Гадаад ч гэсэн дотоодын асуудал | News.MN

Гадаад ч гэсэн дотоодын асуудал

Хуучирсан мэдээ: 2012.12.07-нд нийтлэгдсэн

Гадаад ч гэсэн дотоодын асуудал

Гадаадын иргэд. Хойд Солонгос, Хятад, Филлипин, Вьетнам… Монголд ажиллагсдын цуваа цаашаа үргэлжилнэ. Гэхдээ дийлэнх нь “тэд”. Зөвшөөрөлтэй, зөвшөөрөлгүй нийлээд 300-500 мянган гадаадын иргэн Монголд байгаа гэх. Үүнийг гэхдээ албан бус тоо гэдгийг санахад илүүдэхгүй. Монгол Улсын хувьд нэг улсаас ажилд авах дээд квот нь 28 мянга. Аль нэг улсын ажилтнуудыг хэт ихэсгэхгүйн тулд ийм квот тогтоож өгсөн байдаг. Энэ нь манай нийт хүн амын нэг хувьтай тэнцэхүйц дүн юм. Гэвч бид “Тэд”-ний талаар хэр мэддэг вэ, мэдсэн ч ямар арга хэмжээ авдаг вэ? Үүнийг бүгдээрээ тодорхойлох гээд оролдъё.

Орчин үежих үйл явц

Нэг үеэ бодвол гадаадын иргэдийг бүртгэх үйл явц цахимжжээ. Цахим хэлбэрт оруулахын тулд “Койка” олон улсын байгууллагын таван сая ам.долларын санхүүжилтээр энэ ажлыг эхлүүлсэн байна. Гэхдээ гадаадын иргэдийн бүртгэл, хянах зэрэг ажлыг цахим хэлбэрээр хийж болно. Гэхдээ засах юм бий гэдгийг салбарын удирдлагууд нуусангүй. “Яваандаа бид бүх үйлдлээ цахим болгоно. Одоохондоо ажил эхэлж байна. Визний бүртгэлийг бид ажилчдаараа хийлгэдэг. Ид ачаалалтай зуны улиралд өглөөний дөрвөн цаг хүртэл шивж суудаг шүү дээ. Цаашдаа үүнийг программд оруулна. Засч залруулах юм их бий” гэж Гадаадын иргэн харьяатын асуудал эрхэлсэн газрын дарга Д.Пүрэвдорж ярьсан юм.

Мөн ирэх онд гадаадын иргэдийн цагаачлалын тухай хуулийг шинэчлэх хуулийн төслийг өргөн барих бөгөөд шинэчилсэн хуулийг батлах ажлыг хариуцаж ажиллах аж.

Бас нэг асуудал бол бүртгэлийн давхардал. ГИХАЭГ болоод Хил хамгаалах ерөнхий газрын гадаадын иргэдийг бүртгэх ажил давхарддаг аж. Өөрөөр хэлбэл, нэг ажлаа хоёр удаа хийдэг гэж ойлгож болно. Гадаадын иргэд харин үүнийг сөрөг сэтгэгдэлтэйгээр хүлээж авдаг. Гадны иргэн Монголын хилээр нэвтрэх гэхээр буу барьсан цэрэг хүрээд ирэхээр цэрэгжсэн улс гэсэн сэтгэгдэл төрүүлдэг ажээ. “Үүнээс болоод цэрэгжсэн улс, цэргийн эрх, дарх ноёлсон улс гэж ойлгоод хил дээрээс буцах, аяллын хугацаагаа богиносгох зэрэг сөрөг үзэгдлүүд ажиглагддаг. Яваандаа ажил үүргийн давхардсан байдлыг арилгах ёстой” гэж Д.Пүрэвдорж ярьсан юм.

1593 гадаадын иргэнийг торгожээ

Тус газрынхан нийтдээ 1593 хүнийг торгож, нэг тэрбум 476 сая төгрөгийг улсын төсөвт бүрдүүлжээ. Тэдний гол зөрчил нь оршин суух зөвшөөрлийн хугацааг хэтрүүлсэн, нуун далдалж, хууль бусаар ажил хийсэн зэрэг. Харин Монгол Улсад ирэх эрхийг бүх насаар нь хорьсон 10 гадаадын иргэн байдаг аж. Хамгийн сүүлд хоёр жилийн өмнө хугацаа хэтрүүлсэн Өмнөд Солонгосын иргэнийг бүх насаар нь Монголд зорчих эрхийг нь хасчээ. Мөн 929 аж ахуйн нэгж зөвшөөрөлгүйгээр гадаадын иргэдийг ажиллуулж байсан байсан аж. Мөн дөрвөн уригч иргэн хууль бусаар гадаадын иргэдийг урьсан зөрчил илэрчээ.

153 Хойд солонгосын ажилчин ажиллаж байна

“Умгархан жижиг өрөөнд эхүүн үнэр үнэртэх хөлсний үнэр, дарсан кимчиний үнэртэй сүлэлдэн үгээр хэлэхийн аргагүй нэг тийм сонин үнэрийг өрөөгөөр тархаах. Өрөөний хана энд тэндээ цан цохиж, зарим газраа хөгцөрчээ. Гаднаа гар угаах жижиг тосгуур маягийн хоёр ч зүйл байх бөгөөд гоожуулсан ус нь хөлдөж, уул овоо мэт болсон байх”. Энэ бол Монголд ажиллаж байгаа Хойд Солонгосын иргэдийн “амьдрал”-ын нийтлэг өнгө төрх. Өчигдөр өдөр “Пума констракшн” компанийн барилга дээр ажиллаж байгаа гадаадын ажилчдад гэнэтийн шалгалт хийсэн юм. Хэдийгээр зөрчил илрээгүй ч шаардлага хангасан газар амьдардаггүй болох нь илт харагдаж байлаа.

Хоёр улсын засгийн газар хоорондын гэрээгээр жилд Хойд Солонгосоос 300 хүнийг Монголд ажиллуулдаг аж. Тэдний дундаж цалин нь 500-600 мянган төгрөг. Энэ нь Хойд Солонгосын дундаж цалингаас 150 дахин их гэж хэлж болох. Гэхдээ эдгээр ажилчид цалингаа бас голдог. Хойд Солонгост тэртээ тэргүй ийм цалин авч чадахгүй учраас тэд элдэв хэл ам гаргалгүй ажиллаж байгаа гэнэ. Бас нэг асуудал тэдэнд бий. Энэ нь тэдний дийлэнх нь ужгирсан өвчтэй байдаг. Энд ажиллаж байгаа хүмүүсийн 75 гаруй хувь нь сүрьеэгийн хүнд хэлбэрийн өвчтэй байдаг бөгөөд элдэв янзын эмийг компаниасаа шаарддаг ажээ.

Монгол Улсын хэмжээнд гадаадын ажилчид, иргэн харьяатуудыг “хариуцах” учиртай улсын байцаагчийн статустай 14 хүн байдаг бөгөөд ГИХАЭГ-ын дарга улсын ахлах байцаагч гэсэн цолтой аж. Цаашдаа байцаагч нарыг нэмэгдүүлэх шаардлагатай байгаа, томоохон компаниудад шалгалт хийхэд байцаагч нь хүрэлцдэггүй аж.

Гадаадын иргэдийг хянах, шалгах зэрэг ажил илүү орчин үеийнх болоход ойртож иржээ. Гэхдээ хараахан бүрэн гүйцэд болчихоогүй байна. Манай улс энэ жил албадан саатуулах шинэ байрыг ашиглалтад оруулжээ. Нийтдээ 20 гаруй камертай энэ байранд одоогийн байдлаар 350 гаруй гадаадын иргэнийг албадан саатуулаад байгаа. Мөн ирэх оноос Монгол Улсын иргэний гадаад паспортыг чипжүүлэх ажлыг эхлүүлэх юм байна.

Б.БОЛОРСҮХ

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

mongolhvv 2012-12-07 91.176.3.24

haltaruud boloh turk, afgan, arab pakistanaas irehchidiin hatuu harj bh heregtei.. bas tologuud boloh vetnamuud bol har tamhi huuli bus naimaa ajil ih hiij buyi tul hooj ybuulah heregtei bnaa

Avatar

mmmm 2012-12-07 89.3.35.212

ene baiguulaga un eheer udaan ajildag gazar yml! gadnii irgediin arga zali tsag minutaar hemjigdej baihad edniih heterhii udaan ali esvel ted gadnii ulstai hamtarch MONGOL ornii erh ashigiig toodoggui ym boluu? tiim bol tend eh oronch setgeltei MONGOL orniig gesen setgeltei negniig taviad……..

Avatar

2012-12-07 85.182.37.45

yer n bol gadaadiin irgediig tsagdaa nar gudamjind cholootei bichig barimt shalgaad dohiogooroo tov ruugee holbogdood ajillah zovshooroltei huuli esvel huuli busiig n shalgaad yavuulj bh heregtei. ted nar chini gadnii humuus uchraas shalguulah ch yostoi.

Avatar

4 2012-12-07 202.179.11.42

Orosuud bur buduuleg. Namaig Shermetev deer bur oimsiig maan tailuulj l bsan yum ene orosuud Mongol geheer tegj deerelheed bgaa yum uu haashain

Avatar

erdene 2012-12-07 27.123.214.110

haalttai bsn baiguullaga iim medeelel ugch bgaa n sain hereg

Avatar

erdene 2012-12-07 27.123.214.110

haalttai bsn baiguullaga iim medeelel ugch bgaa n sain hereg

Avatar

Zochin 2012-12-07 202.126.89.176

***** barisan cereg hil deer baij bolohgui gd teneg yum yariad bhin. nuguu USA chin ter baitugai mash muuhai shalgadag sh dee

Avatar

2012-12-07 195.64.208.140

gadaadiin irgediig mongold baih hugtsaandaa orshin baigaa gazriinhaa gadaad irgediin burtgeliin gazart zaaval burtguuldeg tuuniig n tsagdaa nar shalgadag bolgoh heregtei tegj baij l huil bus orshin suugchdiig ileruulen mon ter buutai tsereg enter asuudal bish shuu dee shalgah n zov. oros d bas l buutai tsereg baitugai buutai tsagdaa irj shalgadag teglee geed juulchdiin too buuraaguil bna. gadaadiinhaniig oohshuulj huil busaar oruulj irj bga humuus d n hariutslag tootsoh heregtei.

Avatar

Санчир 2012-12-07 202.21.111.98

“Умгархан жижиг өрөөнд эхүүн үнэр үнэртэх хөлсний үнэр, дарсан кимчиний үнэртэй сүлэлдэн үгээр хэлэхийн аргагүй нэг тийм сонин үнэрийг өрөөгөөр тархаах…" гэх мэтээр "үнэртэх" гэсэн үгийг нэг өгүүлбэрт ямар их хэрэглэнэ вэ. Умгар өрөөнд эхүү хангалсан хөлсний үнэр кимчиний "амттай" сүлэлдэн" гэж бичиж болдоггүй юм байх даа…сэтгүүлч гуай

Avatar

sanal 2012-12-07 69.151.197.124

Эхүүн хөлс, дарсан кимчиний исгэлэн үнэр сүлэлдэн үгээр хэлэхийн аргагүй тийм нэг сонин үнэрийг умагархан өрөөгөөр нэг тархаах аж гэвэл ямар байна. За тэр нь яахав, харин тэр сүрьеэ гэдэг чинь л ноцтой асуудал байна даа. Нөгөө улс орны аяулгүй байдал гээд байдаг чинь уг нь энэ юм шүү дээ.

Avatar

зочин 2012-12-07 103.10.21.19

ГИХАЭГ-ын дарга Пүрэвдорж гэдэг боловсролгүй нөхөр өчигдөр телевизээр бизнес ангиллын жуулчны визээр гадаадын иргэд их ирж байна гэж тэнэгтсэн гээд бодчих.

Avatar

ZUVHUN AMERIKAAS 2012-12-07 183.81.169.21

Uneheer itgemeergui hyamdhan…hamgiin hyamd hamgiin urgun solgolttoi amerik notebook, ipadnii turuljsun delguur. Computer land-321 toot

Avatar

ugui blgui dee. 2012-12-07 203.91.119.18

hoid solongoschuudiin tsalingaas 150 dahin ih gene uu? ene odoo arai hudlaa bh aa.

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж