэн жилийн дараа жинхэнэ улс төрчдийн шүүхтэй болно. Гүйцэтгэх засаглал, хууль тогтоох УИХ хоёр холилдоод төрийн хямрал үүссэн, одоо шүүх Их хурал холилдож Нямдоржийн хэлсэн чинь болно. УИХ нь шүүгч нарыг томилох хүнийг сонгож томилж, тэд нараар дамжуулж шүүгчийг сонгоно, хариуцлагын зөвлөлийн 9 гишүүнийг сонгоно органик хуульруу орсон хариуцлагын зөвлөлөөр гишүүд хүссэн шийдвэрээ хянуулж огцруулна

Avatar

Зочин 2019-07-09 103.68.107.28

Ундсэн хуулиа зоригтой оорчлоод узэх хэрэгтэй ш дээ алдаа гарвал дахиад л засах хэрэгтэй тэгж байж л бид таарсан сайн ундсэн хуультай болно

Avatar

Зочин 2019-07-09 64.119.23.102

Энэ төсөл яльгүй өөрчлөлт боловч чамбай болсон байна. Ард түмнээр. намуудаар, хуульчдаар 2 жилийн турш маш олон удаа, олныг хамруулж хэлэлцүүлжээ. Эдгээрийн болон УИХ-ын гишүүдийн бараг 30 жил ярьсан саналуудыг нягталж, зайлшгүй зүйлүүдийг оруулсан байна.Уг нь УИХ-ыг 2 танхимтай болговоос Монголын улс төр цэвэрших гол өөрчлөлт байсан юм. АН зэрэг бүхнийг харлуулахыг улс төр гэж үздэг балмадуудад таалагдахгүй нь туйлын тодорхой. Дээр нь Даваасүрэн гэж Меленхойлог хэн болохоо харууллаа

Avatar

Sandag 2019-07-09 178.128.239.11

У.Хүрэлсүх нь боловсрол нимгэн, залуугаасаа намаар мөнгө цохиж явсан түүхтэй хүн, шударга ёс ярих нь ичмээр дүртэй. Улсын данстай "Хадгаламж" банкны 14.0 тэрбум төгрөгөөс "хувь"-иа зохион байгуулалттайгаар завшсан (2007 онд), бүтэхгүй мэргэжлийн хулгайч-хүн өнөөдөр төрд сүүлчийн ажлынхаа хоногийг өнгөрүүлж байна. Хадгаламжаа ( 1.7 тэрбум төг) буцааж төрдөө удалгүй тушаачихна биз хөгшөөн!!! Монголын төр алиа салбадай хулгайчуудаар дутахгүй, одоо болно. Тоо ба баримт үргэлж үнэн.

Avatar

Зочин 2019-07-09 178.17.170.116

Өөрчлөх хэрэгтэй хэд хэдэн юм байна аа. Жишээ нь нэгжийн тухай асуудал байна. Баг сум дүүрэг гэх мэт. Зарим дүүрэг 200К хүнтэй зарим дүүрэг нь 100К хүнтэй мөртлөө улсын төсвөөс адилхан хэмжээний төсөв авдаг . Сум дүүрэг хороо гэх мэт нь бүгд адилхан системээр явдаг үндсэн хуулийндаа яг адилхан байх ёстой гээд заачихсан. Юмс хөгжөөд хөгжлийнхөө хэрээр хуулиа өөрлчлөгүй бол хаа байан 30 жилийн өмнөх хуультайгаа яваад байж болохгүй ээ

Avatar

Ахмад настан 2019-07-09 66.181.161.57

Занданшатар тэргүүтэй нөхөд үеийн үед муучлагдаж явах байх одоохондоо хар массад таалагдах байх

Avatar

Иргэн 2019-07-09 66.181.161.120

Хэлсэн үгнийхээ төлөө хариуцлага хүлээдэггүй " шар хадны эмнэлгийхэн" үндсэн хууль засварлах гэж дээ!!!

Avatar

Зочин 2019-07-09 185.100.86.128

АН Одоо хийсэн үйлийнхээ үрийг үзэж байна даа. Болж болж

Avatar

С,СҮРЭНЖАВ 2019-07-09 202.9.43.140

МАН, АН, ОДОО АДГААД БОЛГООМЖЛООД ЯАХАВ ДЭЭ,,,,,,, САЙН Ч БАЙ,,МУУ Ч БАЙ ЭХЭЛСЭН АЖЛАА ДУУСГАХ УЧИРТЭЙ,,,,ТЭГЭЭД МОНГОЛЧУУДААРАА ДҮНГЭЭ ТАВИУЛАНА БИЗ,,,,, ,,,,НАМ ГЭДЭГ АЛБАН ТУШААЛТНЫ ОРГОНОХ ГАЗАР БИШ АЛДАЖ ОНОЖ МОНГОЛ УЛСЫН ТҮҮХ БҮТЭЭЖ ТҮҮНИЙХЭЭ ТӨЛӨӨ ХАРИУЦЛАГА ХҮЛЭЭЖ ЯВДАГ НИЙГМИЙГ ХӨДӨЛГӨГЧ БАЙГУУЛЛАГА ГЭЖ БОДОДГОО НУУХГҮЙ,,,,,,

Avatar

болдоо 2019-07-09 202.126.89.199

үндсэн хуулийг өөрчлөх нь маш зөв, МАН зориг гаргаж шийдсэн нь бидний аз …. ингэж байж л бид төрийн хямралаас гарах боломжтой ….

Avatar

иргэн 2019-07-09 59.153.85.135

"Элдэв янзын хэрүүл шуугианд шуугиад явчихдаг атал амьд явах эрхийг нь хамгаалж байдаг Үндсэн хуулийг өөрчлөлтийг "гөлөөг" ч гэж тоохгүй байгаа нь ард иргэдийн боловсрол, мэдээлэл, мэдлэгтэй холбоотой гэж"
С.Эрдэнэ Монголын ард түмнийш доромжилж дуусахгүй юмаа

Avatar

зочин 2019-07-09 202.21.120.66

АН-н эсэргүүцэл 2 талтай. 1. МАН-хан ҮХ-н өөрчлөлтийг хийж чадвал ирэх сонгуульд нэр хүндтэй оролцож олон суудал авах боломжтой 2. ҮХ-н өөрчлөлтийг хийлгэхгүй байвал хэрэв заяа байгаад АН ирэх жилийн сонгуульд олонх болбол дахиад 4 жил төсвийг бужигнуулах давхар дээл өмсөх дураараа дургих боломжтой болно

Avatar

Зочин 2019-07-09 202.126.88.33

УИХ-ын гишүүдийн олонхи нь ЖДҮ,авилга, албан тушаал,ашиг сонирхлын хэрэгт холбогдож тарах дээрээ тулсан энэ парламёнт Үндсэн хуульд гар дүрэх эрхгүй бөлгөө.Мэдэгтүн,Санагтүн

Avatar

Зочин 2019-07-09 202.131.245.243

AHyc намын дарга, балиус хочит С.Эрдэнэ вангийн болгоомжлол гэж чухам яг юу юм бол оо? кккккккккккк

Avatar

Төрийн албаны ахмад ажилтан Ш.Раднаа 2019-07-09 66.181.178.111

Салаа утгатай заалтаа нэг талд нь шийдсэн нь нэг алхам. Гэхдээ ТОГТОЛЦООг хассанаар бид Үндсэн хуульд СОНГУУЛИЙН ОЛОНХИЙН ТОГТОЛЦООГ мөнхөлж байна гэдгээ ойлгож байгаа биз. Хувь тэнцүүлэх тогтолцооны тухай яригдахгүй болж байна гэсэн үг. АН хэлж чадахгүй байгаа болохоос чуулганд суухгүй байгаа нь Хувь тэнцүүлэх тогтолцоог ҮГҮЙЛЭЭД БАЙЖ МЭДНЭ ДЭЭ. ЖИЖИГ НАМУУД МӨН АДИЛ.

Avatar

Зочин 2019-07-09 202.179.26.90

Хувь тэнцүүлэх "пропорционал" тийм ч сайхан санаа биш. Монголын парламент Дум эсвэл конгресс биш шүү дээ. Бундестаг гэвэл илүү зохино. Хагас мажоритар хагас пропорционал. Хоёр сонгууль болно. Эхнийх нь хүн дэвшинэ, хоёр дахь нь нам. Зүйрлэвэл эхний сонгуулиар намчирхалгүй сонгоно. Өөрөөр хэлбэл таалагддаг хүнээ сонгоно. Хоёр дахь сонголтоор нам сонгоно.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж