Ураны салбар урагшлах нь уу? | News.MN

Ураны салбар урагшлах нь уу?

Хуучирсан мэдээ: 2010.05.24-нд нийтлэгдсэн

Ураны салбар урагшлах нь уу?

Улсын хэмжээнд цор ганцхан байсан ашиг­лал­тын лицензийг цуцал­сан Цөмийн энергийн газрын шийдвэр нэг хэсэг дуулиан шуу­гиан тариад амжсан. Асуу­дал эрхэлсэн агентлаг нь тусгай зөвшөөрлийг цуцалсан байтал төрийн өмчит “Мон атом” компани “Хан ресорсез” компанитай санамж бичигт гарын үсэг зурсан нь эл шуугианы гол шалтгаан байсан юм. “Мон атом”-ын энэхүү үйлдлийг Цөмийн энергийн газраас тун болчимгүй хэрэг хэмээн тодорхойлж, мэдэгдэл хүртэл гаргаад амжсан. Цөмийн энергийн газрынхан “Төв Азийн уран” компанийн ашиглалтын лицензийг цуцалсан шийдвэрээ одоо ч хамгаалсан хэвээр.  Харин “Хан ресорсез” компани тус агентлагийн шийдвэрийг хууль бус хэмээн шүүхэд хандаад байгаа. Энэхүү маргаан зөвхөн хоёр байгууллагын асуудал биш бөгөөд ураны салбарын ойрын ирээдүйг тодорхойлох гол учиг болж, цаашилбал, хоёр улсын харилцааны асууд­лыг ч хөндөхөөр байдалд хүргээд байна. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч энэ оны эхээр ОХУ-д хийх байсан айлчлалаа хойшлуулах гол шалтгаан болсон гэгдэж байсан.  
ОХУ, Франц, БНХАУ, Япон, Энэтхэг гэхчилэн олон оронтой ураны хайгуул, ашиглалтын чиглэлээр хамтран ажиллахаар гэрээ хэлэлцээр хийчихсэн өнөөгийн нөхцөлд Цөмийн энергийн газар, “Хан ресорсез”-ийн хоорондын маргаан хэрхэн шийдэгдэхийг анхааралтай ажигласаар. Стра­те­гийн ач холбогдолтой эрдэс болох ураныг ОХУ-тай хамтран  ашиглах шийдвэрийг Засгийн газраас гаргасан нь “Хан ресорсез” компанийг хардлагын эх суурь болоод байгаа нь нууц биш юм. ОХУ, Монгол Улсын Засгийн газар хооронд байгуулсан гэрээ ёсоор бол “Дорнод уран” өнгөрсөн онд байгуулагдах байлаа. Гэвч өдгөөг хүртэл компани байгуулагдаж амжаа­гүй нь өнгөрсөн оноос улбаатай маргаан мэтгэлцээнээс шалт­гаалсан байх. “Тун удахгүй Засгийн газрын хурлаар оруул­на” гэсэн тайлбартайгаар хагас жилийг үдэж буй “Дорнод уран”-ы хувь заяанаас манай улсын ураны салбар урагшлах уу үгүй гэсэн шийдлээ хүлээж байна. Харамсалтай нь, энэ асуудал хэзээ, хэрхэн шийдэгдэх нь тодорхойгүй хэвээр байна.
Аль эртнээс л юун Оюутолгой, Тавантолгой, ураны ордууд дээр л гол “дажин” дэгдэнэ гэлцэж байсан ч яг өнөөдрийн байдлаар ураны салбар “таг чиг ажин түжин”. Яг үнэндээ бол юу болж байгаа, юу болох гээд байгаа нь тодорхойгүй. Зөвхөн дээрх маргаан төдийгүй ураны бусад ордуудын лицензийн асуудал ч тодорхой бус байгаа.  Урантай холбоотой бүхий л харилцааг Цөмийн энергийн газар хариуцдаг болж, өнгөрсөн оны дөрөвдүгээр улиралд ураны холбогдолтой бүх мэдээ, материалуудыг Ашигт малтмалын газраас тус агентлагт шилжүүлээд байгаа. Ашигт малтмалын газраас 27 аж ахуйн нэгжид холбогдох 164 лиценз буюу мэргэжлийн хэллэгээр хайгуул, олборлолтын талбайг тус агентлагт шилжүүлэн өгснөөс  өнөөдрийн байдлаар 18 аж ахуйн нэгжид хамаарах 130 тусгай зөвшөөрлийг олгосон. Цөмийн энергийн тухай хуульд зааснаар ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг олгохын тулд 1-6 сарын хугацаанд хянан үзэж шийдвэрлэх ёстой. Шийдвэрлэх хугацаа тавдугаар сарын 15-наас дуусгавар болсон ч зарим нэг аж ахуйн нэгж   ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг нь цуцалсны улмаас маргаан үүсгэсэн учир эл хэргийг шүүхээр шийдтэл ашиглалтын лиценз олгохгүй гэдгээ тус агентлагийнхан мэдэгдээд байна.  Ураны лицензийн асуудал ийнхүү “нуувч”-нд орохын зэрэгцээ Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлөөс дахин шинээр огт лиценз олгохгүй, шилжүүлэхгүй байх чиглэл өгсөн учраас одоо үнэндээ Монгол Улсад ураны ашиглалтын лицензийг хууль ёсоор эзэмшиж байгаа гэж бардам дуугарах ганц ч компани байхгүй болоод байгаа юм. Одоо байгаа мэдээллээр бол лиценз олгох талаар шинэ хууль батлан гаргасны дараа л энэ асуудлыг цэгцлэх бололтой.
Дээрээс нь ураны нөөцөөр дэлхийд 15-д жагсдаг Монгол Улсын нөөц ч тодорхой биш хэвээр. Улсын хэмжээнд тогтоогдсон ураны нөөцийн хэмжээ 1,3 сая тонн гэсэн мэдээлэл байдаг ч батлагдсан нөөц нь 60 мянган тонн гэж  өнгөрсөн онд “Мон атом” компанийнхан УИХ-ын гишүү­дэд танилцуулж байсан юм. Харин зарим эх сурвалж бат­лагдсан нөөц 38 мянган тонн гэх нь ч бий. Гэвч яг одоогийн байдлаар ураны хэдий хэрийн нөөцтэй болохоо нэгмөр тогтоож чадаагүй байгаа. Дээрх иш татсан 15 дугаарт орж байгаа гэдэг үзүүлэлт нь зөвхөн Монголын зүүн болон зүүн өмнөд бүсийн тогтоосн нөөц.Баруун бүс нутагт ураны эрэл хайгуул огт хийгээгүй байгаа. Тиймээс ураны нөөц одоо тогтоосноос хэд дахин их байх боломжтой. Нөөцийг нь баттай тогтоогоогүйгээс эрдсийн бусад салбарт  үүссэн маргаан мэтгэлцээн энэ салбарыг ч тойрохгүй нь ээ.
Манай улсын хувьд ураны хамгийн том  орд нь Дорнодын ураны  орд газар юм. Уг орд нь Дорнод, Мардай, Гурванбулаг гэсэн үндсэн гурван хэсгээс бүрддэг. Уг орд газарт улсын хэмжээнд  А болон В зэрэглэлээр тогтоосон бүх нөөц  багтдаг. Хамгийн том хэсэг болох Дорнодын орд газрыг1995 оны гурван талын гэрээний дагуу байгуулагдсан Монгол-ОХУ-Канадын хамтарсан “Төв Азийн Уран”  ХХК  эзэмшдэг ба дүрмийн сангийн 21 хувийг Монголын тал,  мөн 21 хувийг ОХУ, үлдэх 58 хувийг Канадын “Хан ресорсез“ ХХК эзэмшиж байна. Мардай болон Гурванбулагийн орд газруудыг “Адамс майнинг“, “Вестерн проспектор“ зэрэг томоохон компани  эзэмшдэг.
Харин Дорноговь, Сүх­баатар аймгийн нутагт нээсэн томоохонд тооцогдох орд газ­рыг “Дэнэльсон майнз“  ХХК эзэмшдэг ба  дүрмийн сангийн 15 хувийг Монголын тал буюу ТӨХ, 15 хувийг ОХУ, 70 хувийг АНУ эзэмшиж байна. Дорноговь, Дундговь, Сүх­баатар аймгийн нутагт Францын “Арева“ ХХК  томоохон лиценз эзэмшин үйл ажиллагаа явуулж байна.
 Мөн Өмнөговь, Хэнтий, Өвөрхангай зэрэг аймагт ураны нэлээд тооны  хайгуулын лиценз олгосон ба эдгээр лицензийг Канад, ОХУ, Австрали, Монгол, БНХАУ-ын компаниуд эзэмшин, хайгуулын үйл ажиллагаа явуулж байгаа ажээ.
Д.Цээпил

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

Зочин 2010-05-24 193.60.83.58

Mongol ulsyg yag l afrik shig huvaaj avch baih shiv dee Er ni canaduud chini damlan hudaldaj mungu huulj l chaddag uls canadad ugnu gedeg hyatadad ugsuntey utga neg um daa Herev elbegdorj canaduudad uilchilj baigaa bol muu l baina Amerikd hamgiin turuund ailchilsan daraa ni Hyatadad ayalav orosluu l harin yavahgui gedeg nuhur um Mongol ulsyn gadaad bodlogyg elbeg n**** todoirhoilohgui bailgui dee

Avatar

Зочин 2010-05-24 183.81.169.2

The CNNC Offer is far superior to the unsolicited ARMZ bid said Martin Quick President and Chief Executive Officer of Khan We look forward to working with CNNC to build upon the progress we have made in Mongolia towards establishing a stable platform for developing the Dornod uranium project and bringing it into operation CNNC brings a lot to the table with its deep expertise in nuclear energy financial strength and strong political ties with Mongolia

Avatar

uran ba bi 2010-05-24 202.70.41.34

Sayhan 1kg uran 3000 kg nuurstei tenzene gej unshlaaHervee ene unen bol 565 tonn uran chin 565000 kg uran bolnoo doohervee 3000kg nuurstei tenzeh yum bol orosuud chin 1695000000 tonn nuurs avaad yvchihsan yum baina
Tavan tolgoin nuursnii 4 nii 1 iig shuu dee
tegeed 1 tonn iig n 50 dollaraar zarsan bolgeed bodohoor 85 milliard dollar avsan yum boloj baina uu
haraaliin ug bichilgui hariu bicheerei mongolchuudaa

Avatar

westmn 2010-05-24 202.70.33.211

UVS-iinhand zoriulsan website garchee westmn

UVS-iinhand zoriulsan website garchee westmn
UVS-iinhand zoriulsan website garchee westmn
UVS-iinhand zoriulsan website garchee westmn
UVS-iinhand zoriulsan website garchee westmn

UVschuudad

Avatar

Zochin 2010-05-24 203.169.48.119

Naad bichij baigaa zuilee joohon oilgoj bichil dee mergejliin holbogdoltoi hesegt hun oilgohod bas l tuvugtei zuil bichijee too hemjeetei heseguudiig sain nygtalj baij bichej bai

Avatar

Зочин 2010-05-24 183.81.169.2

Khan Resource Western Proispector бүгд Хятадуудын компани үүнийг эдийн засгын хэлээр White Knight гэдэг юм байна өөрийн авах гэсэн орд хөрөнгө оруулалтаа бусдад алдахгүйн тулд гадны өөр компани эхэлж оруулж бүрэн эрхийг өөртөө бүрэн шилжүүлж автлаа өөрийгөө далдалдаг арга гэнэ

Avatar

Зочин 2010-05-24 183.81.169.2

Засгын газраас түрүүлж шийд гаргаж Хятадуудад боломж олгоод байгаа Мон-атомын Бадамдамдин хэн юм бэ тэр Монголын засгын газрыг мэддэг болчихсон юм уу хаашаа юм

Avatar

Зочин 2010-05-24 202.180.218.13

ШВEИЦАРь улсад vйлдвэрлэсэн спиртэн Д буюу спиртэн суурьтай витамин Д3 зарна урьдчилан сэргийлэх болон эмчилгээний зориулалтаар хэрэглэнэ урьдчилан сэргийлэх зорилгоор хvvхдэд 2-5 долоо хоногтойгоос нь эхлэн 1нас хvртэл н уулгаснаар рахит євчнєєр хэзээ ч євчлєхгvй єдєрт 4 дуслаар уух шингэнд нь юмуу хоолонд нь дусааж өгнө дангаар нь өгч болохгүй Д витамины дутагдалд орж рахит болсон бол 5 дуслаар єгнє витамин дараах тохиолдолд хэрэглэнэ – бага насны хvvхдийн ясны зєєлрєлт сийрэгжилтЖнь хєл майг болох хөлрөх шүд нь ургахгүй байх үс унах гм-ээс урьдчилан сэргийлэхэд – рахитын бvх хэлбэрийн євчнийг эмчлэхэд 1шилийг 3-4 cap ууна 20000тєгрєг yтac99975275 рахит өвчний тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг дараах хаягаар авч болно wwwasuultnet

Avatar

www.Freecall.mn 2010-05-24 202.170.67.217

Hizgaargui yarih erh chelee

Avatar

Зочин 2010-05-24 180.235.171.240

gar hatgamal chingiss khaanii hurug zarah buyu borluulj chadah huntei hamtran ajillana bilguun_t88yahoocom oor holboo barina uu

Avatar

Зочин 2010-05-24 202.70.38.186

Tsumiin fizikchid geologi-haiguul meddeg bolson yum u Hoorondo huluu jiiltseed ajil ni uragshlahgui bna sh de

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж