Монгол Улсад өгсөн Хятадын урилга юу байв? | News.MN

Монгол Улсад өгсөн Хятадын урилга юу байв?

Хуучирсан мэдээ: 2013.10.31-нд нийтлэгдсэн

Монгол Улсад өгсөн Хятадын урилга юу байв?

-Далайд гарцгүй улс, орнуудын хувьд энэ нь эмзэг тал болж, хөгжлөөр хоцрогдож ирсэн үе өнгөрч, дараагийн зуун жилийн хөгжил эх газрын орнуудад түшиглэнэ гэсэн том амбицийг илэрхийлж буй Хятад улс энэ талаар ОХУ-тай ойлголцолд хүрээд байсан бол энэ удаад Энэтхэг, Монгол хоёрт урилга өгөв-

Дэлхийн худалдаа, эдийн засаг өнгөрсөн зуун жилийн турш ам.долларт суурилж, далайд гарцтай орнуудыг түшиглэн хөгжиж ирсэн бол энэ чиг хандлага тун удахгүй эрс өөрчлөгдөх нь тодорхой болж эхэллээ. Тэр тусмаа энэ өөрчлөлтийг түүчээлэгч нь бидний мөнхийн хөрш БНХАУ болон ОХУ байх нь тодорхой байна. Харин хөгжлийн чиг хандлага, урсгалыг эргүүлэх энэ үйл явцдаа Монгол Улсыг оролцуулах, хамтран тоглох эрмэлзэлтэй байгаагаа саяхан урд хөршийн зүгээс илэрхийллээ.

Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягийн БНХАУ-д хийсэн айлчлалтай давхцуулан Хятадын төрийн удирдлага ОХУ, Энэтхэгийн Ерөнхий сайд нарыг Бээжинд бас урьсан юм. Нэг бүс нутагт хил, хилээ залган оршдог дөрвөн орны гүйцэтгэх засаглалын тэргүүнийг Бээжинд зэрэг цуглуулсан нь Хятадын явуулж буй бодлогыг гадна талд тун хүчтэй илэрхийлсэн хэрэг байлаа.

Сибирийн байгалийн баялгийг эзэмших,  Ази, Европыг холбосон эдийн засаг, худалдааны том сүлжээ-“Торгоны зам” байгуулах, үүгээрээ дамжуулан эх газрын орнуудыг түшиглэсэн хөгжлийн дэд бүтэц бий болгохыг Хятад чармайж байгаа юм.

Далайд гарцгүй улс, орнуудын хувьд энэ нь эмзэг тал болж, хөгжлөөр хоцрогдож ирсэн үе өнгөрч, дараагийн зуун жилийн хөгжил эх газрын орнуудад түшиглэнэ гэсэн том амбицийг үе үе илэрхийлэх болсон Хятад улс энэ талаар ОХУ-тай ойлголцолд хүрээд байсан бол энэ удаад Энэтхэг, Монгол хоёрт урилга өгөв.

Энэтхэг, Хятад, Монгол, Орос гэсэн дөрвөн улс оролцож байж бүтэх транзит тээвэр, эдийн засаг, худалдааны том сүлжээ нь “Торгоны зам”-ын маршрутаар хоорондоо холбогдох зүүн, баруун, дундад Азийг өөртөө татан оролцуулахаас гадна Европ руу орох гол цонх болох юм.

Өнөөдөр худалдааны гол урсгал Европ-Ази-Америк гэсэн тэнхлэгээр далайн тээврээр урсч, үүнийг дагасан хөрөнгө оруулалт, санхүү, мэдээллийн урсгал бий болсон. Судалгаанаас үзвэл зөвхөн Европ-Ази, Номхон далайн бүс нутгуудын хооронд жилд дунджаар зургаан сая чингэлэг тээвэрлэгдэж байгаагийн 97 орчим хувийг далайн тээврээр, үлдэх тээврийг бусад төрлөөр зөөвөрлөгддөг. Гэтэл  нэг чингэлгийг далайгаар тээвэрлэхэд 45 хоног шаардагддаг бол харин төмөр замаар 12-15 хоногт тээвэрлэн хүргэх боломжтой. Энэтхэгээс Европ хүрэхэд төмөр замаар ердөө 10 хоног. Гэтэл энэ боломжийг хааж байгаа зүйл нь Европ-Азийг холбосон төмөр зам, автозамын сүлжээний чанар, ложистик байгууламжийн хүртээмж, үйлчилгээний чанар, стандарт, хамгийн гол нь улс гүрнүүдийн харилцан ойлголцол хамтын ажиллагааны цар хүрээ, геополитикийн асуудал байсаар ирсэн. Саад болж байгаа эдгээр хүчин зүйлийг засч өөрчилбөл, далайгаар дамжиж буй бараа, худалдаа болоод хөрөнгө оруулалт, санхүүгийн урсгалыг эх газраар дамжуулах ирээдүй бий. Чухам үүнийг л Хятад болон Орос улс зорьж байгаа бөгөөд үүн дээр л хамтарч ажиллая гэсэн саналыг Монголд тавьж байна гэсэн үг.

Хятадын зүгээс дэвшүүлж байгаа энэ санаачилгад бүс нутгийн орнууд идэвхтэй оролцож, өөрсдийн сонирхол, байр сууриа илэрхийлэх хэрэгтэй гэдгийг өнгөрсөн есдүгээр сард БНХАУ-ын дарга Си Жинпинь “Их Хорь”-ийн уулзалтаас буцах замдаа Казахстанд айлчлах үеэрээ мэдэгдэж байсан. Энэ удаад Н.Алтанхуягийн Бээжин дэх айлчлалын үеэр давхацсан хөрш орнуудын Ерөнхий сайд нарын айлчлал том ажлын эхлэл гэж дэлхийн улс орнууд харж байна. Хятад, Оросын зорьж буй энэ бүтэц Ази тив, эх газрын орнуудыг хамарсан байх боловч олон улсын хэмжээнд нөлөөтэй эдийн засаг, геополитикийн цоо шинэ бүтцийн суурь болно гэж ажиглагчид үзэж байгаа аж.

Тэгэхээр хөгжлийн энэхүү хандлагыг Монгол Улс соргогоор мэдрэх, энэ дунд өөрсдийнхөө эрх ашиг, байр суурь, оролцоог зөв тодорхойлох цаг болжээ гэсэн үг. Хятадын хувьд жижиг эдийн засагтай, цөөн хүн амтай Монголыг Энэтхэгийн хэмжээнд ижил төвшинд харж байна гэдэг бидний хувьд олзуурхам зүйл. Үнэндээ ч Хятадын хувьд манай улстай хамгийн урт 4710 км зурвасаар хиллэдэг учраас бидэнгүйгээр хөдлөх хэцүү. Тийм ч учраас Ерөнхий сайдын танилцуулсан “Транзит Монгол” үндэсний хөтөлбөрийг дэмжиж, төмөр зам болон авто зам, холбооны шугам зэрэг дэд бүтцийн салбарт хамтарч ажиллахаа Хятадын тал илэрхийлсэн биз.  Бид өнөөлөр өөрт байгаа давуу талаа зөв тодорхойлж, нэгдсэн эрх ашгаа өмнөө тавьж байж бүс нутгийн хэмжээнд нөлөөгөө нэмэгдүүлнэ. Харин өнгөрсөн жилүүдийнх шигээ нэгдсэн бодлогогүйгээр дотоодын улс төрийн тэмцэл, хувийн эрх ашгаараа асуудалд хандаад байх юм бол боломж биднийг хүлээхгүй тойроод л өнгөрнө гэдгийг ойлгох цаг болжээ.

З.БОРГИЛМАА

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Хажидсүрэн 2013-10-31 203.91.119.102

Манайхан ТЗ-аа хос урсгалтай болгоод парк шинэчилэтээ ойрын үед хийгээд орос хятадыг холбосон ТЗ-ынхаа тарзит тээврийн сүлжээг ашиглавал асар их ашиг олно доо.Энэ талаар доривтой бодлого хэрэгжүүлэх эх оронч санаачилга гарвал олон хүн ажилтай, орлоготой болно.М ануухайнуудад яагаад ийм асуудлыг шийдэх хүсэл байхгүй байгаад гайхаж байнааа.Хэзээ ухаан орно доо??????

Avatar

ХУРЦИЛД 2013-10-31 202.179.10.94

сүүлийн үед манай ардчилсан удирдагчид болон АН-хан БНАСАУ БНХАУ гээд л дандаа соц улсуудад айлчлал хийгээд л туршлага судлаад байдаг болчихвоо дээрэс нь тэдний гаргаж байгаа араншин хийж байгаа үйлдэл бүгд нэг тиймэрхүү болж байна даа.2010 оноосэхлээд л МАН-н аймгийн Засаг дарга нарыг барьж хориод байсан 2012 оны сонгуулийн дараа бүгд шахуу хэрэг нь цагаадсан УИХ-н сонгуулийн нэр дэвшигчид тодоронгуут нэр дэвшигчийн үнэмлэхээ аваад гараад ирсэн Содмонголын АНАндбазарыг бариад хорьсон сонгуулийн нэр дэвших хугацаа дуусангуут хэрэг нь хэрэгсэхгүй болсон 2011 оноос энхбаярыг оролдож 2012 онд барьж хорьж байсаар 2013 оны ерөнхийлөгчийн сонгууль өнгөрөнгүүт сулласан гээд л учиг хөөрсөөр үүнийг тайлах үүний хойноос хөөцөлдөх сэтгүүлч байна уу бид хаашаа яваад байнаа

Avatar

ХУРЦИЛД 2013-10-31 202.179.10.94

сүүлийн үед манай ардчилсан удирдагчид болон АН-хан БНАСАУ БНХАУ гээд л дандаа соц улсуудад айлчлал хийгээд л туршлага судлаад байдаг болчихвоо дээрэс нь тэдний гаргаж байгаа араншин хийж байгаа үйлдэл бүгд нэг тиймэрхүү болж байна даа.2010 оноосэхлээд л МАН-н аймгийн Засаг дарга нарыг барьж хориод байсан 2012 оны сонгуулийн дараа бүгд шахуу хэрэг нь цагаадсан УИХ-н сонгуулийн нэр дэвшигчид тодоронгуут нэр дэвшигчийн үнэмлэхээ аваад гараад ирсэн Содмонголын АНАндбазарыг бариад хорьсон сонгуулийн нэр дэвших хугацаа дуусангуут хэрэг нь хэрэгсэхгүй болсон 2011 оноос энхбаярыг оролдож 2012 онд барьж хорьж байсаар 2013 оны ерөнхийлөгчийн сонгууль өнгөрөнгүүт сулласан гээд л учиг хөөрсөөр үүнийг тайлах үүний хойноос хөөцөлдөх сэтгүүлч байна уу бид хаашаа яваад байнаа

Avatar

заа ДАА УРАГШГҮЙ НОЁД 2013-10-31 83.34.240.198

ЗА ДАА БИД ӨӨРСДӨӨ УХААНТАЙ БАЙХГҮЙ БОЛ ХЯТАДЫН ХООЛ УДАХГҮЙ БОЛОХ БОЛОЛТОЙ.ЦЭДЭНБАЛ АХ МААНЬ ЮУН ИНГЭЖ ДААДГАНАЖ ЯВАХ МУУСАЙН ЛУУХААНУУДЫГ ҮҮРЭЭР ХҮЧЭЭР НУТАГ БУЦААЖ БАЙСАН ХҮН.ЭНЭ АРИУН ДАЙНД МИНИЙ ААВ ОРОЛЦОЖ ЯВСАН.ТЭГСЭН ОДОО ЮУУУУУ ВЭЭЭЭ ПИДДАААААА

Avatar

Зочин 2013-10-31 203.194.114.81

hyatad huntei naimaa hiisen hun dandaa monjuulj taardag gejugaa

Avatar

Зочин 2013-10-31 103.26.194.4

Юм үзээгүй хүн шиг гайхаж баярласан, донгиотож мэлэрсэн зургаа бүү тавиулж бай л даа. Хажуудах хүнээсээ суралцаач.

Avatar

Зочин 2013-10-31 202.179.20.181

Хажуудах нь харин жинхэнэ мэлэрчихсэн байна аа Хөгшөөн.Томруулаад хар.

Avatar

Зочин 2013-10-31 182.160.9.57

АЛТАНХУЯГ САЙХАН ХАРАГДАЖ БАЙНА. ХАРИН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙГ МИНЬ АРДЧИЛСАН СОЛОНГОСЫН НЭГ НОМЕР ШАЛТАГ ЗААЖ ХҮЛЭЭН АВСАНГҮЙ. ЯАХ ГЭЖ ХОЙД СОЛОНГОС ЯВДАГ БАЙНА ВЭ. ЖААХАН ЭВГҮЙ БАЙНА. ХАЙРАН ТАТВАР ТӨЛӨГЧИЙН МӨНГИЙГ АГААРТ ХИЙСГЭВ

Avatar

Janna 2013-10-31 182.160.35.130

Za da er ny yu yum boldoo

Avatar

keke 2013-10-31 103.26.194.139

Saixan niitlel bna

Avatar

Зочин 2013-10-31 182.160.2.186

ХЭТ ХИЙРХЭЛТЭЙ НИЙТЛЭЛ БАЙНА ИНГЭЖ ХИЙ ХОШГИРУУЛАХ ХЭРЭГГҮЙ БОРГИО

Avatar

Зочин 2013-10-31 203.194.116.151

Хувь хүн Албан байгууллага Мэдээ мэдээллийн Зарын Онлайн худалдааны Портал болон бусад бүх төрлийн Статик Динамик Хөдөлгөөнт анимайшн бүхий вэб сайтуудыг хийнэ Утас 99807024

Avatar

Зочин 2013-10-31 203.194.116.151

Хувь хүн Албан байгууллага Мэдээ мэдээллийн Зарын Онлайн худалдааны Портал болон бусад бүх төрлийн Статик Динамик Хөдөлгөөнт флаш анимайшн бүхий вэб сайтуудыг хийнэ Утас 99807024

Avatar

Зочин 2013-10-31 103.26.194.92

bur baga baihad min XX zuun hyatadiin zuun bolno, medeelel hariltsaanii, mun biotechnology-n zuun bolno gej yardag baij bilee. ehnii 2 n bielelee olj bgaag nudeeree harj bna. China-tai sain hurshiin, hariltsan ashigtai ediin zasag uls turiin hariltsaagaa hugjuuleh heregtei bolov uu? Orostoi ch mun adil…

Avatar

Зочин 2013-10-31 92.224.180.60

tuunees gadna manaid hiliin chanadad gargaad zarchih zuil bhgui. yu exportolj chadah yum, baigaliin bayalag gej bitgii heleerei, uildverlel hudaldaanii baraa??????

Avatar

Зочин 2013-10-31 92.224.180.60

ug n hurdan uuniigee hiihgui bol mod hyatadiin hogjil udaashRAHAAR HEREGGUI BOLNO: kasahstan mongol , hyatad, oros yariltsaad suljee hiih heregtei zovhon baraa teeverleh

Avatar

Зочин 2013-10-31 14.140.105.2

Манай Монгол Орос Хятадын хооронд холбож болно. Бодолдоо та нар орос хүчирхэг улс тэгэхээр гол замаа оросоор явуулбал Оросудын дургүй нь хүрэхэрээ хаачиж болно. Манайх ганц гарцтай байхгүй гээд хоердох гарцтай болох гэж байгаа шиг адилхан. Тэд нар ганц улсаас хамааралтай байхгүй. Тийм болохооор Станы улс орнуудар явуулхан тэд нарт ашигтай байхоо. Ууг нь манайхаар явуулбал бид нарт л сайн л даа. Тэхдээ баахан жижигхэн улсуудаар явуулхуу эсвэл нэг том орноор явуулхуу гэж байгаа биз дээ. нэг орноос хамааралгүй байна гэдгээрээ манайхаар явулахүй байхооо.

Avatar

илжиг 2013-10-31 202.55.191.35

овоо тэнэг илжиг үү дээ.

Avatar

mal minee 2013-10-31 202.55.191.35

ovoo teneg iljig uu ugui yu ain,,

Avatar

Зочин 2013-10-31 103.26.194.141

Hehehe

Avatar

xxxxxxxxxxxxxxxxx 2013-10-31 103.26.194.33

ongotchon harj bas bolohgvi shvv niigemd yamar noloo hor urshig garah geed ehleed baij boloh bvh muu tamuudiiig ni tcootcoj baij sergiilj baij ene zamaa tawih heregtei

Avatar

ЦК 2013-10-31 195.93.129.114

Сайн бод. Яагаад казахыг сонгосонгуй вэ? харилцаа дэд бутцээрээ Казахстан монголоос илуу шуу дээ.

Avatar

Зочин 2013-10-31 92.224.180.60

kasahstantand helsen. manaihiig songolooo gej bas heleegui bna.

Avatar

bat 2013-10-31 103.11.193.110

Shinjaan uigur naidvargui uchraas kazahsatan uruu orj chadahgui

Avatar

Зочин 2013-10-31 92.224.180.60

medeej yer n kasahtsanaar l damjih arai shuluun zam

Avatar

Зочин 2013-10-31 213.190.157.97

China uursdiin uigaruudtai asuudaltai baigaa tiim bolohoor Kasahstantantai niileh sanaa baga baigaa baih.

Avatar

пионер 2013-10-31 103.26.194.105

Энэ сурвалжлага маш сонирхолтой болжээ.Хятад судлаач, орчуулагч Болдбаатар таньд амжилт хүсье. Мөнхийн хөрш хятад улсын өв соёлтой танилцах боломжийг нээж өгч байгаад баяртай байна

Avatar

МОНГОЛ 2013-10-31 202.179.28.109

Энэтхэг, Хятад, Монгол, Орос гэсэн дөрвөн улс оролцож байж бүтэх транзит тээвэр, эдийн засаг, худалдааны том сүлжээ нь “Торгоны зам”-ын маршрутаар хоорондоо холбогдох зүүн, баруун, дундад Азийг өөртөө татан оролцуулахаас гадна Европ руу орох гол цонх болох юм. ЭНЭ ӨГҮҮЛБЭР ТААЛАГДАЖ БАЙНА. ТӨМӨР ЗАМ ГЭСЭН ҮГ. УНАГАН БАЙГАЛЬ, АН АМЬТАН, ЁС ЗАНШИЛАА ЯАЖ ХАМГААЛАХ ВЭ? МАШ ИХ БОДОЖ ХИЙХ ЁСТОЙ АЖИЛ БАЙХАА. 2-РТ: ЭНД АЖИЛЛАХ БОЛОВСОН ХҮЧИН БАЙНА УУ МАНАЙД. АЖИЛЧИН БИШ ШҮҮ! ИНЖЕНЕРҮҮД, МАРКЕТИНГИЙН, ЭДИЙН ЗАСАГЧИД, ХУУЛЬЧИД! ӨНДӨР ХӨГЖИЛТЭЙ ОРНУУД, БРЕНД ИХ СУРГУУЛИУДАД ЗАЛУУСАА СУРГАХ, ДАХИН СУРГАХ Л ХЭРЭГТЭЙ ДЭЭ! МӨНГӨТЭЙ БОЛОВСРОЛГҮЙ ХҮН БОЛ САРМАГЧИН, БОЛОВСРОЛТОЙ ХҮН БОЛ ХААНА Ч ӨӨРИЙГӨӨ, ЭХ ОРОНОО, ЁС ЗАНШИЛАА АВААД Л ЯВЖ ЧАДНА ДАА!!

Avatar

Зочин 2013-10-31 124.158.107.19

Монголд өргөн нарийн царигтай төмөр зам аль алийг нь байгуулаад ачааг нь манайд шилжүүлэн ачдаг болвол их мөнгө орж ирнэ дээ. Зөвхөн уул уурхайн бүтээгдэхүүнээ тээвэрлээд зогсохгүй транзит тээврээс мөнгө олох сайхан боломж.

Avatar

Зочин 2013-10-31 124.158.74.2

25-30 сая гэрлэлтийн насны хятад залууст эхнэр олдохгүй байгаа нь -Nerteigeer n huurhiisd avgai olj ugie geh n l dee URD ZUGT HYATAD ULS BIIG UGLUU BUR SANAJ YAVTSGAAYA MONGOLCHUUD AA

Avatar

Зочин 2013-10-31 103.26.194.127

Chi ugluu n sanaad oroi n tasraad l yavna uu

Avatar

Зочин 2013-10-31 83.208.43.248

УБТЗ цахилгаанжаагүй,Эрээн рүү цөөн монгол зорчих гэж алалцан дэлхийн ложисткоос 1000 жил хоцорч явж юун том ***** олон нийтэд онигоо болох юм бичх юм

Avatar

Зочин 2013-10-31 213.190.157.97

buten sereed comment bicheech

Avatar

ландага 2013-10-31 202.126.90.21

төмөр замын гурван угсармалаас гаралтай эрүүгийн элемент ландаг батцэнгэл гэж эр бий. залуу байхдаа төрсөн эхийнхээ эсрэг нохой тавьж явсан адгийни эр одоо болтол хүн амьтан дарамтлаад хорвоогийн тоосыг хөдөлгөсөөр явна даа. иуу хүн үхдэггүй гэж₮ үнэн үг шүү

Avatar

ландага 2013-10-31 202.126.90.21

төмөр замын гурван угсармалаас гаралтай эрүүгийн элемент ландаг батцэнгэл гэж эр бий. залуу байхдаа төрсөн эхийнхээ эсрэг нохой тавьж явсан адгийни эр одоо болтол хүн амьтан дарамтлаад хорвоогийн тоосыг хөдөлгөсөөр явна даа. иуу хүн үхдэггүй гэж₮ үнэн үг шүү

Avatar

ландаг 2013-10-31 202.126.90.21

төмөр замын гурван угсармалаас гаралтай эрүүгийн элемент ландаг батцэнгэл гэж эр бий. залуу байхдаа төрсөн эхийнхээ эсрэг нохой тавьж явсан адгийни эр одоо болтол хүн амьтан дарамтлаад хорвоогийн тоосыг хөдөлгөсөөр явна даа. иуу хүн үхдэггүй гэж₮ үнэн үг шүү

Avatar

Зочин 2013-10-31 202.179.11.107

hjtad uls ju l hiigeed baina daa hemeen bodoh ba bolgoomjloh,tednii ye,ye gargadag zarim aldaag ni gjrhai ajiglaj,tanin medej Mongol ulsdaa hereglej surahiig udirdagch byrees hyseh baina.20-30 saj goono zaluus baigaa gedgees hed dahin olon ganc bie erchyyd baigaa nitednii het jduu amidralaas nl boldog jm.Hjtadiin jijig tosgonoos tom hotuudaar dyyren il dald jnhnii gazriin zaluu ohid tym tymeeree l baij baidag.Jdaj erchyyd ni tednees ehneryydee songoj avah yergen bolomjtoi met sanagdagaa daSHIRAMD NI SONIRHUULIJUU..

Avatar

Зочин 2013-10-31 202.179.11.107

hjtad uls ju l hiigeed baina daa hemeen bodoh ba bolgoomjloh,tednii ye,ye gargadag zarim aldaag ni gjrhai ajiglaj,tanin medej Mongol ulsdaa hereglej surahiig udirdagch byrees hyseh baina.20-30 saj goono zaluus baigaa gedgees hed dahin olon ganc bie erchyyd baigaa nitednii het jduu amidralaas nl boldog jm.Hjtadiin jijig tosgonoos tom hotuudaar dyyren il dald jnhnii gazriin zaluu ohid tym tymeeree l baij baidag.Jdaj erchyyd ni tednees ehneryydee songoj avah yergen bolomjtoi met sanagdagaa daSHIRAMD NI SONIRHUULIJUU..

Avatar

j 2013-10-31 180.149.93.40

Borgilmaa setguulch ih chambai saihan niitlel bichjee. Ug hellegiin songolt utga sanaa tun dajgui bna. amjilt husie.

Avatar

Зочин 2013-10-31 134.148.10.13

Manaitai yg hamtarch togloj haradaach bolioch dee ta nar ingej ard tumnii tarhi ugaah China manaihiig bol zajlahgui zalgina sh dee. iimerhuu asuudal deer huuruud blgui mash nariin ajillah yostoi. buh buten ulsiin said bj guij ochij gar bariad l manai erunhii said gej teneg nuhur arai ch dee

Avatar

Зочин 2013-10-31 213.190.157.97

daisantaigaa ch gesen gar barih ue baidag yum

Avatar

Zochin 2013-10-31 112.72.13.95

УЛСЫГ ЗАСАХ ЖАРААХАЙ ШАРАХААС АМАРХАН Ерөнхий сайдын Хятадад хийх айлчлалд зориулсан ярилцлага Нэрт орчуулагч Доржсүрэнгийн Болдбаатартай манай сонины сурвалжлагч уулзаж сонирхолтой ярилцлага өрнүүлсэнийг та бүхэнд толилуулъя! Сурв: Таны орчуулсан “Гурван улсын үлгэр” нэрт хятадын сонгодог роман саяхан хэвлэлтээс гарсан байна лээ. Хоёулаа энэ сэдвээс яриагаа эхлэвэл ямар вэ? Болд: Тийм ээ! “Гурван улсын үлгэр” бол хятадын эртний дөрвөн сонгодог романы тэргүүнд бичигддэг. Монгол, Манж, Солонгос, Япон, Орос, Англи, Франц, Герман, Испани гээд л дэлхийн томоохон улс гүрнүүдийн хэл дээр янз бүрийн цаг хугацаанд орчуулагдан хэвлэгдсэн алдартай зохиол л доо. Манай сэцэн билигт өвөг дээдэс энэхүү алдарт романыг бүр 200 гаруй жилийн өмнө орчуулан эх хэл дээрээ уншиж байсан нь маргашгүй баримт юм. Харвард, Оксфорд зэрэг дэлхийн алдартай их сургуулиудын оюутны заавал унших номын жагсаалтанд багтсан, дэлхийн томоохон гүрнүүдийн цэргийн их сургуулийн стратеги тактикийн гол гарын авлага болж байдаг гээд тоочоод байвал олон сонин зүйлийг ярьж болно. Тэр дундаас Хятад хүн болгоны уншдаг, хятад айл болгонд залаастай байдаг зохиол болохоор үе үеийн туршид хятадад хамгийн их хэвлэгдэж борлогдсон ном гэвэл чухам энэ бүтээл яахын аргагүй мөн. Зөвхөн хятад орон гэлтгүй Япон, Солонгос, Тайланд зэрэг Зүүн азийн улс орнуудад ч тус бүтээлийн нөлөөллийн цар хүрээ маш их байдаг. Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч эмэгтэй саяхан хятадад айлчлах үеэрээ “Арван жилийн сурагч байхдаа яг л Жао Зылун шиг нөхөртэй болох юм шүү” хэмээн мөрөөддөг байсан тухайгаа хятадын хэвлэлд өгсөн ярилцлагад дурдсан байна лээ. Жао Зылун гэдэг нь “Гурван улсын үлгэр” романд гардаг шудрага журамт баатар сайн эр юм. “Гурван улсын үлгэр романыг гурвантаа уншаагүй хүнийг хүн болж төлөвшсөн гэхэд хэцүү хэрэг” гэсэн Солонгос ардын зүйр үг байдаг нь тухайн оронд энэ зохиол хэр зэрэг их дэлгэрсэнийг батлан харуулж байна. Манай ард түмний дунд “Уйлъя гэвэл Ушаандрыг, инээе гэвэл Илдэнтийг, санаа муутай болъё гэвэл Саньгог унш” гэсэн хэлц үг байдаг нь ухаант өвөг дээдэс маань чамгүй уншиж судлаж байсныг илтгэж байгаа хэрэг. Саньго гэдэг нь “Гурван улсын үлгэр” романы хятад дуудлага нь юм. Сурв: Удахгүй монгол улсын ерөнхий сайд БНХАУ-д албан ёсны найрсаг айлчлал хийх гэж байгааг бид бүхэн мэднэ. Уг айлчлалын өмнөхөн “Гурван улсын үлгэр” хэвлэгдэн гардаг нь тохиолдлын хэрэг үү? Эсвэл зориуд ингэж тааруулсан хэрэг үү? Болд: Жинхэнэ тохиолдлын хэрэг гэдэг л энэ байх. Учир нь гурван ботиор хэвлэгдэн гарсан 2100 гаруй хуудастай романыг аван саван хурдан гаргачих боломжгүй, маш их цаг хугацаа хүч хөдөлмөр зарж байж бүтэх ажил гэдэг нь ойлгомжтой. Харин ерөнхий сайдын айлчлалын өмнөхөн энэ алдартай роман хэвлэгдэн гарч байгаа нь ихээхэн бэлгэ дэмбэрэлтэй хэрэг гэж бэлгэшээж байна. Учир юу хэмээвээс хөрш хоёр орны найрсаг харилцааны маш чухал бүрэлдхүүн хэсэг нь соёлын солилцоо байдаг гэдэгтэй маргах хүн байхгүй болов уу? Нөгөө талаар манай улсын хятад судлалын хөгжлийн түвшинг илтгэн харуулах томоохон бүтээл болж байна. Номын өмнөтгөлийг манай урдаа барьдаг хятад судлаач нарын нэг доктор Я.Ганбаатар бичсэн. Миний хувьд “Гурван улсын үлгэр” кирил монгол бичгээр хэвлэгдэн гарсан нь гурван талын ач холбогдолтой юм. Нэгдүгээрт: Монголын орчуулгын уран зохиолын эрдэнэсийн санд алтан үсгээр бичигдэх энэ гайхамшигтай бүтээлийг уншигчдын хүртээл болгон эргэлтэнд оруулсан болохыг хэлэх хэрэгтэй. Хоёрдугаарт: Энэ зохиолд зөвхөн хятад төдийгүй монгол, тангуд зэрэг эртний нүүдэлчин улсуудын түүхийг тодорхой гаргаж өгсөн. Эртний томоохон бүтээлүүд түүхэн үйл явдлуудыг уран зохиолын хэлбэрээр илэрхийлэн гаргадаг онцлогтой байдаг шүү дээ. Тэгэхээр “Гурван улсын үлгэр” роман дээрээс монголын түүхэнд холбогдох цөөнгүй сонирхолтой мэдээллийг олж авах боломжтой юм. Тухайлбал Хүннү гүрэн Өмнөд, Умард гэсэн хоёр хэсэгт хуваагдаад өмнөд хэсэг нь Хань улсад дагаар орчихсон мэт түүхийн сурах бичигт дурьдагддаг. Гэтэл “Гурван улсын үлгэр” роман дээр дурьдагдсанаас үзэх юм бол Өмндө Хүннү нь тусгаар бие даасан байдлаа хадгалж, үе үе Хань улс руу халдан дайрдаг байсан тухай тухай нэг сонирхолтой баримт гардагийг үзэж болно. Тэр юу хэмээвээс: Хань улсын мэргэн зөвлөх Цай Юнгийн охин Цай Вэньзи нэрт гоо бүсгүйг Өмнөд Хүннүгийн баруун гарын захирагч олзлон авч хатангаа болгоод, хоёр ч хүүхэдтэй болсон байсныг хожим гурван улсын доторхи хамгийн том ханлиг болох Вэй улсын чансан Цаоцао дуулаад аавтай нь сайн нөхрийн барилдлагатай байснаа санаж 1000 лан алтаар зольж авчирч байгаа тухай гардаг юм. Цай Вэньзи бүсгүй анх нүүдэлчдийн амьдрал ахуйд дасахгүй маш зовж шаналж байсан боловч нутаг буцахын цагт хайртай хань, хоёр үр болон ээнэгшин дассан монгол ахуйд хоргодон “Модон цоорын арван найман цохилго” нэрт уянгын найраглал болон мөн тийм нэртэй эртний хөгжим бичсэн нь өнөө хэр маш алдартай бүтээлд тооцогддог юм. Дээрхи найраглал англи, орос зэрэг дэлхийн томоохон гүрнүүдийн хэл дээр хэвлэгдэн гарсан. Энд онцлох ёстой өөр нэгэн зүйл бол “Модон цоорын арван найман цохилго” аялгуу нь эртний нүүдэлчдийн хөгжмийн онцлог өнгө аясыг хадгалж үлдсэн бүтээл гэгддэг болохоор манай үндэсний хөгжим судлаачид зайлшгүй анхааран судлах биз ээ. Би уг нь Цай Вэньзигийн “Модон цоорын арван найман цохилго” найраглалыг орчуулж “Гурван улсын үлгэр” романы ард хавсаргая гэж бодож байсан боловч арай л амжсангүй. Дараа дараачийн хэвлэлтийн үеэр хавсарган оруулах бодолтой байгаагаа уншигч түмэндээ дуулгая. Хятадын нэрт зохиолч Гуо Моруо тавиад оны үеэр “Цай Вэньзи” нэрт драмын жүжиг бичсэн нь тухайн цагтаа маш их алдаршаад үзэгчдийн дайралтанд театрын барилга нурж байсан түүх бий гэдэг. Энэ алдартай жүжгийг манай драмын театрынхан орчуулж тогловол хоёр орны соёлын солилцооны түүхэнд бас л тэмдэглэлт үйл явдал болох нь гарцаагүй. Энэ мэтээр яриад байвал маш ихийг өгүүлж болох боловч цаас завны боломжоос шалтгаалаад ингэсхийгээд цэглэе. Гуравдугаарт: Сонгодог монгол бичгийн эртний ховор дурсгал гэдэг утгаараа бидний тэр болгон мэддэггүй, сонин содон үг хэллэгийг багтааснаараа онцлогтой. Харин тэр болгонд орчуулагч миний бие нарийн зүүлт тайлбар хийж өгсөн болохоор бага дунд боловсролтой хүн ч гэсэн уншихад төвөггүй ойлгогдохоор болсон гэдэгт итгэлтэй байна. Сурв: Долоон зуу гаруй жилийн түүхтэй энэ сонгодог роман мэдээллийн эрин зуунд ч үнэ цэнээ алдахгүй байгаагийн нууц юунд байна гэж та үзэж байна вэ? Болд: “Гурван улсын үлгэр” романы ач холбогдол үнэ цэнийг зөвхөн дээрх гурван хүрээ хязгаараар хэмжиж болохгүй нь ойлгомжтой. Хятад, Япон, Солонгос, Гонконг, Тайвань, Макао, Тайланд, Сингапур гээд зүүн азийн томоохон улс гүрнүүдийн алдартай улс төрч, бизнесмэнүүд бараг бүгд шахам энэ бүтээлийг ширээнийхээ ном болгож оюун санааг тэжээн тэтгэх ундарга болгож байдаг тухай тэдгээр улс орнуудад өргөн ярьж бичдэг. “Гурван улсын үлгэр” романд гарч байгаа түүхэн үйл явдлууд тэдгээрээс улбаатай туршлага сургамжууд өнөө хэр үнэ цэнээ алдаагүй болохоор дээр дурьдсан орнуудын элит давхаргынхан дахин дахин уншиж байдаг нь тодорхой. Улалжин овоохойд суучихаад тариа тарьж суусан Жүгө Лян хэмээх цэцэн билигт хүмүүн арав гаруйхан мянган цэрэгтэй Любэй нэрт жанжинтай хүч хавсраад Цаоцаогийн удирдсан нэг сая гаруй цэргийг арга ухааны хүчээр ялан дийлж байгаа төдийгүй Шу нэрт шинэ ханлиг улсаа байгуулж чадсан нь биеийн хүчээр нэгийг дийлдэг билиг оюуны хүчээр мянгыг ялдаг хэмээх монгол ардын билиг сургаалын үнэн болохыг батлан харуулж байгаа хэрэг юм. “Гурван улсын үлгэр” романд Жүгө Лянгаас гадна Цаоцао, Сыма и зэрэг түүнтэй эн тэнцэхүйц ухаалаг өрсөлдөгч нар олон арваараа гардаг. Ерөөсөө хятадын үе үеийн түүхэнд тийм гарамгай суут ухаантангууд олон арваараа цолгорон гарсан байтал манай өвөг дээдэс, тэдний монгол ухаан яаж тэднийг ялан даваад байж вэ гэдэг бодол номыг уншиж байх явцад өөрийн эрхгүй урган гардаг л даа. Сурв: Өвөг дээдсийн маань тэрхүү аугаа хүчит монгол ухааны нууц чухам юунд оршиж байсан бол гэж та боддог вэ? Болд: Гурван улсын үлгэрт наад асуултын чинь хариултыг хэлчихсэн байдаг юм. “Жүгө Лян болвоос юмны ерөнхий төлвийг харж чаддаг” гэж түүнийг Любэйд танилцуулж байгаа мэргэн зөвлөх хэлж байгааг номноос уншиж болно. Күнз ч гэсэн өөрийгөө “Би тийм их эрдэмтэй хүн биш шүү. Зөвхөн аливаа хэрэг явдлын ерөнхий төлвийг л ойлгочихсон хүн” хэмээн “Шүүмжлэл өгүүлэл” бүтээлдээ шавь нартаа хэлж байдаг шүү дээ. Жүгө Лян бичгийн сайд нарыг номонд хэт автсан бүтэлгүй амьтас хэмээн олонтоо элэглэн шоолж байгааг уг роман дээрээс уншиж болно. Өөрөөр хэлбэл манай өвөг дээдэс бичиг, соёл хэмээх хүний зохиомол эрдэмд хэт авталгүй, билиг оюуны мөн чанарт түшиглэн байгаль дэлхийдээ нягт уусан нэгдэж амьдардаг байсанд л тэдний ялагдашгүй монгол ухааны нандин нууц оршиж байсан байж таарна. Тийм болохоор жирийн уншигчид төдийгүй манай төрийн түшээд, бизнесмэнүүд энэ зохиолыг уншаасай гэдэг чин хүсэл эрмэлзлэлийг эш болгон “Гурван улсын үлгэр” романыг орчуулсанаа өгүүлэх юун. Учир нь уг романыг нэг хоёр удаа ултай уншчихсан байхад одоо манай улс орны өмнө тулгараад байгаа олон ээдрээтэй асуудлын учгийг тайлахад мөн ч дөхөмтэй байж мэдэх юм даа. “Улсыг засах гэдэг жараахай шарахтай адил” гэж Лаозы айлдсан байдаг. Нэг бодлын их эмзэг атлаа нөгөө талаар ядах юмгүй амархан ажил шүү гэдгийг хэлээд байгаа хэрэг л дээ. Цаагуураа бас нөгөөх л ерөнхий төлвийг хар гэдэг санаа яваад байна. Харин ширүүн галаар шараад хамаагүй буруу зөрүү эргүүлж хутгаад байвал шарсан жараахай биш шатсан нүүрс болж ч мэднэ шүү гэдэг далд санааг ч хэлж байгаа хэрэг. Сурв: Та “Чонон сүлд” романаас хойш “Чингис хаан”, “Цаасан шувуу наадуулагч”, “Гурван улсын үлгэр” зэрэг дорвитой бүтээлүүд гаргалаа. Бас хэвлэл мэдээллийн бусад хэрэгслүүдээр таны орчуулсан “Төвд банхар” романы тухай дуулдах болсон. Цаашид хийхээр төлөвлөж байгаа уран бүтээлийнхээ талаар манай уншигчдад мэдээлэл өгөхгүй юу? Болд: “Төвд банхар” роман бараг энэ долоо хоногт уншигчдын гар дээр оччих байх. Миний сайн анд нөхөр Я.Ганбаатар сонирхолтой өмнөх үг бичиж, Г.Аюурзана “Төвд гарж” өгүүллээ хавсаргах зөвшөөрөл өгсөний дагуу хамт хэвлэсэн байгаа. “Чонон сүлд” роман 2004 оны шилдэг борлуулалттай номоор шалгарсан бол “Төвд банхар” роман 2005 оны шилдэг зохиол болсон гэхээр хэр зэрэг чансаатай бүтээл болох нь тодорхой. Англи, Франц, Испани, Орос гээд дэлхийн олон хэл дээр орчуулагдан гарч, Холливудад хүүхэлдэйн кино бүтээсэн болохыг манай зарим үзэгчид санаж байгаа буй за. Би иймэрхүү бүтээлийг сонгож орчуулаад байгаа нь манайд ч гэсэн уудлан гаргаж ирвэл иймэрхүү зохиолын сэдэв хэдэн арваараа байгаа шүү гэдгийг уншигч зохиолчдодоо харуулах санаа өвөрлөөд байгаа юм шүү дээ. Гэвч манай цөөн зарим зохиолч нар сайн уншсан нь ч мадагтай хэр нь өөнтөглөж шүүмжлэхээ л урдаа гул барьдаг нь харамсалтай. Үнэхээр тийм өө сэвтэй харагдаад байгаа бол түүнээс илүү давсан бүтээл гаргаад ирвэл дэлхийн тавцан уг нь ойрхон болчихсон байна шүү дээ. Цаашид нэлээд зүйлийг амжуулахаа төлөвлөж байгаа бөгөөд ойрын үед түрүүчээсээ уншигчдын гар дээр оччих болов уу гэдэгт итгэлтэй байна. Сурв: Та “Чонон сүлдийн” зохиолч Зян Рун гуайтай холбоо тогтоож чадсан уу? Болд: 2011 оны намар Зун Рун гуай уулзах урилга ирүүлсэний дагуу эхнэр бид хоёр Бээжинд түүнтэй уулзаж нөхөрсөг харилцаа тогтоосон. Энэ хавар бас хоёр дахь удаагаа уулзах зуур жилдээ ядаж нэг уулзаж байя гэдэг дээр санал нэгдсэн. Тэр үеэр надад “Чонон сүлд” киноны зураг авалтын байдлын тухай дэлгэрэнгүй танилцуулж “Уг киног бүтээх ажилд Франц улсын засгийн газар анхаарал хандуулж хөрөнгө мөнгөөр туслахын зэрэгцээ Канад, Австралийн амьтан сургагч нар уригдан ажиллаж, Холливудын компьютер графикийн мэргэжилтэнгүүд туслаж байгаа. Хамгийн баярлууштай нь Монгол улсын жүжигчин гол дүрд тоглож байгаа зэргийг авч үзэх юм бол нийт зургаан орны уран бүтээлчдийн хамтын уран бүтээл болж байна” хэмээн ярьж байсан. Сурв: Та хятад судлаач хүний хувьд ерөнхий сайдын удахгүй Хятад улсад хийх айлчлалыг хэрхин үнэлж байна вэ? Хоёр орны хамтын ажиллагааны хэтийн төлвийг та юу гэж боддог вэ? Болд: Би хятадын асуудлыг ажиглаж, өөрийн хэр хэмжээнд таарсан мэдээлэлтэй байдаг хүний хувьд энэ удаагийн айлчлал ихээхэн үр өгөөжтэй болох болов уу гэж найдаж байна. Хятад улсын үсрэнгүй хөгжил хөрш зэргэлдээ улс орнуудад чамгүй их ашиг тусаа өгч байгаа гэдгийг бид мэднэ. Энэ тал дээр төв азийн улс орнууд тэр дундаа Казакстан улс их овсгоотой ажиллаж байна. Үсрэнгүй хөгжлийн нөгөө талд Хятадын шинэ засгийн газар, түүний удирдлагын өмнө амаргүй бэрхшээл сорилтууд байгаа нь ч нууц биш. Энд ганц нэг жишээ дурьдъя л даа. Хятад улс өнөөдөр агаарын бохирдлын асуудлыг шийдэх гэж цэргийн зардлаасаа даруй хоёр дахин их мөнгийг зарцуулж байна. Хятадад 140 гаруй сая чихэр шижин өвчин туссан хүмүүсийг эмлчэхэд эрүүл мэндийн нийт зардлын талаас илүү хувь хаанаа ч хүрэлцэхгүй байгаа тухай тус орны хэвлэлд халаглан бичиж байна. Яваандаа энэ хувь хэмжээ улам бүр өсөн нэмэгдэнэ гэж судлаачид үздэг. Ерөнхийд нь базаж хэлэх юм бол хятадын шинэ засгийн газрын өмнө хүнсний аюулгүй байдал, экологийн хямрал, хүйсийн тэнцвэргүй байдал гэсэн гурван том бэрхшээл учраад байгаа юм. Дээр дурьдсан агаарын бохирдлын хэмжээгээр тус улс дэлхийд дээгүүрт бичигдэх болсон. Агаарт байсан химийн хортой хүнд элементүүд цас борооны усаар дамжин хөрс, усны бохирдол болон хувирч байна. Тэгээд тэр бохирдсон хөрсөнд бохирдсон усаар усласан хүнсний ногоо, үр тариа, жимс зэрэг бүтээгдхүүн ямар чанартай байх нь ойлгомжтой. Үүнээс улбаалаад хятадууд дотоодын тутрага үр тариагаа хэрэглэхдээ маш болгоомжтой ханддаг болчихлоо. Энэ асуудал мах сүүний үйлдвэрлэлтэй ч холбогдон яригдаж байна. Хятадын удирдлага сүүлийн жилүүдэд Африк, Латин америкийн орнуудаар гүйдэлтэй болсон нь хүнсний аюулгүй байдлын асуудлаа найдвартай шийдэх гарц хайж байгаа хэрэг л дээ. Үүнийг алс холын Аргентин, Бразили зэрэг улсууд овсгоотой ашиглаж жилдээ 80-90 тэрбум долларын үр тариа, мах зэрэг бүтээгдхүүнийг хятад улсад нийлүүлж, тэр хэрээр ихээхэн ашиг олж байна. Айл хүний амь нэг, саахалт хүний санаа нэг гэж манай ард түмэн хэлэлцдэг. Аливаа хямрал бэрхшээл бүхэн цаанаа бизнесийн далд ашиг дагуулж байдаг болохоор манай улс хятад нөхдийнхөө дээрх хүндрэл бэрхшээлийг даван туулахад туслаж чадах маш өргөн боломж харагдаад байдаг л даа. Бид хятадаас хүнсний ногоо, жимс, үр тариа, гурил будаа худалдан авах биш өөрийн дотоодод үйлдвэрлэсэн ижил нэр төрлийн бүтээгдхүүнийг хятадын зах зээл дээр монгол брэнд гэдэг далбаан дор зарж борлуулах бүрэн боломжтой. Түүнээс өмнө бид өөрсдөө сэтгэлгээний маш том хоцрогдлыг даван туулах хэрэгтэй. Адаглаад өргөн нарийн цариг гэж эцэс төгсгөлгүй маргаандаа цэг тавих хэрэгтэй. Миний дээр өгүүлснээс үзэхэд монгол мах, үр тариа, тэр ч байтугай тун ойрын ирээдүйд жимс жимсгэнэ хүртэл хятадын зах зээл дээр өргөн борлогдох боломжтой. Тэр үед шилжүүлэн ачиж буулгах гээд тонн бүрээс гурван доллар алдаж байх хэрэг үү? Би өнгөрсөн зун европоор нэг сарын хугацаатай амрах зуураа Герман зэрэг орны салхин сэнсний паркийн бүтээн байгуулалтыг бахдан шагшиж, манайд Хятад улстай хамтран ийм салхин сэнсний паркууд хаа сайгүй байгуулчихаад тог цахилгаанаа гадагш экспорлтлож байвал тэдний агаарын бохирдлын асуудлыг шийдэхэд тун дөхөмтэй биш үү гэдэг бодол төрж байсныг танай сонины хуудсаар дамжуулан хэлмээр байна. Азаар манай улсын аймаг сум болгон өндөр хүчдлийн шугамаар холбогдчихсон болохоор дамжуулан гаргах дэд бүтцийн асуудал дээр санаа зоволтгүй гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл хятадуудын өмнө тулгараад байгаа хүнсний аюулгүй байдал, экологийн хямрал, ялангуяа агаарын бохирдлын асуудлыг шийдэхэд бид үр ашигтай хамтрах өргөн боломж байгаа юм. Энэ талаар удахгүй болох ерөнхий сайдын айлчлалын үеэр яригдана биз ээ. Харин хүйсийн тэнцвэр ноцтой алдагдчихаад байгаа асуудал дээр хүн ам цөөнтэй манай орон онцгой анхааралтай, судалгаа мэдээлэлтэй байвал зохино. Учир нь одоогийн байдлаар 25-30 сая гэрлэлтийн насны хятад залууст эхнэр олдохгүй байгаа нь нийгмийн хурц асуудал болон тавигдаад байна. Тэд энэхүү амьдралын хэрэгцээт асуудлаа хөрш зэргэлдээ орнууд руу очиж шийдэхээс өөр гарц байхгүй нь тодорхой. Хятад улс экологийн ноцтой хямралд орчихоод байгааг шийдэх үндсэн арга хэрэгсэл монгол уламжлал, монгол ухаанд байж шүү гэдгийг “Чонон сүлд” романд гаргаж тавьсанд л түүний үнэ цэнэ оршиж хятадад их шуугиан тарьсан хэрэг шүү дээ. Сурв: Сонирхолтой ярилцлага өгсөн танд баярлалаа. Таны цаашдын уран бүтээлд өндөр амжилт хүсье!

Avatar

Зочин 2013-10-31 122.201.28.98

Niitlelees urt comment bichdeg n yaj baigaan be kkkk

Avatar

Зочин 2013-10-31 202.70.40.162

үнэхээр бодууштай ярилцлага байна.

Avatar

Зочин 2013-10-31 202.179.27.238

Энэ бичвэрийг чинь өөрийнхөө блог дээр тавилаа болно биз дэ

Avatar

çî÷èí 2013-10-31 202.179.20.180

6.2 òýðáóìààð áîñîæ áàéñàí Àëäàð íèéãýìëýãèèéí áàðèëãûã íóðààñàí ãåíåðàë Áÿìáàæàâ áîëîí ò¿¿íèé íàéçûã ÿàõ âý òºðèéí òýðã¿¿í¿¿äýý

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж