Сонгуулийг 100 хувь мажоритариар явуулах уу? | News.MN

Сонгуулийг 100 хувь мажоритариар явуулах уу?

Хуучирсан мэдээ: 2012.03.15-нд нийтлэгдсэн

Сонгуулийг 100 хувь мажоритариар явуулах уу?

Үндсэн хуулийн Цэцэд зарим иргэн хандаж, гомдол гаргасан нь улс төрийн хүрээнд өрнөж байсан таамаглалуудын эрчийг сулруулж орхилоо. УИХ-ын 2012 оны сонгуульд нэр дэвшихээр горилж буй эрхмүүд ч эргэлзэж, тээнэгэлзэж эхэлсэн сурагтай. Ийнхүү эргэлзэхэд хүргэсэн зүйл нь “УИХ-ын сонгуулийн 26 тойрогт 48 мандат дээр нэр дэвшигчид мажоритариар өрсөлдөж ялагдсан ч сонгогчдын 28 ба түүнээс дээш хувийн санал авбал пропорциональ хэсэг рүү гулсч сонгогдсонд тооцогдож болохоор хуульчилсан нь Үндсэн хуулийн зүйл заалтуудыг зөрчсөн байна” гэсэн нэр бүхий иргэдийн гомдлыг Үндсэн хуулийн Цэц хүлээж авах уу, үгүй юү гэдэг юм. Тойрог хуваарилах тохиролцоогоо өөр хоорондоо хийж суусан эрхмүүд одоо бол “Үндсэн хуулийг манаж байгаа хүмүүсийн гаргах шийдвэрийг харж байна” гэлцэж байна.

УИХ-ын гишүүдийн хувьд “Үндсэн хуулийн Цэц Сонгуулийн тухай хуулийн 48-аас 28-руу гулсах тухай заалтыг түдгэлзүүлэх нь тодорхой” хэмээн шивнэлдээд амжсан байна лээ. Гишүүдийн олонхи нь үүнд итгэлтэй байгаа аж. Тиймээс ч “Мажоритари 48-д нэр дэвшээд ялагдсан ч 28 руу гулсаад УИХ-ын гишүүн болох магадлал өндөр” хэмээн битүүхэн тэмцэлдэж байснаа болиод “Хэрвээ Цэц түдгэлзүүлчихвэл пропорциональ 28-ийн эхэнд жагсах нь эрсдэл багатай” хэмээн тооцоолж байгаа ажээ. Хэрвээ Цэц энэ заалтыг түдгэлзүүлчихвэл намынхаа ахмад гишүүд, нэр нөлөөтэй нөхөд, олон жил парламентад суусан эрхмүүдийг 28-ынхаа эхэнд бичих сураг ч байна.

Монгол Улсын Үндсэн хуульд “УИХ-ын гишүүнийг Монгол Улсын сонгуулийн эрх бүхий иргэд нийтээрээ, чөлөөтэй, шууд сонгох эрхийн үндсэн дээр саналаа нууцаар гаргаж, дөрвөн жилийн хугацаатай сонгоно” гэж заасан. Нэг ёсондоо иргэдийн шууд сонгоогүй, нэрийг нь дугуйлаагүй хүнийг ямар нэг байдлаар парламентад суулгаж болохгүй гэсэн үг. Сонгуулийн тухай хуулийг батлахаас өмнө энэ талаар бишгүй олон хүн сануулж байсан. Гэсэн ч олонхийн санал авч чадаагүй хүн парламентад суух, тухайн нэр дэвшигч шууд өрсөлдөх биш намын нэрээр санал авч УИХ-ын гишүүн болж болохоор хуульчилсан юм. Энэ нь тухайн нам доторхи фракциудын өрсөлдөөн ширүүсэх, нам аль нэг мөнгөтэй хэсгийн талд шийдвэр гаргах нөхцөлийг ч бүрдүүлсэн гэж хэлж болно.

Үндсэн хуулийн Цэц 48-аас 28 руу гулсах тухай заалт Үндсэн хуультай зөрчилдөж байгаа эсэхийг хэлэлцэхээс гадна намын нэрээр санал авах пропорциональ 28-ын тухай  ч хэлэлцэх  магадлалтай байгаа ажээ. Хэрвээ ингэвэл УИХ-ын 2012 оны сонгуулийг 100 хувь мажоритари тогтолцоогоор буюу 2008 онд УИХ-ын сонгууль явуулсан тогтолцооны дагуу явуулах арга л үлдэх бололтой. Хаврын чуулганаар энэ асуудал намуудын хооронд дахин маргаан үүсгэхийг үгүйсгэхгүй юм. УИХ-ын гишүүдийн дунд “Энэ заалт анхнаасаа л буруу байсан” гэх нэгэн байгаа бол үүнийг үгүйсгэх хүн ч байна. Тухайлбал, УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн дэд дарга Л.Гантөмөр “Цэц Сонгуулийн тухай хуулийн 48-аас 28 руу гулсах заалтыг түдгэлзүүлэхгүй байлгүй дээ. Сонгуулийн тухай хуульд Үндсэн хууль зөрчсөн ямар ч заалт байхгүй” гэв. Ямартай ч энэ асуудлыг ирэх сарын сүүлчээр болох Цэцийн дунд суудлын хуралдаанаар шийдэх сураг байна. Тиймээс ямар шийдвэр гаргахыг харах л үлдлээ.

Т.Урангэрэл

"Улс төрийн тойм" сонин

0 сэтгэгдэл

News.mn сайтад сэтгэгдэл оруулахад анхаарах зүйлс

Avatar

elbegee 2012-03-15 27.123.214.100

2000-2004 ond ter lag geed bgaa MAN chine tor barisan sanagdah yum. chi anduurav uu. tenegtev uu

Avatar

zochin 2012-03-15 202.21.106.0

apugiin bathuu ntv televiztei,geed ardchilsan namiinhan mongoliin buh tom aj ahuin negj,kompanuudiig buruu argaar huvichilj avsan baidag,tegeed bas boloogui zasgiin erh barina geed bgaa,yanaa 2000-2004-ond tur barij yostoi samarch uguu biz dee taminee,martaj bolohgui shuu alham dutamdaa sanaj yavbal sain shuu

Avatar

zochin 2012-03-15 202.21.106.1

nam bus, huniig ni harah bailgui dee.tsagaandaa garsan luivarchid namiin nereer shurgalana shuu.ardchilsan namiin said nariin bulihai,luivar turuucheesee ilerch garch bna.lu bold,jenko battulga gee l araas ni gansuh huvurch ugnu duu.ene oligarhiuudiin arga ni nariisch zarim ni sonin televiziinhnii amiig barij,zarim tom luivarchid lu bold news siet,eagle televiz,bolovsrol tv huvidaa hudaldan avch,jenko battulga c1-tv,mongoliin medee sonintoi shuu arduudaa,medej av,sanaj yav daa

Avatar

irgen 2012-03-15 182.160.48.126

Hunii nereer songohgui bol linhene loivar bolno bisdee Ene 2 namiin avilgagchid ilerhii buruu ium hiih ium Tsets uneniig togtoono bizdee. gantomor saihanbileg geh met nusnuud ih baina daa

Avatar

Зочин 2012-03-15 182.160.59.85

Уран гэрэлээ 2008 оны сонгуулийн хууль чинь хүчингүй болчихсон ш дээ. Мэдэж ярь. Энэ жил сонгууль болох юм уу? Нөгөө наадам болохгүй найр болно гэдэг л болох вий дээ.

Avatar

yaanaa 2012-03-15 124.158.88.13

ene jiliin songuuli gej hogiin yum bolno doo

Avatar

Зочин 2012-03-15 202.170.68.130

орон нутагт хөөгдчихөөд буцаад сонгогдох нь арай л эрээ цээргүй юм болно доо

NewsMN Гар утасны хувилбар Татах
NEWS.mn

Мэдээллийн эх сурвалж