Өндөр торгуулийг ч үл тоон улсын комисоос түрүүлж барилгаа ашиглалтад оруулсаар байна | News.MN

Өндөр торгуулийг ч үл тоон улсын комисоос түрүүлж барилгаа ашиглалтад оруулсаар байна

Хуучирсан мэдээ: 2010.05.26-нд нийтлэгдсэн

Өндөр торгуулийг ч үл тоон улсын комисоос түрүүлж барилгаа ашиглалтад оруулсаар байна

Хавар, зуны дэлгэр цагт оволзож байх ёстой барилгын салбарынхны ажил энэ жил “унтаа” хэвээр байна. Бүр хоёр жилийн өмнө захиалгаа өгсөн хүмүүс гэрээгээ цуцлах нэг хэцүү, цуцлахгүй хүлээх хэцүү болоод байна. Анх гэрээ хийхдээ өгч байсан амлалт, одоо харьцаж байгаа байдал хоёр нь тэс өмнөө болсон барилгын салбарынхны ааш аягаас монгол хүмүүс хэрхэн эвдэрч байгааг бэлхнээ харж болохоор. Өнөөдрийн байдлаар барилгын салбарт 2600 гаруй тусгай зөвшөөрөлтэй аж ахуйн нэгж бүртгэлтэй ч идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж буй нь 500 гаруйхан. Эдгээрийн дийлэнх нь барилгын материал, барилга угсралтын компани. Барилгын материалаа өөрсдөө үйлдвэрлээд угсралтаа хийдэг цөөн хэдээс бусад нь ихэвчлэн импортын бараа “царайчилдаг” нь ажлын явцад нөлөөлдөг гэж мэргэжлийн хүмүүс дүгнэж байна. Барилгын салбарын үзэсгэлэн яармагт очиход ихэнх барилгууд гүйцэтгэл 50-иас дээш хувьтай, тун удахгүй ашиглалтад орно гэж танилцуулдаг. Гэвч ачир дээрээ энэ “үлгэр”-т итгэсэн худалдан авагч нар цөхөртлөө хүлээдэг шалтаг, шалтгааныг хайж олохыг хичээлээ.

Энэ жилийн хувьд өнгөрсөн оныг бодвол барилгын салбарт дэвжин дээшлэх боломж байгааг эхний хэдэн сарын статистик харуулжээ. Ноднин жилийн турш  7800 айлын орон сууц ашиглалтад орсон бол энэ оны эхний улирлын байдлаар 3787 айл өрх орон сууцтай болжээ. Оны эхнээс одоог хүртэл нийт 68 аж ахуйн нэгж, хувь хүмүүсийн 111 барилга байгууламжид улсын комисс ажиллаад байгаа бөгөөд 64 аж ахуйн нэгж, хувь хүмүүсийн барьж байгуулсан 2432 айлын 171749.8 ам метр буюу 45 орон сууцны барилгад улсын комиссын бүртгэлийн дугаар олгосон байна. Гэтэл эдгээр албан ёсоор улсын комисст хүлээлгэн өгсөн барилга байгууламжаас гадна улсын комисс дүгнэлтээ гаргаагүй байхад барилгаа ашигалалтад оруулж орхидог том толгойтнууд цөөнгүй. Өнөөдөр барилгын салбарт “шургалсан” мэргэжлийн бус хүмүүс олон байна.  Тэдгээр элэг буруу хүмүүс өөрийн танил тал, төрийн албаараа түрээ барин барилга угсралтыг норм, нормативын дагуу бус “монголчлон” босгох болсны ганцхан жишээ улсын комисс ажиллуулдаггүй байдал ажээ. Засгийн газрын 72 дугаар тогтоолоор барилгыг ашиглалтад хүлээн авах журмыг баталсан байдаг. Уг журамд бүрэн дуусаагүй барилгыг ашиглахыг хатуу хориглосон ч бүхнийг зоосоор аргалж сурсан зарим хүмүүс худалдан авагчдынхаа амь насаар дэнчин тавин улсын комиссын хүлээн аваагүй барилга байшинг ашиглах болжээ. Хэрвээ улсын комисс хүлээж авахаас өмнө барилгыг ашигласан тохиолдолд 2-4 сая төгрөгийн торгууль ногдуулах ёстой. Улсын комиссынхон ч энэ дагуу зохих шийтгэлийг хэд хэдэн газарт ногдуулж байсан гэнэ. Гэтэл өнөөдрийг хүртэл эл зөрчил арилаагүй нь   2-4 сая төгрөг бол барилгын салбарынханд шийтгэл биш  гэдэг нь  харагдаж байгаа юм. Барилга байшинг хямд өртгөөр босгож, их хэмжээний ашиг олдгийн илрэл ч гэж хэлж болно. Нөгөөтэйгүүр улсын комиссын шаардлага сул, салбарынхан хоорондоо найзан дундаа явж ирснээс энэ мэт хууль бус үйлдлүүд тасрахгүй байгаа гэнэ. 

Уг нь улсын комиссыг мэргэжлийн хяналтынхан ахалдаг. Ашиглалтад оруулах объектийн хэмжээнээс хамаараад улсын болон нийслэлийн, зарим тохиолдолд дүүргээс ч хяналтын байцаагч нар томилогдох нь бий. Хойшид ашигалалтыг нь хариуцан ажиллах инженерийн байгууламжийн мэргэжилтнүүд  улсын комиссын бүрэлдэхүүнд ордог гээд бодохоор харах, хянах нүд дутаагүй нь мэдээж. Гэтэл яахаараа чанаргүй барилга баригдаад, түүнийг нь улсын комисс хүлээж аваад байна вэ гэсэн асуулт эндээс гарах нь мэдээж. Цөөхөн монголчуудын хөгжилд хамгийн ихээр саад тотгор болдог танил тал, найз нөхдийн гинжин холбоо барилгын салбарыг ч тойроогүйгээс гэж товчхон хариулт энд хангалттай. Улсын комисст олон хүн байх тусмаа хяналт чангарах бус улам утгаа алддаг байхыг үгүйсгэхгүй. Уншигч танд ч бас “барилгачин” найз байж л байгаа даа. Та улсын комисст оржээ гэж бодоход найздаа нэг удаа туслахыг хичээнэ дээ. Яг л түүн шиг өнөөдөр хяналтын байцаагчийн, маргааш холбооны инженерийн, харин дараагийн өдөр дулааны инженерийн найз нөхөд, танил нь барилгаа ашиглалтад оруулдгаас барилгын чанар дээшлэхгүй байна уу гэсэн хардлага эрхгүй төрнө. “Гуйлтын гинжин холбоо”-нд орсон улсын комиссын хажуугаар барилгын салбар бүхэлдээ их бүтээн байгуулалтад бэлэн биш байгааг туршлагатай нэгэн барилгын мэргэжилтэн хэлж байна. Өнөөдрийн байдлаар дотооддоо үйлдвэрлэсэн болон импортоор оруулж ирсэн барилгын материалын тун  багахан  хувийг л лабораториор шинжилдэг ажээ. Чанаргүй бүтээгдэхүүнээр босгосон барилгын чанар ямар байх нь ойлгомжтойн дээр барилгачдын ур чадвар, мэргэжлийн ёс зүй ч барилга орон сууцны чанарт шууд  хамааралтай билээ. Удтал хүлээсэн, итгэж хөрөнгө мөнгөө өгсөн хэрэглэгчдэдээ чанратай баригдсан тохилог, дулаан орон сууц хүлээлгээд өгчих сэтгэлгүй хүмүүс барилгын салбарт олон болсон нь хэрэглэгчдийг хагас зууны тэртээ “ах нар”-ын барьж үлдээсэн хуучин сууцыг сонгохоос аргагүйд хүргэж байгааг “Их барилга”-ынханд дуулгахад илүүдэх юун.

Д.Цээпил

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2010-05-26 202.126.90.23

Төр хууль гээч юмаа гаргаж жүжиглэх тэрийг нь эвтэйхэн өөртөө ашигтайгаар эргүүлж хуулиа дагаж байгаа мэт жүжиглэх хэрэгжүүлэх ёстой хэсэг нь авлигаа авчхаад ажил хийсэн дүр эсгэх Энэ ер нь ямар сонин доройтол вэ Монгол Улс аль нэгэн улсын дарамтанд хэт орчхоод үхлээ хүлээж байгаа амьтан шиг л байх юм аа Хариуцлага тооцлоо л гэх юм халаад хаясныгаа тэгж нэрлээд байх юм бол тэгж солиорох хэрэг байна уухариуцлага тооцно гэж ер нь яг яахыг хэлээд байнаа
Голомтоор нь тооцоогүй л бол тэр хариуцлага бишдахиад босохгүй болтол нь тооц л доо Булхайг минь дэлгэчих юм болов уу гэсэндээ л аргалаад худлаа сенсаацлаж байгаад мартагнуулахаас өөр юм байна уу Эх оронч байя гэвэл хариуцлагаа сайн тооц

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж