Д.Цогтбаатар: Их хурал ялалтын стратегийн суурь болно | News.MN

Д.Цогтбаатар: Их хурал ялалтын стратегийн суурь болно

Хуучирсан мэдээ: 2013.10.24-нд нийтлэгдсэн

Д.Цогтбаатар: Их хурал ялалтын стратегийн суурь болно

МАН-ын Гадаад харилцаа хариуцсан нарийн бичгийн дарга Д.Цогтбаатартай ярилцлаа.

-УИХ-аар улсын төсөв хэлэлцэж байна. Танай намынхан нэлээд шүүмжлэлтэй хандаж байгаа. Гэхдээ тэр байдал нь улс орноо бодож байна гэхээсээ илүү удахгүй болох Их хурлаараа дарга болох гэсэн нөхдүүдийн шоу юм шиг харагдаад байна.  Та юу гэж бодож байгаа вэ?

-Манай намын бүлэг улс орныхоо хөгжил дэвшлийг сааруулахгүй байхыг эн тэргүүнд тавьж  байгаа. Тиймээс аливаа асуудлыг дэмжих эсвэл шүүмжлэхдээ манайхан зөвхөн улс орноо л боддог. Монголын эдийн засгийн өнөөгийн нөхцөлийг ажихад Засгийн газрын үйл ажиллагаанд шүүмжлэлтэй хандахаас өөр арга байхгүй. Ардчилсан намынхан ч өөрсдөө  шүүмжлээд байгаа шүү дээ. Учир нь эдийн засаг уруудах замдаа орчихоод байна. Иймд, сэтгэл зовнихгүй байх арга алга. Хэдхэн тоо баримт аваад үзье л дээ. Өнгөрсөн жил 11 их наяд төгрөгийн хэмжээнд хүрсэн эдийн засаг 17.5 хувийн өсөлттэй байсан. Гэтэл энэ өсөлт 11 хувь руу бууна гэдэг  бол бид бүтээж болох байсан 600 орчим тэрбум төгрөгийн баялгийг алдаж байна гэсэн үг. Төрийн сүр хүчээр  бизнесийг түрсээр байгаад  гадаадын хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг алдчихаад байна шүү дээ. Жилдээ дөрвөн тэрбум ам. долларт хүрдэг байсан гадаадын хөрөнгө оруулалтын хэмжээ өнөөдөр хоёр дахин буурчихаад байна. Алдсан хоёр тэрбум доллар маань Мьянмарт ажлын байр цалин хөлс болоод л явж байгаа байх даа.

Үнэндээ гадаадын хөрөнгө оруулагчдын итгэл буурсаар Оюу Толгойн төсөлд ч сөргөөр нөлөөлж эхэлсэн. 2009 оны эцсээр энэ компанийн хувьцааных нь үнэ 30 ам.долларт хүрч байсан. Тэр үед манай улсын эзэмшлийн 34 хувийн багц маань зургаан тэрбум ам.долларт хүрсэн гэж болно. Гэтэл өнөөдөр энэ багц дөнгөж хоёр  тэрбум орчим ам.доллартай л тэнцэж байгаа байх. Өөрөөр хэлбэл, бид бараг дөрвөн тэрбум ам.доллар алдчихаад байх шиг байна.  Дээрээс нь Монгол дахь хөрөнгөндөө тулгуурлан гадаадын бирж дээр хөрөнгө босгосон бараг бүх компанийн хувьцааны үнэ навс уначихлаа.  “Чалко”-гийн гэрээг шинэчлэх гээд 20 сая тонн нүүрс гаргадаг байсан айл 10 хүрэхгүй сая тонныг л гаргах болоод байх шиг байна. Мэдээж нүүрсний үнэ унаснаас нэлээд алдагдал хүлээнэ. Экспортын хэмжээ нь нэмээд буурчихаар давхар цохилтонд орж байгаа юм. Одоогийн буурсан үнээрээ ч гэсэн 20 сая тонноо  болиод 10 сая тонн нүүрс гаргалаа гэхэд наад зах нь 300 гаруй сая ам.доллартай тэнцэх орлогыг алдаж байна.  Үнэ өсвөл алдагдал бүр өснө. Энэ бүх алдагдал  зах зээлийн хараат бус хэлбэлзлээс биш харин засаглалын дутагдлаас болж байгаа юм. Энэ бүх алдагдлыг тооцоод үзвэл долоогоос дээш тэрбум ам.долларын гарз гарахаар байна шүү дээ. Юун нөгөө Чингэс бондын 1.5 тэрбум ам.доллар. Ийм их өр тавилгүйгээр өөрсдөө болчихоор байж.  “Айлаас эрэхээр авдраа уудал” гэдэг биз дээ. Монголыг 30 хувийн ядууралтай орон гэж үзвэл 900 мянган хүн бага орлоготойд тооцогдоно. Тэгвэл ийм их мөнгийг зүгээр алдаж байснаас хэрэгцээт бүлэгтээ хайр найргүй тараачихгүй яасан юм гэж харамсмаар байгаа юм. Тэгсэн бол нэг хүнд 8000 ам.доллар ногдохоор байсан. Сарын 21 мянган төгрөгөөрөө тараасан ч хэдэн арван жил тэр хишгийг хүртээхээр байсан шүү дээ.

Түүнчлэн төсөвт тусгагдсан хөрөнгө оруулалтын ажил дөнгөж 30 хувьтай л байна гэсэн мэдээ байна. Тэгэхээр цаана нь нийт төсөвлөгдсөн хөрөнгө оруулалтын 70 хувьтай тэнцэх хүүгүй хөрөнгө суул хэвтсээр байгаа гэсэн үг. Ийм байхад гаднаас хүүтэй мөнгө зээлж хөрөнгө оруулаад байгааг ойлгохгүй юм. Бас төсвийн алдагдал нэг их наяд төгрөг давсан гэсэн мэдээ бий.  90-ээд оны сүүлээр манай ДНБ л ийм хэмжээнд байсан юм шүү дээ. Талхаа талоноор авч иддэг байхдаа бид чинь төсвийн ийм хэмжээний  алдагдалгүй байсан байх шүү.

Би эдийн засагч хүн биш, тиймээс би багцаа тоо л ярьж байгаа юм шүү дээ. Харин эдийн засагчид дээр дурдсан зүйлсийг анхаарч үзээд алдагдсан боломжийн өртгийн хамт нарийвчилсан тооцоо хийвэл эвгүй л тоо гарах байх. Эдгээрийг бодоод үзэхээр гутармаар байгаа биз. Ийм нөхцөл байдлыг үл тоомсорлоод өнгөрч чадахгүй биз дээ. 

-Танай намынхан Их хурлаа хийх гээд бужигнаж, дуулиантай л байгаа бололтой. Гэхдээ энэ хурлаар юу шийдэх вэ гэхээсээ илүү хэн хэн дарга болох бол гэдэг нь хүмүүсч чухал байх шиг байна…

-Олон түмний санаа бодол гэдэг оломгүй далай шиг залуурдах аргагүй эд л дээ. Дуулиан ихтэй байна гэдэг нь үндэсний хөгжилд нөлөөлөхүйц том нам гэдгийг л харуулж байгаа юм. Манай намыг улс орноо хөгжүүлж, ард түмнийхээ аж амьдралыг өөд татаж чадах нам гэдэг итгэл үнэмшил олон түмэнд өндөр байдаг. Тэр ч үүднээсээ энэ удаагийн Их хурлаас оновчтой үр дүн хүлээж байгаа байх. Хэн хэн дарга болох тухай яагаад хамгийн их сонирхоод байгаа юм. Энэ бол Монголд дарга нар л бүхнийг шийдвэрлэж ирсэн өмнөх тогтолцооны үеэс үлдсэн нийгмийн сэтгэлгээтэй холбоотой байх. Амьдрал нэгэнт л иймээс хойш ард түмэн улс орны  хөгжил хэмээх гоё сэдвээр даргаа томилох санаагаа танай намынхан нуулгүй шууд л “даргаараа хэнийг сонгох гээд байгаагаа хэлчих” гээд асуугаад байх нь аргагүй. Олон түмэн гэлтгүй манай намынхан, ялангуяа залуучууд маань ирээдүйн удирдлагын талаар илүү сонирхож байгаа нь ажиглагдаж байна.

Гэхдээ бид дөрвөн  жилд  хуралддаг Их хурлаараа улс оронд тулгамдаад буй хурц асуудал, сорилтуудыг ярихгүй бол болохгүй нь. Энэ нь хувь хүний асуудлаас хавьгүй илүү,  хойшлуулашгүй чухал зүйл мөн. Иймд бид юуны өмнө өнөөгийн нөхцөл байдлаа нарийвчлан дүгнэж, өнгөрсөн сургамж, алдаа онооныхоо дүгнэлтэд суурилан юуг, хэрхэн өөрчлөөд, ямар үр дүнд хүрэх вэ гэдгээ эхэлж тодорхойлох нь чухал байгаа юм. Үүний үндсэн дээр сая өмнөө тавьсан зорилгоо удирдлагын ямар багийн хүчээр хэрэгжүүлж чадах вэ гэдгээ ярилцах учиртай. Манай Их хурал энэ бүхнийг шийдвэрлэж чадна гэдэгт итгэлтэй байна.

-Чухам та ямар үр дүн хүлээж байгаа юм бэ?

-Санаа зовоосон, оновчтой шийдчих юмсан гэж бодож явдаг олон асуудал бий. Тэр болгоныг ярина гэвэл цаг, цаас их орно. Улс орны нийгэм, эдийн засгийн байдал, улс төрийн намуудын үйл ажиллагаа аль аль нь нэг л явж өгөхгүй, мухардалд орсон юм уу даа гэж ажиглагддаг. Ардчилсан нийгмийн нэг онцлог нь амжилт, ололт нь хэнийх вэ, алдаа эндэгдэл нь юуных вэ гэдэг нь ил тод, дүгнэлт өгөхөд амархан байдагт оршдог шүү дээ. Өнгөрсөн хорь гаруй жилийн хугацаанд манай нам дийлэнхдээ төрийн жолоог атгаж ирсэн ч гэлээ ажил үйлсэд нөлөөлсөн гадаад, дотоод хүчин зүйл их бий. Ямар ч гэсэн  бид улс орны нийгэм, эдийн засгийн өнөөгийн байдалд иж бүрэн дүгнэлт өгөх ёстой. Тэгээд цаг алдалгүй эрчимтэй хөгжих бодлогыг тодорхойлох учиртай. Намын ажлын тухайд гэвэл цаг үетэйгээ уялдуулан үзэл баримтлалаа тодотгох хэрэгтэй. Дүрмээ цөөнх болсон үеийн үйл ажиллагаанд тохируулан шинэчлэхдээ дотоод ардчиллыг хөгжүүлж, ёс зүйн хэм хэмжээг тогтоож, намын анхан шатны байгууллагыг бэхжүүлэх олон асуудлыг чухалчлан авч үзээд шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж боддог. Манай нам ёс суртахуун, эв нэгдлийн огт өөр түвшингийн манлайллыг намын дотоод үйл ажиллагаандаа болон нийгэмдээ нэвтрүүлэхийн төлөө зүтгэх цаг болж.

Ер нь анхан шатны байгууллага жирийн гишүүдээ сонгуулийн үед л нэг ашиглаад, дөрвөн жил мартчихдаг гажуудлыг арилгах ёстой. Цэцэг ногоо ургахад хөрс шороо чухлын адил намын ажил сайн байх үндэс нь анхан шатны байгууллага, гишүүдтэйгээ байнгын харьцаатай байж, тэдэндээ хэр туслахаас шалтгаалдаг шүү дээ. Манай намын удирдлага болоод жирийн гишүүдийн амьд холбоо зарим тохиолдолд тасарчихаад байгаа мэт санагддаг. Өөр нэг гажуудсан асуудал бол боловсон хүчнийг шилж сонгох, өсгөж бойжуулах, үйл ажиллагаанд нь бодитой үнэлэлт, дүгнэлт өгөх ажилд оршиж ирсэн дутагдал юм. Бүхнийг бэлтгэгдсэн боловсон хүчин л шийдвэрлэж чадна. Аливаа сонгуульд ч, албан тушаалд ч хүнээ оновчтой сонгож чадаагүйгээс амжилт олохгүй байх, албан тушаалд хүрсэн нөхөд маань намын хамт олны итгэлийг хөсөрдүүлэх явдал газар авсан нь бодитой үнэн. Уг нь хүнийг таних ч амархан л даа. Зөвхөн манай намын шийдвэр гаргах механизм, хүн сонгох шалгуур үзүүлэлтүүд байгаа дүрэм журмаа хэрэгжүүлсээр ирсэн практик зэргийг боловсронгуй болгох шаардлага бий. За тэгээд хамгийн гол асуудал бол дотоод эв нэгдлийг хангах явдал юм. “Эвт шаазгай буга барьна” гэдэг дээ. Эв нэгдлийн төлөө элдэв фракц, хувийн үзэл бодлоо хойш тавьж, нэгдэн ажиллавал манай нам шиг хүчтэй улс төрийн хүчин байхгүй л дээ. Товчхон хэлэхэд бид Их хурлаараа 2016 оны сонгуульд ялах стратегийн үндсийг тавих ёстой л гэж бодож байна.

-Ардын намын дарга, генсекээр тэр болох нь гэдэг мэдээлэл бишгүй цацагдаж байна. Даргад горилогчид ч сонин хэвлэлээр ярьж, тодрохыг хичээж байх шиг байна. Хэдийгээр таны нэр генсект дуулдаж байгаа ч  өөрөө өнөөдрийг хүртэл чимээгүй байлаа?

-Би өмнө нь хүчээ сориод үзсэн. Тэгээд үзүүрлэсэн. Бөх хүнээр бол өвдөг шороодчихоод хашрах байсан юм бол эхнээсээ барилдахын ч хэрэггүй биз. Түүнтэй л адил шүү дээ. Тиймээс би дахиад “зодоглоод” үзнэ. Манай нам сүүлийн хэд хэдэн сонгуульд амжилт гаргаж чадаагүй. Хот, хөдөөд намын ажил олон талаар хүндэрлээ.  За тэгээд сөрөг хүчин болж ажиллах туршлага дутмаг, эгзэгтэй энэ үед намын гол ажлыг нугалдаг генсекийн албыг хашна гэдэг амаргүй. Мэдээж  хүч чадал сорьсон ажил. Тийм байхаас ч аргагүй. Ялангуяа 2016 оны УИХ-ын сонгууль араас нь үргэлжлэх хэд хэдэн сонгуульд намаа ялуулах  хөрс суурийг ирэх хоёр жилд тавихын тулд хүн бүхнээс хүчин чармайлт шаардах нь дамжиггүй.

-Гэхдээ Д.Цогтбаатар генсекийн ажилд хэтэрхий зөөлдөнө. Улс төрийн туршлага муутай, дипломат хүн энэ ажлыг хийж чадахгүй гэсэн дүгнэлт нөгөө талаар таныг дагаж, басах хандлагатай байх шиг байна. Та юу хэлэх вэ?

-Аядуу зөөлөн гэдэг чинь миний “өнгөлөн далдлалт” байхгүй юу. Цааш нь битгий хэлээрэй. Монгол Улсын дипломат албаны онцлог бол бид  өөрөөсөө бүх талаараа (хөрөнгө мөнгө, хүн ам, улс төрийн нөлөөлөл, шинжлэх ухаан техникийн чадавхи, зэр зэвсгээрээ) харьцуулшгүй том улс орнуудтай ажиллах шаардлагатай болдогт оршдог. Тийм учраас  дипломатууд оюун ухаан, шазуур залиараа энэ дутмаг байдлыг тэнцэтгэж ажилладаг юм шүү дээ. Манай нам сөрөг хүчин болчихсон, хөлийн тэнцвэр нь суларчихсан, бас дотроо хуваагдчихсан байгаа энэ үед харин ч аливаа зүйлийн эвийг олж, учраа ололцдог дипломат хүний ур чадвар илүү хэрэг болж ч болно.

Надад намын ажлын ч, төрийн ажлын ч туршлага бий. Төрийн ажил хийж явсан туршлага гэвэл улсын хэмжээний хоёр салбарын удирдлагад байлаа. Ерөнхийлөгчийн зөвлөх, төрийн нарийн бичгийн дарга, сайд зэрэг албан тушаалыг хашиж явлаа. Гадаад харилцааны салбарт ажиллаж байхдаа Далайд гарцгүй орнуудын судалгааны хүрээлэнг Засгийн газар хоорондын байгууллага хэлбэртэйгээр Улаанбаатар хотод байгуулах санаачилгыг гаргаж, 33 орноор зөвшөөрүүлж байлаа. Энэ бол Улаанбаатарт төвтэй олон улсын анхны байгууллага болох юм шүү дээ. Одоо улс орнууд энэ байгууллагыг үүсгэн байгуулах гэрээгээ соёрхон баталж эхлээд байна. Мөн гадаад бодлогыг эдийн засагжуулах хөтөлбөр, баримтад суурилсан шийдвэр гаргах тогтолцоо, Монгол, Америк, Японы гурван талт зөвлөлдөх уулзалт, ЗХА-ийн тогтвортой байдлыг хангах бодлого, арга хэмжээнүүд гээд миний өөрийн санаачилсан олон зүйл ажил хэрэг болон үргэлжилсээр л явна. Мянганы сорилтын сангийн хөтөлбөрт Монгол Улсыг хамруулах, Хөшигтийн хөндийн нисэх онгоцны буудал, нисэхэд байрлах спорт цогцолборыг барьж эхлүүлэх зэрэг олон шийдвэрийг холбогдох орны засаг төрөөр дэмжүүлэн гаргуулж л явлаа.  Тамхины наймаа гэх дипломат албанд суурьшаад байсан  сөрөг үзэгдэлтэй шинэлэг үр дүнтэй арга хэрэгслээр хатуу тэмцсэн туршлага ч бий.  Үүний үр дүнд намайг Төрийн нарийн бичгийн дарга байхад Гадаад хэргийн яамны үндсэн дипломат хамт олноос нэг ч хүн тамхи зөөсөн хэрэгт холбогдоогүй шүү. Яриад байвал олон юм бий дээ. Байгаль орчны сайдаар ажиллах хугацаандаа ч олон зүйлийг шинээр эхлүүлж, шийдэмгий шийдвэрүүд гаргаж байсан. Ингэж гаргасан шийдвэрүүдийн зарим нь мөнгөтэй хүмүүст таалагддаггүй л байсан. Гэсэн ч зөв байсан учраас тэр бүхнийг үл ажран шийдвэр бүрийг хэрэгжүүлж байлаа. Сайд байхдаа батлуулсан багц хуулиуд Монголд ногоон шинэ эринийг эхлүүлсэн. Хуулиуд багцаараа батлагдаж байсан нь Монголын парламентын түүхэнд анхных юм байна лээ.  

-Намд ажилласан туршлага гэвэл…

-2003 оноос намын өндөр албаны хүмүүстэй ажиллаж ирсэн. Тэдний нийгэмд, намын хамт олонд болон олон улсад хандсан бодлого үйл ажиллагааг зохион байгуулж, хэрэгжүүлэхэд  гар бие ороцож байлаа.  Эдгээр нь бүгд л улс төр тэр дундаа манай намын нэр хүнд, улс төрийн өнгө төрхийг зөв харуулахад чиглэсэн арга хэмжээнүүд байсан. Ер нь сүүлийн арваад жилийн турш манай намын зүгээс боловсруулсан томоохон бодлого, хөтөлбөрийн баримт бичгүүдийг боловсруулахад оролцож байсан. Аливаа намын нийгэмтэй, сонгогчидтой харьцах гол механизмуудын нэг нь энэ шүү дээ.  Бичиг баримт боловсруулах, бодлогын үндэслэлийг бэлдэх ажлыг нуруундаа үүрч явдаг  хүн нам дотор олонгүй  байдаг гэхэд болно.  Миний хувьд намын  хурлын  зарим илтгэлийг бэлтгэлцэх гээд хотоос зайдуу уулын мухарт гэрийн бараа харалгүй, олон хоногоор ажиллаж явсан үе цөөнгүй бий. Сонгуулиас сонгуульд боловсруулагддаг мөрийн хөтөлбөрүүд түүний сурталчилгаанд бүгдэд нь оролцож ирлээ. Чин үнэнийг хэлэхэд энэ намын хар, бор ажилд өөрийгөө дайчилж явлаа. Ард түмний мөрийн хөтөлбөрийн үндсийг боловсруулсан 10 залуугийн нэг болсондоо ч баяртай байдаг шүү. За тэгээд намынхаа төлөө жагсаал цуглаан ч зохион байгуулалцаж, бас оролцож явлаа.

-Таныг жагсаал, цуглаан зохион байгуулсан гэхээр сонин сонсогдож байна л даа?

-2006 он бол улс төрийн нэлээд идэвхитэй жил байсан. Тэр үед олон жагсаал цуглаан зохион байгуулагдаж байлаа. Залуучуудын холбооныхоо удирдах зөвлөлийн гишүүний хувьд бүх жагсаал цуглааны бодлого, хэрэгжилтэнд биечлэн оролцож явсан. Намын байр руу дайраад туг шатаачихсныг эсэргүүцэж, хувийн хамгаалалтын салбарт ажилладаг найз нарыгаа дагуулж ирээд холбооны залуучуудтайгаа хуучнаар “Лениний музейн” байранд цуглаж, шөнөжин хуралдаж л байлаа.  Дараа нь гудамжинд гарч намын төв байраа хамгаалалтад авч байсныг мартдаггүй юм. Гэхдээ энэ тухай нэг их яриад байдаггүй л дээ. 

-Та МАН-ын Гадаад харилцаа эрхэлсэн Нарийн бичгийн дарга. Энэ ажлыг авснаас хойш юу хийж амжуулав?

-Тодорхой ажлууд хийсэн шүү. Өнгөрсөн оны намар Йоханнесбург хотод чуулсан Социалист Интернационалын хурлаас манай намын хоёр гишүүн уг байгууллагын удирдах өндөр албан тушаалд сонгогдлоо. УИХ-ын гишүүн Сү.Батболд энэ байгууллагын дэд ерөнхийлөгчөөр, манай бага хурлын гишүүн Д.Энхжаргал Социалист Интернационалын эмэгтэйчүүдийн байгууллагын дэд ерөнхийлөгчөөр сонгогдлоо. Энэ байгууллагын Дэд ерөнхийлөгчөөр ажиллаж буй хүмүүсийн дотор өөрийн улсын төр, засгийн тэргүүнээр ажиллаж буй олон хүн бий. Манай нэр дэвшигч Пакистан,Непал,Иракийн төр засгийн тэргүүний алба хашиж буй хүмүүстэй өрсөлдөж ялсан. Үүнд их л ажил орсон.  Дэлхийн 168 орны социал-демократ үзэл баримтлалтай улс төрийн нам, олон нийтийн байгууллагуудыг нэгтгэсэн энэ байгууллагад манай нам арваад жил гишүүнчилсэн ч ийм төлөөлөлтэй болоогүй байсан. Одоо энэ боломж нээгдлээ. Тиймээс энэ байгууллагатай төсөл хөтөлбөр, сургалт семинар зохион байгуулахаас авахуулаад өргөн хүрээнд хамтран ажиллах боломжтой болсон.

Үүний зэрэгцээ Ардчилсан орнуудын хамтын нийгэмлэгийн хуралд манай намын төлөөлөгчдийн оролцоог хангах, сонгуулийн үеэр Европын аюулгүй байдал, хамтын ажиллагааны байгууллага болон бусад улс орноос ажиглагчдыг ирүүлэх дээр  амжилттай ажилласан.    Малайз, Азербайджан, Португал, Их Британи зэрэг орнуудад зүүн төвийн намуудын зүгээс зохион байгуулж буй хурлуудад манайхаас төлөөлөгчид оролцуулж, тэдгээрийг удирдамж бодлогын чиглэлээр хангаж, ах дүү зарим намтай хамтарч Монголд сургалт, семинар зохион байгуулах санаачилга гаргах, бэлтгэлийг хангах ажлуудыг хийлээ.  Намын даргын БНХАУ-д хийсэн айлчлал болон бусад оронд намын төлөөлөгчдийн хийх айлчлалыг зохион байгууллаа. Монголд намын шугамаар ирсэн гадаадын цөөнгүй зочид төлөөлөгчдийн айлчлалыг ч зохион байгуулсан. Намын нарийн бичгийн даргын хувьд залуучуудын байгууллагуудын зүгээс зохион байгуулдаг  арга хэмжээнүүдэд намын бодлого үйл ажиллагаагаа сурталчилах ажлуудыг хийлээ. Гэхдээ би орон тооны бус нарийн бичгийн дарга учраас нам дээр өрөө тасалгаагүй байдаг. Тиймээс тогтмол ажилладаг орон тооны нарийн бичгийн дарга нараас ялгаатай л даа. Гэсэн ч  өөрийн сэтгэлээр  ажлыг бүтээх талаас нь хандаж ирлээ.    

-Та Сү.Батболдын Засгийн газарт сайдаар ажиллаж байсан. Хүн гэсэн Тийм болохоор тэр үү, таныг түүний хүн гэж хардах нь бий. Та өөрөө юу хэлэх вэ?

-Би Н.Багабанди Ерөнхийлөгчийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан. Тэр үед намайг түүний хүн л гэдэг байсан. Дараа нь Н.Энхбаяр Ерөнхийлөгчийн зөвлөхөөр ажиллаж байлаа. Бас л түүний хүн гэдэг байсан. Сү.Батболд даргыг дэд сайд байхаас нь хамтарч ажиллаж байсан. Бас л түүний хүн гэдэг. Манай залуучуудтай намайг хамтатган  шүүмжилмээр болохоороо намайг МАСЗХ-ны хүн л гэдэг.  Цаашид өөр олон  хүн, байгууллагатай  ажиллах байх даа. Тэр тоолонд тэрний хүн, энэний хүн гэж яригдах байлгүй.  Энэ ярианууд намайг ажиллаж байгаа хүмүүстэйгээ эвсэг, хэл амаа ололцож урт хугацаагаар хамтран ажиллаж чаддагийг харуулж байгаа болов уу. Гэхдээ хэн нэгний удирдлагад ажиллалаа гээд шударга зарчмыг умартаж, аялдан дагалдаад бусдаар дөрлүүлээд байдаггүй гэдгээ л хэлчихье.

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2013-10-24 202.126.91.157

Энэ хүний ярилцлага их мундаг болжээ, намынх нь их хурлын өмнө олон хүмүүс ярилцлага өгсөн байсан, харин энэ залуу мундаг боловсролтой гэдэг нь шууд харагдаж байна, дипломатч хүн болоод уу зөвхөн нам биш улс орон мөн олон улсын чиг хандалага харилцааг хүртэл ярьж байна, нэг намын генсек болгож байснаас гадаад явдлын яамны сайд болгоочээ манайхаан, нам руу оруулж хахйран хүнийг яайран болгох нь дээ наад МАН чинь

Avatar

irgen 2013-10-24 101.169.170.167

Bi Tsogtbaatariig medne. Haa ochij ene zaluu chini hariutssan ajlaa sain ur dund hurgedeg zaluu shuu. Herev namiin ENBD bolvoos tuuniig demjih hamtran ajillah myanga myangan bolovsrol medleg, turshlagatai zaluus harj bgaa shuu.

Avatar

Shaahiindoo 2013-10-24 202.70.46.205

Manai nam zovhon uls ornoo L boddog gene uu? S.Otgonbayar, N.Tumendemberel, Ch.Gansukh, xotiin gazaruudiig zarsan alimxan, munxbayar geed avilgachdaa xaatsailsan, ulbeger doroi negen

Avatar

zv 2013-10-24 203.194.115.135

***** morood yag 2016 ond yag garna daa

Avatar

Nam bus 2013-10-24 86.149.167.36

Enxmandax n xamaagvi deer! Xvntei ajillana gedeg ene zaluud axadna.

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.23.51.4

MAHgariinhan dund holildson hen ch bsan MAHgas bolno

Avatar

МОНГОЛ 2013-10-24 49.0.128.201

ЭНЭ ЗУЛЗАГАН КОММУНИСТ ОДОО ЮУ СОЛИОРООД БАЙНАА, АРД ТҮМНЭЭСЭЭ ТУСГААР ТОГТНОЛОО ЗАРЛАЖ ТУСГААРЛАЖ ЗАЙГАА АВЧ ЯЛАГДЧИХААД ОДОО ХЭНТЭЙГЭЭ БАЙЛДАХ ГЭЭД ХЭНИЙГ ЯЛАХ ГЭЭД БАЙНАА, ЗАЛУУ КОММУНИСТУУД НЬ ЗАСАГЫН ЭРХЭНД ГАРАХ ЭЭЛЖ БАЯЖИХ ЭЭЛЖ БОЛЛОО ГЭЖ УЛААН ЦАЙМ ЗАРЛАЖ БАЙХ ШИВДЭЭ ЭНЭ Ч АРАЙ ДЭНДЭНЭЭ, МОНГОЛЫН БАЙТУГАЙ ДЭЛХИЙН ХӨРСНӨӨС АРЧИГДАЖ ДУУСААД МӨХӨЖ БАЙГАА МАН МАХН 2 ОДОО ТОЛГОЙГОО ӨНДИЙЛГӨВӨЛ МОНГОЛ УЛС СҮЙРЭХ ЗАМДАА ОРОХ БАЙХ ШҮҮ

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.194.9

Энэ залуу боловсролтой мэдлэгтэй байх Гэхдээ НАМ удирдах хүн биш шигээ.Нэг л сулхан доожоогүй харагдаад байдаг юм.Намд олон үзэл бодолтой хүнийг нэгтгэж ажиллана гэдэг ихээхэн эрч хүч,хийморь шаардах ажил,Үүнийг хийж чадахгүйгээс авилгачид намаас төрөөд байгаа юм шиг Авилга аваал дураар нь дургиулсаар нам ч будаа ,улс ч будаа болж байна !!!

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.194.9

Энэ залуу боловсролтой мэдлэгтэй байх Гэхдээ НАМ удирдах хүн биш шигээ.Нэг л сулхан доожоогүй харагдаад байдаг юм.Намд олон үзэл бодолтой хүнийг нэгтгэж ажиллана гэдэг ихээхэн эрч хүч,хийморь шаардах ажил,Үүнийг хийж чадахгүйгээс авилгачид намаас төрөөд байгаа юм шиг Авилга аваал дураар нь дургиулсаар нам ч будаа ,улс ч будаа болж байна !!!

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.194.53

Iimerhuu ireeduitei zaluusaaraa namaa udirduulaachee. 1. Ner tsever 2. Bolovsroltoi

Avatar

Зочин 2013-10-24 202.179.23.40

Dargaar tavichihval zugeer hun bish u?

Avatar

Зочин 2013-10-24 211.106.204.206

Tanai ih hurald yalagdliin suuri yalzarlliin undes sunuhiin tavilang urgun urgun devshuulie hurai hurai

Avatar

ineedtei 2013-10-24 182.160.43.6

chi yamar ineedtei yum be, ali ch nam chini eldev eruul eruulguigeer bsaaar l bh bolno,naad erch huchee uur yumand hairla

Avatar

zochin 2013-10-24 202.131.238.114

tsogtbaatarig demjij bna aa Nabin eronhii nariind yag taarna gej bodoj bna,Amjilt

Avatar

zochin 2013-10-24 202.131.238.114

tsogtbaatarig demjij bna aa Nabin eronhii nariind yag taarna gej bodoj bna,Amjilt

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.194.68

AMJILT HUSIE, DEMJIJ BNA. ENE ZALUUG

Avatar

zochin 2013-10-24 103.26.194.23

ene zaluu bol MAN -IIN IREEDUIG AVCH YVAH BOLNO . MASH IREEDUITEI SAIN ZALUU IUM DAA. DENJIIJ BNA. NAMIIN DARGA BOLOOROI GEJ HUSEJ BNA

Avatar

jambaa 2013-10-24 112.72.13.80

ene hun diplomat alband ajillaj baisan ter ajildaa l taarna. iim humuusiig ta nar shal uur gazar avch ireed uur yum hiiglgeed, daraa ni uruu tataad ballad baina

Avatar

zochin 2013-10-24 103.26.194.131

M.Enkhbold darga bolj, D. Tsogtbaatar ENBD bolvol tunch zov songolt bolno doo, Bygdeeree demjitsgeeie!!!!!!!!!!!

Avatar

Зочин 2013-10-24 46.14.253.141

ARDCHILSAN NERTEI HUJAA SHEESNUUDIIN GAR HUL ENE SETGEGDELUUD DEEREES HARAGDAJ BNA.

Avatar

Мгл 2013-10-24 103.26.194.77

Хуучны ухширсэн хэруулч коммунистуудын угээр , дурээр гарч ирвэл маш буруу. Оороороо бай

Avatar

zub baih 2013-10-24 182.160.3.51

ialah n gol bish zub goldrigtoo oroj iabah n gol shdee buruu iarij bn

Avatar

Зочин 2013-10-24 112.72.13.121

MAH bolovsoltoi medlege turshlagatai bagiig udakhgui bolokh ikh hurlaar gargana gwsegt itgej bna. Gensekiin huvid bol Tsogtbaatar dargiig demjij bna. Amjilt husie

Avatar

jjjjjjjjjjjjjj 2013-10-24 103.26.194.162

bitgii ***** dahiad l taraan gene yasan bayan garuud ve uursduu zasag barij bhad chine bid suirch bsan yum shu

Avatar

unshigch 2013-10-24 182.160.43.6

unshisan zuilee oilgoogui bna u daa, bhgui zuliig yaj taraana gej

Avatar

Зочин 2013-10-24 202.131.232.98

Chadalatai, tord heregtei zairan, diplamtchin hundee. Mongold iim olon zaluu ali, ali namd baival Mongol hogjin shuu

Avatar

SARUUL 2013-10-24 216.68.164.210

TOLGOI NI ERGECHIHSEN SUNUJ BUI KOMMUNIST NAM DAGAAD DALDGANASAN ** HEREGGUI

Avatar

Зочин 2013-10-24 206.53.152.4

MAn odoo zuv humuusee gargah tsag ni bolsoon. Tsogtoo dargiig demjij baina.

Avatar

Зочин 2013-10-24 202.70.46.203

Diplomat zuulun hun l geh yum deeremchdees l deer

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.11.194.158

МАН ч ёстой туулайн зүрхтнүүдээр дүүрчихсэн юм байх чинь билээ.. Яаж АН-ынхантай үзнэ дээ. Өрөвдөлтэй юм.. Хүчтэй сөрөг хүчин байж чадахгүй. Тиймдээ ч өдий болтол АН-д дээрэлхүүлж яваа юм

Avatar

HUULI 2013-10-24 216.68.164.210

ULS TURD DEERELHEH UZELTSEH OILGOLT UGUI, HARIN ZUV YUM HIISEN NI ARD TUMNII DEMJLEG AVNA, HULGAICH NAR NI ARCHIGDANA

Avatar

ТАЛАРХЛАА 2013-10-24 103.26.194.72

БУРХАН ГЭЖ БАЙДАГ ЮМ БАЙНА , ЖИНХЭНЭ ГЕНСЕК БОЛОХ ХҮНИЙГ ИЛГЭЭСЭН БАЙНА , ТЭР УРВАГЧ Б.ЭНХМАНДАХ , НАЙРАГЧ МӨНХБАТ ,,ЭНЭ ТЭР ШУУД ХОГИЙН САВАНД , АЮУР БОЛ ДАЖГҮЙ МУЖИК .

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.195.135

ЧИНГИЁ ХААН ТӨРЛӨӨ ШАХУУ ЮМ БОЛЖ БАЙГААМААДАА ЭНЭ МАН-ГАРУУДАД ЕР НЬ ӨӨРИЙН БОДОЛТОЙ ХҮН БАЙДАГ ЮМ УУ

Avatar

Д. ЦОГТБААТАРТ 2013-10-24 103.26.194.30

Б. ЭНХМАНДАХ ГЭЖ ӨВӨӨГӨӨС ЗАЙГАА БАРИАРАЙ , ЦААНА НЬ ЭНХБАЯР БАЙГААГ ТҮМЭН МЭДНЭ .

Avatar

amjihgui ee 2013-10-24 27.123.214.113

Tsogtoo amjihgui ee

Avatar

Батаа 2013-10-24 103.11.192.34

Энэ ярилцлагыг хэн хийсэн нь тодорхойгүй байна. Арай Цогоо ах өөрөө өөртэйгөө ярилцлага хийгээгүй байлтай.

Avatar

unshigch 2013-10-24 182.160.43.6

Udriin sonin deer garsan yarilstlaga bna.

Avatar

Зочин 2013-10-24 175.192.225.210

zaza hudlaa tsarailchihsan l hun baina ene hun bol shuud yalagd*****

Avatar

Зочин 2013-10-24 175.192.225.210

zaza hudlaa tsarailchihsan l hun baina ene hun bol shuud yalagd*****

Avatar

Зочин 2013-10-24 92.89.135.149

"Тэгвэл ийм их мөнгийг зүгээр алдаж байснаас хэрэгцээт бүлэгтээ хайр найргүй тараачихгүй яасан юм гэж харамсмаар байгаа юм. Тэгсэн бол нэг хүнд 8000 ам.доллар ногдохоор байсан. Сарын 21 мянган төгрөгөөрөө тараасан ч хэдэн арван жил тэр хишгийг хүртээхээр байсан шүү дээ." Бас л нөгөө халамж. Хоцрогдсон сэтгэхүйтэй нөхөр байна. Түүний оронд "тэр их мөнгөөр эмнэлэг, сургууль, цэцэрлэг барих авто замаа шинэчилж хурдны зам тавих гэдэг ч юм уу нийгэм ард түмэнд илүү өгөөжтэй юм хийсэн бол сайн" гэж халгалсан бол зөв сэтгэлтэй хүн байна гэж харагдах байлаа. Танай намын дарга хэн болох нь танай нам дотор байгаа аялдан дагалдагч, албан тушаал горилогч, бялдуучуудад л сонин байха. Түүнээс ард түмэн учиргүй сонирхоод байсан юм алга. "Манай намын залуучууд их сонирхож байна" гэж хэлсэн байсан. Тэд чинь ирээдүйн "б**с долоогч" нар учраас тэр.

Avatar

Зочин 2013-10-24 46.14.253.141

mal min chi ene namiig demjdeg mongol ornii barag tal huniig ingej doromjlohgui shuu uhej bsan mal min

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.194.38

MAN yalii gej bgaa bol odoo butsaad seheeten image-ee avah heregtei zodoonch hurelsuh tuunii heden haltar batsaanuudaar tusuulugduh bolood udaj bna shuu dee

Avatar

Зочин 2013-10-24 124.158.74.2

За ингээд Ж.Сүхбаатар энэ тэр гэсэн хөдөөний мөрөөдөгчид будаа боллоо доо.С.Баяр Сүгийнхэн энэ залууг зүтгүүлэхээр Миеэтэйгээ тохирчихсон гэнэ лээ.Нэг бол баахан орлогч дарга гаргаж ирээд бүгдийг нь дэд дарга болгочих.

Avatar

Зочин 2013-10-24 202.21.106.169

10 jil namin bichig barimt bolovsruulsan yum biz dee tegeed ter n dandaa yalalagdal avchirsan bayval yamar uu ha ha ha

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.195.135

Tsogtbaatariig turuun heseghen baigal orchind ajillaj baihad ni uneheer davgui hun gej unelsen. UIH songuulid mongogui bolood orsoldoh erh avch chadaaagui gej baisan. Bitgii l baritsaalagdaarai. Ireedui baigaa shuu chamd.

Avatar

Зочин 2013-10-24 183.177.99.70

Цогтбаатарыг намын генсект тавих хэрэгтэй

Avatar

Зочин 2013-10-24 49.0.153.247

бүүр эрт тавих байсан юм ЕНБ дарга энэ залуу болох ёстой

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.194.61

darga ni hatuu zangarag buhii nohor baih ni zow bolow uu gensek ni bol orchin ueiin toloolol bh heregtei bh, tegehgui bol heterhii huuchinsag imagetei bna daa. seheetnuudiin nam odoo borchuuliin namiin imagetei bolson gedgee hairtsagnaasaa garaad haraasai

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.194.51

MAN odoo nuuren deeree orchin ueleg dur torh gargaj ireh heregtei dandaa l dund zindaanii huviin surguuli togsoj darga dagasan heden haltar batsaanuudaasaa salaasai bilee. hoorhii hodoo image ni tanai namiig dandaa UB-d yalagduulj irseniig oilgodogui l um bhdaa. odoo bas neg yaruu nairagch yavj bgaa.

Avatar

иргэн 2013-10-24 202.179.10.150

Энэ сайхан залуу ингэж давжаарах гэждээ,аргагүй ажил амьдралын шаардлагаар ингэвүүдээ,ёстойл СЭРЭХГҮЙ БОЛ САЙХАН ЗҮҮД гэдэг энэ байнадаа

Avatar

зочин 2013-10-24 202.131.235.130

Ха Ха энэ дурак : "манайхан зөвхөн улс орноо л боддог " гэж авсан байна. Улаан луйварчид яаж ингэж зоригтой ярилцлага өгч чадаж байна аа. Ард түмэн та нарт дүнгээ тавьсан. Одоо ахиад хуучин та нарын дотроос хэн нэгэн чинь дарга болж гарч ирвэл намаа бүрмөсөн булшлана гэсэн үг. Ичгүүргүй новшнууд.

Avatar

Зочин 2013-10-24 49.0.153.247

хүү минь юунд хараа зүхээд байдаг юм вэ дээ.

Avatar

ene amjihuu 2013-10-24 202.21.113.141

Ene odoo yu ve. Petrovisoos mungu avch amia zogoodgoo medej bga bizde uuriguu

Avatar

Зочин 2013-10-24 182.160.41.183

МАН-л гайгүй хүмүүс байдаг л юм байна.Харин эд нарыгаа МАНгарууд дээш нь гаргахгүй л дээ.Энхболд энэ тэр гээд л балайраад явчих биз.

Avatar

з 2013-10-24 112.72.9.26

ярилцлага авдаг сэтгүүлч бол

Avatar

Зочин 2013-10-24 110.93.21.146

XEN DARGA BOLOXXEN GENSEK BOLOXIG KHURELSUKHIIN FRAKTS SHIIDNE DEE. ENE BOL UNEN YUM AA.

Avatar

Зочин 2013-10-24 110.93.21.146

XEN DARGA BOLOXXEN GENSEK BOLOXIG KHURELSUKHIIN FRAKTS SHIIDNE DEE. ENE BOL UNEN YUM AA.

Avatar

з 2013-10-24 112.72.9.26

энэ одоо онолч юм уу хаашаа юм

Avatar

Зочин 2013-10-24 103.26.194.103

Dalaid gartsgui ornuudiin yasan iisen genuu jijigheen ym yarih ym daa iim hund denduu tomdoh suudal bailgui dee

Avatar

Зочин 2013-10-24 27.123.214.110

Demjij baina. Ner devshij baigaa humuusees unen hudal ni medegdehgui asuudlaar tsagdaa shuuhiin baiguullagaar ergeldeegui gants hun ni Tsogtbaatar guai l baina shd.

Avatar

Зочин 2013-10-24 202.131.226.86

Залуу л гээд байх юм даа. Хөөрхий 40 хол гарсан нөхөр л байна лээ ш дэ.

Avatar

irgen 2013-10-24 103.26.194.99

Ehner n MCS companaas Emneleg belgend avsan gej humuus yariad l baina lee.Mcs-iin neegdeh gej baigaa Intermed gej emnelgiin zahiral n gesen Boloroo gesen baihaa.MCS companitai yamar holbootoi ve?Yamar ortei boloh ve?Bas Su.Batbold gishuuntei?Ene compani,Su Batbold oilgarhiin gar hol bolson hun demii baihoo.Bayartsogt,Otgonbayar gishuun shig l yum bolno biz.

Avatar

naraa 2013-10-24 103.11.192.34

ikh yalaltiig avchrah hudulguur baih bolno… Goyo ug bndaa hen ch ingej heleegui yum bn

Avatar

zochin 2013-10-24 103.11.192.34

MAN 2016 omd yalaya gevel uneheer iimerhuu bodoltoi strategch temtsegch zaluugaa gensec bolgochihvol alaad ugch medne shuu daanch tedniigee gargah eruul uhaan ene namd baihgui naihdaa khuurkhii

Avatar

яанаа ярилцсан сэтгүүлч байхгүй 2013-10-24 211.155.97.2

өөрөө өөртөөгөө хийдэг юм байх даа

Avatar

ярилцлага нь ямар муу юм бэ 2013-10-24 211.155.97.2

өөрөө гайгүй боловсролтой ч намд үнэндээ юу ч хийгээгүй хүн. зүгээр л хөдөлмөр завшигч гэсэн үг

Avatar

МАН 2013-10-24 103.9.90.130

Их Ялагдлыг үргэлжилүүлэх хөдөлгүүр байх болно.

Avatar

aagii 2013-10-24 202.170.84.7

Namiin dargad olon hun ursulduusei

Avatar

Зочин 2013-10-24 202.131.225.254

Гайгүй залуу байна амжилт хүсье АН пиарчин АНУ зөвлөгөө аваадаг шиг та бас яагаад болохгүй гэж

Avatar

Зочин 2013-10-24 203.91.119.100

Энэ нам үнэхээрийн чадалтай олон лидерүүдтэй гэдэг нь Ганчимэгийн С.Баяр, М.Энхболд, Н.Энхболд нартай хийсэн ярилцлагаас тодорхой байна. Үнэхээр баярлууштай, мундаг нам шүү. Одоо даргаар М.Энхболд, дэд даргаар Н.Энхболд, ерөнхий нарийн бичгийн дарга нь Д.Цогтбаатар болвол дараагийн 10 удаагийн сонгуульд /40 жил/ баттай ялна. Ерөнхий стратегич нь С.Баяр байх ёстой

Avatar

МАН 2013-10-24 124.158.94.35

МАН мандтугай гэдэг үг аль хэдийнээ ард хоцорсон шүү дээ, тэд мянга далдганаад ч хэрэггүй болсон гэдгээ одоо хүртэл ухаарахгүй байгаа хэрэг үү, улс орноо гэсэн бодол 0.3% байсан бол өнөөдрийг хүртэл буйдан дээрээ тухлаад байж байх байлаа гэж

Avatar

Sanal 2013-10-24 202.21.112.82

Man odoo l iim ner tsever, Shine nuur tsaraigaar namiinhaa nuur tsaraig shinechlehgui bol Huuchin heden garuud bgad bval yamar ch uurchlult garahgui shde

Avatar

Зочин 2013-10-24 202.179.29.116

Женкотой юунаас болж муудалцаад зодуулсан бол. Цагдаагаас гомдлоо буцаагаад татчихсан, цаана нь бизнесийн асуудал байсан шиг байгаам.

Avatar

Зочин 2013-10-24 202.131.225.109

Женкотой ямар холбоотойг нь асуугаач ээ. Ё.Отгонбаяр энэ 2 женпотой нарийн холбоотой шүү

Avatar

Дэмжигч 2013-10-24 27.123.214.110

Энэ залуугийн мэдлэг, боловсрол, туршлага, тууштай зан чанарыг нам нь ашиглах л хэрэгтэй.

Avatar

зочин 2013-10-24 202.179.27.133

цогоог дэмжиж байна

Avatar

Зочин 2013-10-24 122.201.17.110

Төлбөртэй мэдээ

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж