Хакердуулсаар байх уу? | News.MN

Хакердуулсаар байх уу?

Хуучирсан мэдээ: 2013.10.17-нд нийтлэгдсэн

Хакердуулсаар байх уу?

Ерөнхийлөгч Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн гишүүн болон гишүүн байсан эрхмүүдтэй уулзаж, төрийн нарийн ширийн асуудал, аюулгүй байдлын талаар ярилцсан энэ өдрүүдэд Монголын Батлан хамгаалах салбартай холбоотой мэдээллийг Хятадын дэлхийд алдартай “АРТ1”, “Comment crew” бүлгийнхэн хакердсан талаар АНУ-д төвтэй “Threatconnect” мэдээллийн технологи, аюулгүй байдал сонирхдог мэргэжилтнүүдээс бүрдсэн байгууллага мэдээлэв. Гэхдээ тэд огтоос ор үндэслэлгүй мэдээлэл цацсангүй. Хакердсан мэдээллүүд дотор Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн мэдээлэл, Монгол Улс-АНУ-ын хамтарсан “Хааны эрэлд-2014” сургуулилт, Вьетнамын Батлан хамгаалах яамны Гадаад хамтын ажиллагааны газраас Монгол Улсаас БНВУ-д суугаа Элчин сайдад хүргүүлсэн мэдээлэл зэргийг хакердсаныг дэлгэн тавьжээ. “Threatconnect”-ийнхний үзэж байгаагаар өмнөд хөршийнхөн маань бидний гадаад харилцаа, гуравдагч хөршийн талаар баримталж буй бодлогыг голлон тандсан бололтой. Асуудал сөхөгдөж эхэлмэгч Монгол харилцаа холбоо, мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангадаг Кибер аюулгүй байдлын газарт ТЕГ-аас хандсан байна. Харин тус газраас асуудлыг бүрэн хяналтанд байгааг мэдэгдэж, улсын нууцын зэрэглэлийн мэдээ, мэдээлэл алдагдаагүйг онцолсон талаар баттай эх сурвалж мэдээлж байна.  Гэхдээ өмнөд хөршийнхөн довтолсон нь тодорхой боллоо гэсэн үг. Харин манайд үүнээс урьдчилан сэргийлэх орчин нь бүрдээгүйг мэргэжлийн хүмүүс нуусангүй.

Магадгүй энэ талаар ч Аюулгүй байдлын зөвлөлийн одоогийн болон өмнөх гишүүд нухацтай ярьсан байхыг үгүйсгэхгүй. Ерөнхий сайд асан С.Баярын өгсөн ярилцлагаас үзвэл улсын нууц олон асуудлыг хөндөж ярилцжээ. Хакерчид вирусны программ ашиглан удирдлагатай холбогдож мэдээлэл дамжуулж, түүгээр зогсохгүй дахин үүрэг даалгавар аваад байдаг тухай ч  “Threatconnect”-ийнхэн мэдээлсэн байх юм. Харин яг энэ чиглэлээр судалдаг, туршлагатай хүн цөөхөн. Туршлагатай хүмүүс нь гадаадад гарчихсан талаар системийн инженер судлаач С.Дөлмандах хэлсэн байна.

Тэгвэл Монголын мэдээлэл, харилцаа холбооны сүлжээ, түүний аюулгүй байдал ямаршуухан билээ гэх асуулт анхаарал татна.

Өнөөдөр Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж буй үүрэн холбооны операторууд, интернэт сүлжээний компаниуд ямаршуухан байгааг эхлээд ярих хэрэг гарна. Хамгийн олон хэрэглэгчидтэй гэдэг “Мобиком”-оос эхлэх нь зүйтэй. Тус компанийн дамжуулалт, холболтын зарим хэсэг БНХАУ-ын “HUAWEI” компанийн төхөөрөмж дээр суурилсан байна. “Huawei”-г  үндэслэгч нь Хятадын ардын армийн инженер байдаг талаар мэдээлдэг. Тэгвэл энэ компанийн тоног төхөөрөмжийг Герман боловсролын болон шинжлэх ухааны байгууллагуудын сүлжээ болох Deutsches Forschungsnetz хэмээх сүлжээндээ ашиглахыг хорьсон байна.  Дээр нь БНХАУ-ын төрийн 51 хувийн оролцоотой гэгддэг  “ZTE” компанийн тоног төхөөрөмжийг ч мөн ашигладаг. Энэхүү компанийн удирдлагуудад АТГ-аас эрүүгийн хэрэг үүсгэчихсэн шалгаж байгаа.

Харин “Скайтел”-ийн хувьд хэрэглэгчдийн холболтын станц “ZTE” компанийн төхөөрөмж дээр суурилсан. “Юнител”-ийн холболт, дамжуулалтын хэсгийн багагүй хувь нь  “HUAWEI” компанийн төхөөрөмж, “G-mobile”-ийн сүлжээ бас л “ZTE” компанийн төхөөрөмж дээр суурилдаг гэсэн мэдээллийг холбогдох албаныхан өгч байна. Монголын цахилгаан холбоо компани ч мөн л дээрх хоёр компанийн төхөөрөмжүүдээр үйл ажиллагаа явуулдаг юмсан.

Тэгвэл энэ компаниудын талаар таагүй мэдээлэл олон. “ZTE” компани гэхэд л Филиппин, Уганда, Замби, Кени, Шри-Ланка, Иран гээд хөгжиж буй орнуудад тагнаж туршсан хэрэгт холбогдож байжээ. Тэгвэл Энэтхэг, Норвеги зэрэг орнууд “ZTE”-ийн төхөөрөмжөөр дамжуулан яриаг замаас нь тагнадаг гэж хориглож ч байж. Тэгвэл яг жилийн өмнө тус компанийн талаар нэгэн ноцтой мэдээллийг АНУ-ын Конгрессын тагнуулын албыг хариуцсан байнгын хорооноос зарласан. Тэр нь   БНХАУ-ын цахилгаан холбооны “Huawei” болон “ZTE” хэмээх компаниуд АНУ-ын аюулгүй байдалд аюул учруулж байна . Тус хорооноос энэхүү асуудлыг жил шахам судалж гаргасан тайландаа эдгээд компаниудыг цаанаас нь Хятадын Засгийн газар удирддаг бөгөөд үүгээрээ дамжуулж өөр улсуудыг чагнаж, тагнадаг талаар шүү дээ.

Дээр нь дэлхийг хавтгай болгож буй интернэтийн үйлчилгээг Монголд үзүүлж буй “Railcom”, “Skynet”, “Mobinet”, “Majicnet”, “Citinet”,  “Micom” компаниуд ч ялгаагүй БНХАУ-ын “ZTE”, “HUAWEI” компанийн техник хэрэгсэл, программ хангамжийг ашиглаж байна. “ZTE” компани гадаадад тоног төхөөрөмжиндөө чип суулгаж тагнах үйл ажиллагаа явуулж байгаад баригдсан талаар бид дээр дурдсан. Тиймээс ч хориглож байж. Харин манайд энэ компанийн төнөг төхөөрөмжүүд мэдээлэл, холбооны, аюулгүй байдлын бүхий л чиглэлд давамгайлж байна.

Нөгөөтэйгүүр хакерчдын довтолгооны чиг хандлага ч өөрчилөгдсөн талаар мэргэжлийн хүмүүс хэлж байна. Ингэхдээ мэдэгдэлгүй вирус суулгаад, вирусны эсрэг программыг нь нууцаар унтрааж дуртай мэдээллээ авдаг болсон гэнэ. Энгийнээр хэлбэл, тухайн хүнд эсвэл сүлжээний вирусыг илрүүлэгчийг унтраачихсан учраас юу ч мэдэгдэхгүй гэсэн үг. Өмнөд хөршөөсөө гар утсаас эхлээд компьютер, ер нь бүхнийг зөөдөг манайханд тэр тоолонгоороо мэдээллийн аюулгүй байдал алдагдах маш өндөр магадлал байна аа. Харин түүгээр мэргэшсэн, туршлагатай инженерүүд хуруу дарам цөөхөн төдийгүй, цалин мөнгө тааруу болон бусад шалтгаанаар гадаадад гарчээ.

Энэ бүхнийг зохицуулах ёстой мэдээллийн аюулгүй байдлыг хамгаалах хууль эрх зүйн орчин нь ч манайд бүрдээгүй байна.

Одоогоос хоёр жилийн өмнө улсын нууц задруулсан хэргээр хоригдож байсан УИХ-ын Тамгын газрын Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааны хэлтсийн зөвлөх асан Ц.Жаргалсайханд эрүү үүсгэн ял оноож байлаа. Айлчлалын хөтөлбөрийг задруулсных нь төлөө түүнийг ялласан. Гэтэл түүнээс ч чухал мэдээллийг манай сүлжээнд нэвтрээд авчихаж байна. Манай төрийн сүлжээнд ашигладаг “gov.org”-ийг Кибер аюулгүй байдлын газар хамгаалж, хяналтандаа байлгадаг ч төрийн бүх байгууллага энэ сүлжээнд холбогдоогүй байна. Тэгэхээр тэр тоолонгоор халдлагад өртөх магадлалтай гэсэн үг. Дэлхий нийт анхаарлаа хандуулж, цахим ертөнцөөр дайтаж, тагнаж, чагнадаг болсон энэ үед аюулгүй байдал алдагдах хамгийн өндөр магадлал мэдээлэл, холбооны аюулгүй байдал болжээ. Гэтэл гадаадад хамгийн их тагнаж чагнах үйл ажиллагаа явуулсан гэгддэг БНХАУ-ын “ZTE”-ийн тоног төхөөрөмжийг харилцаа, холбооныхоо салбарт хэрэглэж байна. Ард нь БНХАУ-ын Засгийн газрын тусгай ажилтнууд байдаг гэгддэг энэ компаниар дамжуулан тусгай албаныхантай нь холбоотой гээд байгаа “АРТ1”, “Comment crew” бүлгийнхэн хакердсан бол яах вэ. Бид ийм халдлагуудын талаар гаднаас мэдээлэл авч, тэд мэдээлэхгүй бол юу ч мэдэхгүй өнгөрсөөр л байх уу?!

Л.НАРАНТӨГС

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Zochin 2013-10-17 202.170.68.19

Ter USA-d gen uu? haana surdag gechihevee, ter odoo tegvel ter USA-daa dandaa 5-dagch hun bolood amidrahgui yu? Sanaa chini uneheer zovj baigaa bol chi ooroo ireed shinechlehgui yu? Chadahgui baij, yg chamd USA-d sariin 100,000 am.dollariin tsalintai ajil oldoj hargdaach! Joohon unemshiltei um bicheech, chinii ter muulaad baigaa Mongolchuud chini haa ochij IT-r 8-80 nastan hurtel gaigui bolood baigaa shuu! USA-d sariin 100,000 am.dollariin tsalintai ajil gej eroosoo baihgui! Chamd bol sariin 1000$ oldoj baival ih um! Harin Mongolchuud bol uuniig chini Mongoldoo avchihna shuu

Avatar

hm 2013-10-17 90.217.152.200

manaihan hezee asuudliin ul undsiig buren oilgodog bolno doo… tarbaga agnahdaa ehleed hoshgiruuldag baihaa…

Avatar

Зочин 2013-10-17 137.165.169.203

Odo ter "huja"-nuudiig alya ntr gdg undeserheg uzeltei humuusee gargaad uzeech? HAHAHA ingej uursdiiguu zovooj baisnaas, orchin uyin yumaar ted nartai ursulduud yavlj chadaj baival, ter teneg undeserheg uzlee delgeruulj bai. Huurhii duu ingeseer baigad Mongol ezlegdeh bol yahuu?

Avatar

Зочин 2013-10-17 74.254.149.70

bi usa-d surdag. IT chigleleer. tegeed togsood mongold ochood IT-r ajillana gej zuudelj ch baigaagui yum bn. tosoolood uzeech usa-d sard 100.000$ tsalintai ajil bhd mongold yah gej ajillah yum. neg hogshin uchraa medehgui buduun dargad zagnuulah gej uu. ineed hurchlee. mongol ene ujgirsan huuchchuulaa zailuulahgui bol duusshaas oor arga alga. neg 80 ond computer uusch bh ueiin dos basic deer heden algorithm bichij sursan ovgon ter undesnii ayulgui baidliin hamgaalaltiig hariutsaad suuj bgaa gedegt bi 200% itgeltei bn. bas nemj helhed Threatconnect chin zugeer l sain duriinhan. baiguullaga ch bish. mergejliin company holslood analyze hiilgevel iluu delgerengui yum garna daa. Za manai hed ch dee dulii dumbe orgiol suuj bgaa. mongo idsen neg n za email computereeer l ter talaar huntei yarij boldguin bn shu busdaar bol nada yamar hamaa bhv gesn yum l bodoj bgaa.

Avatar

Зочин 2013-10-17 92.224.185.54

iimerhuu setgelgeetei hun ireed ch giiguulehgui sh dee, naanaa shinge

Avatar

Zochin 2013-10-17 103.26.194.21

Chi teguul eroosoo usa-giin irgen bol za yu. cham shig mongoloo gsn setgelgu amitnaar bid nar dutahguee

Avatar

zochin 2013-10-17 112.72.13.152

Saikhan heden zaluusiig beldeed oortsiin data tov baiguulsan bol iim asuudal garahgui bsan baih, ene anhniihan ch bish baih odoonoos arga hemjee avch, Mongoldoo olon ulsiin surgaltiin tov baiguulad IT sonirhdog saluusiig 10 jiliin surguulaas ni ehlen beldeh heregtei. Unendee ene tsahim ene ter IT ayulgui baidal taldaa manaih yavah herendee dajgui l yavj baigaa gehdee l olon ulsiin dantsand hotsorch bga ni unen hudalaa geed helchih hun hovor bolov uu. Ee tegeed ter mundag zovlol, 76 gun uhaantainuud manuusaas iluu setgedeg bailgui de

Avatar

aaaaa 2013-10-17 182.160.38.207

turiin baiguulgad darga narin hahuuldaal uursdiin tagnan turshih tuhuurumjuu oruulaal irj bgan. Ene zte.d hen zuwshuurul ugsung shalgawal taarna. Ene chigleleer mongolchuud uursdiin hvmvvsee beldeh tsag bolson

Avatar

zochin 2013-10-17 96.25.135.109

Deerh medeelliin kompaniudiig ankh khen oruulj irsen yum be? Baitlaa toriin ordniihoo kholboonii bvkh tehnikiig said Saihanbileg darga oruulj irsen gedeg am yaria olon jiliin omnoos yarigdaj ,bichigdej bsan sanagdana.Ene asuudal deer anhaarlaa khanduulna uu?

Avatar

Зояо 2013-10-17 103.26.194.144

Монгол улсад ямар хэмжээний халдлага болдог, түүнийг хэрхэн таслан зогсоож байгаа талаарх хамгийн бодит мэдээллийг тухайн асуудал хариуцсан төрийн байгууллага буюу Үндэсний дата төвөөс авч мэдээллэх хэрэгтэй энэ сэтгүүлчид, энэ Халтар гэж нэг ТББ-ийн тэргүү үгээр Монгол улсын халдлагыг яаж мэдэх вэ, хэзээний тоо баримт яриад байна вэ, яриад байгаа мэдээг нь төрийн байгууллагаас батлаж чадах уу

Avatar

Зочин 2013-10-17 74.254.149.70

Haltar bol haltar shu de. Modem cable niiluulj heden togrog tsohiyo l gej tend suugaa hun. Yas yuman deer network adapteraa neegeed harchij chadahgui l amitan bgaa.

Avatar

Cisco 2013-10-17 76.106.110.139

Мэргэжилгүй, мэргэшээгүйчүүд төрийн албанд очсоноос боловсон хүчний бодлого алдагдсан. Манайхан нууцсаа алдсанаа америкчуудаас мэдээд ичсэн юм билээ. Газрийн даргаа харчих дандаа мэргэжилийн бус хүмүүс байсан Сайханбилэг одоо Жадамбаа гээд бас мэргэжилийн бус хүн. Сайн мэргэшилтэн салбарын талаар сайн бодлого явуулдаг юм билээ.

Avatar

123 2013-10-17 202.21.96.194

Mergjilten beltgej bgaa surguuliudad surgalt muu bn sh dee. Outan l geed bdag bagsh nariig saijiruulah surgah talaar neg ch uym hiihgui bgaa uym chin yaj sain mergejilten garahav dee. IT-iin surguuli ni dampuurchihsan

Avatar

Зочин 2013-10-17 180.235.185.64

сүлжэээ л бол сүлжээ. Олон нийт орно. Тэгээд өөр юу хэлэх юм? сайн муу бүх хүмүүс орно. Женя гуайн хэлснээр зүгээр л компьютерээ унтраагаад тайван суу гэдэг шиг л.

Avatar

Зочин 2013-10-17 92.224.176.240

manaihan uneheer teneg yum yu bodoj tednii buteegdehuuniig avdag bna. avsan humuusiig n urvagch geed bariach!

Avatar

Зочин 2013-10-17 92.224.176.240

toriin baiguullagad ajilladag humuus oorsdoo teneg sh dee. ajild avsan humuusiinhee tuhai buh barimtiig (ner us on sar , hezee ajild avsan, bas yamar ih surguuliudiig hezee yaj duurgesen geed) yutai heetei n interneted tavichihsan bdag. haana hadgalj bgaagaa meddeggui yum uu?

Avatar

Зочин 2013-10-17 76.164.234.42

Хятад байна уу, АНУ байна уу, Европын улс байнуу бүгд л Transmission төхөөрөмждөө ноо байгаашдээ. АНУ бол харин ч нэг тэрүүгээрээ төгсөрсөн улс байх(бодуул СISCO…). Саяхан ойрх дорнодод болсон бослого үймэээн болсон юм байна. Тухайн улсад дэлхийн томоохон гэх холбооны төхөөрөмж хийдэг олон янзын төхөөрөмжүүд байснаас бүгдээрээ ажилгүй болсон байх мэдээлэл байна. Харин ганц Японы NEC-гийн Transmission төхөөрөмжүүд ажиллаж байгаа нь дэлхий дахинд танигдсан байсан. Явж2 шударга хүмүүстэйгээрээ Японууд зүгээр юм шиг байгаан.

Avatar

Зочин 2013-10-17 76.164.234.43

Хятад байна уу, АНУ байна уу, Европын улс байнуу бүгд л Transmission төхөөрөмждөө ноо байгаашдээ. АНУ бол харин ч нэг тэрүүгээрээ төгсөрсөн улс байх(бодуул СISCO…). Саяхан ойрх дорнодод болсон бослого үймэээн болсон юм байна. Тухайн улсад дэлхийн томоохон гэх холбооны төхөөрөмж хийдэг олон янзын төхөөрөмжүүд байснаас бүгдээрээ ажилгүй болсон байх мэдээлэл байна. Харин ганц Японы NEC-гийн Transmission төхөөрөмжүүд ажиллаж байгаа нь дэлхий дахинд танигдсан байсан. Явж2 шударга хүмүүстэйгээрээ Японууд зүгээр юм шиг байгаан.

Avatar

Etseg ekh 2013-10-17 202.21.96.115

Ene Pinocchio gedeg udur unjuulekhed huuhdee yavuulsan chin manai huuhed aimaar hudlaa yaridag bolood bhiin.

Avatar

hm 2013-10-17 122.201.27.118

Manai siteuud virus taraaj baina geed guugleer haisan hailtiin hariu deer garch baina lee. Ene sited oroh um bol uuriin chin zuvshuurulguigeer program suulgah ayuultai geed. Olloogiinhon troyan suulgadag bolood udaj baigaa enniigee meddeg um bolov uu daa.

Avatar

х 2013-10-17 180.149.93.40

Хамгийн түрүүнд Мэдээллийн аюулгүй байдал – Мэдээллийг хамгаалах гэдэг өөр юм шиг инээдтэй сэтгэхүйгээс салах хэрэгтэй. Мэдээллийг хамгаалах гэдэг нь – Мэдээллийн аюулгүй байдлыг хангах цогц арга хэмжээнүүдийг хэлнэ. Ямар нэгэн хэмжээгээр нууцлах шаардлагатай хандах эрхийг нь хязгаарлах шаардлагатай мэдээллийг л хамгаална гэх мэт энгийн ойлголтуудаа нэг болгох хэрэгтэй.

Avatar

д тэмүүжин 2013-10-17 202.179.13.215

төрийн хар хайрцагийг тээгч сэхээтнүүд намын харьяаллаас гудамжинд чулуу өшиглөх болоод удаж байна

Avatar

д тэмүүжин 2013-10-17 202.179.13.215

ямарч байгууллага компьютер программ авахдаа хямдыг бодож урагшаа явна. Бас завсраас нь мөнгө цохино.

Avatar

д тэмүүжин 2013-10-17 202.179.13.215

авилгалд автсан системд ийм сэдэв бол ямарч утгагүй.

Avatar

д тэмүүжин 2013-10-17 202.179.13.215

мэдээлэл нууц хадгалах нь ердөө байгууллага, хувь хүний хувийн зохион байгуулалт, сахилга, дэг журамтай холбоотой байдаг. Гэтэл орчин цагийн монгол хүнд энэ суурь байхгүй. Одоо бүх юм задгай болж гадныхан хаа сайгүй үзэгдэж зөвлөх болсон. ийм үед дээрх сэдэв ямарч ач холбогдол байхгүй. Энэ бол үнэн.

Avatar

Ах 2013-10-17 180.149.93.40

Энэ маш өргөн хүрээтэй асуудал. Мэдээлэл, мэдээллийн харилцаа, мэдээллийн технологи, мэдээллийн дэд бүтэц, мэдээллийн ангилал, мэдээлэл хамгаалах-мэдээллийн аюулгүй байдал, нууц мэдээлэл, мэдээлэл хамгаалах-кибер аюулгүй байдал, мэдээлэлжүүлэх чиглэлээр төрөөс явуулж буй үндсэн чиглэл бодлого, мэдээллийг хамгаалах горим дэглэм, төрийн мэдээллийн систем, иргэний бүртгэл, мэдээллийг хамгаалах, халдлагын төрөл, загвар, хамгаалах арга хэрэгсэл, хариуцах байгууллага, хүлээх хариуцлага, хууль эрх зүйн болон инженер техникийн хамгаалалт г.м

Avatar

hh 2013-10-17 202.5.194.125

bolovsroloo deeshlyyl muusain malnuud hackerduulj yhmeryyd hahhaha

Avatar

onom 2013-10-17 114.247.16.34

Манайхан тэгээд мэдээллийн аюулгүй байдал, нууц мэдээлэл гэдэг 2 зүйлийг холиод байх юм байшд. Дээр нь санаатайгаар энэ 2-ийг холиод албаар цаанаас нь хятадын тоног төхөөрөмжийг л бол авхуулахгүй гэсэн бодлого давхар яваад байх шиг. тэр нь тэгээд ихэнхдээ хаа нэг газар явж байгаа тендер-тэй холбоотойгоор өөрийнхөө нийлүүлэх тоног төхөөрөмжид давуу эрх олж авах гэсэн явцуу сонирхол байх нь ч бий. Би хятадууд хакерддаг, мэдээллийн аюулгүй байдлыг сайжруулах асуудлыг эсэргээцэх гэсэнгүй. гэхдээ ийм далбаан дор хувийн явцуу эрх ашиг давхар явдаг шүү гэдгийг хэлэх гэсэн юм. дээр нь Мэдээллийн аюулгүй байдал, нууц мэдээлэл 2-оо ялгаж ойлгомоор байна. тэгэхгүй бол холиж хутгаад үймүүлээд байдаг юм тасрахгүй, дээр нь толгой эргүүлж байгаад тендер авчих гэсэн богино зайн тоглолт үргэлжилсээр байх болно шүү.

Avatar

мэкэ 2013-10-17 180.235.185.64

МАНАЙХАН ХЭЗЭЭДЭЭ КОМПЬЮТЕРИЙГ СЭЙФЭЭ ГЭЖ БОДДОГ БОЛСОН ЮМ? ЁСТОЙ МЭДЭХГҮЙ ЮМ БАЙНА ХӨӨЕ. харин гар утсаар мобайл банк гээд л балайрцгаагаад байх юм. Гаднаас чинь утсыг чинь удирдаж байхыг хэн мэдэх юм. ГАДААДЫН ЭЛЧИН САЙДЫН ЯАМДУУД БҮХ МЭДЭЭГЭЭ ШИФЭРЛЭДЭГ ШД. МАНАЙХАН МЭДЭХГҮЙ БОЛЧИХОЖ ГЭНЭЭ. Энэ ардчилсан хувьсгал уу? Бүхнийг хуу хамааг хаячсан. Шал тэнэг.

Avatar

Зочин 2013-10-17 202.170.80.26

Мэдээллийн аюулгүй байдал дээр анхаарал хандуулах цаг нь болсон. Кибер хамгаалалтын чиглэлээр тусгай хүмүүсийг бэлтгэх хэрэгтэй.

Avatar

Guest 2013-10-17 202.170.71.163

Ugch baigaa tsalin n baga, chadaltai zaluus n gadaadad baihad bid IT security sain hiij chadah u.Technology tal deer bugd CHINA-gaas haraat shuu dee. Tsalingaa gaigui uguud gadaad baidag mergejiltnuudee tataj, technology-iin shinechleliig hiij chadwal ug n neg ih hamgaalahad asuudal uusehgui l gej bodoj baina. Bas MGL-d baidag IT-giinhen muu gej dugnej hezee ch bolohgui

Avatar

IT 2013-10-17 122.201.27.202

Yurunhiiduu gewel manai IT giin humuus muu ch bna sainch bna yag yum hiiye ntr geheer tsaanaas tusuw mungu bhgui zarlaga gargana ntr geed bdag bolhoos bish medleg muudaa bishee… 1000 heleed oilgohgui humuus bhiin bnashdee tegeed tsalin baga hetsuu hetsuu

Avatar

Зочин 2013-10-17 103.26.194.64

Manaid avyastai zaluuchuud bii sh dee. Gol ni sain surgaj beldeed tsalin khangamjiig ni akhiukhan uguud ajilluulkah kheregtei.

Avatar

Зочин 2013-10-17 204.45.133.74

Yahoo msg ees uudeltei shuu. End baiguullaguudad yahoo msg hereglehiig horiglodog

Avatar

Зочин 2013-10-17 203.169.50.180

Manaihan odoohondoo oilgohgui ee. Heden setguulchiin medeegeer yu bolj baigaag l hardag. Ternees gadaad orchnoos haagdmal talruugaa shd. 5 jiliin daraagaar hotsorch l oiglono.

Avatar

Зочин 2013-10-17 192.210.200.175

Herev mongolchyyd yahoo hereglehee bolivol. Mongoliin tagnyyliih n bidniig tagnaj chadahgyid hyrne. Tiimees ene taliin medeelliig neeh tsatsaad baidaggyi. Er n mongold ch bas mungu uguud yahoo ryy neftreh hymyys baidag. yavaandaa olshiroh baihaa

Avatar

Зочин 2013-10-17 133.11.238.57

Ugaasaa Mongoliin buh irgediin medeelel ali hezii ni duriin ulsad yavj baigaa baih. Tsahin tuts geed l hoorood baidag, unendee ayulgui baidlaa bodood Japan hurtel tiim yum hiideggui sh dee. Tiim jijig mashin hiiy gevel ted nart bol huuhed nohoin togloom shig amarhan.

Avatar

Kkk 2013-10-17 126.254.70.30

Irgenii burtgel medeelliinhen hakduulval yanaa. er ni Manai IT iinhen muu muu.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж